Në një hadith të transmetuar nga Muslimi thuhet:
عَن حذيفةَ بن أسيد الْغِفَارِيّ قَالَ: اطَّلَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْنَا وَنَحْنُ نَتَذَاكَرُ. فَقَالَ: «مَا تَذْكُرُونَ؟» . قَالُوا: نَذْكُرُ السَّاعَةَ. قَالَ: ” إِنَّهَا لَنْ تَقُومَ حَتَّى تَرَوْا قَبْلَهَا عَشْرَ آيَاتٍ فَذَكَرَ الدُّخَانَ وَالدَّجَّالَ وَالدَّابَّةَ وَطُلُوعَ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا وَنُزُولَ عِيسَى بْنِ مَرْيَمَ وَيَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ وَثَلَاثَةَ خُسُوفٍ: خَسْفٌ بِالْمَشْرِقِ وَخَسْفٌ بِالْمَغْرِبِ وَخَسْفٌ بِجَزِيرَةِ الْعَرَبِ وَآخِرُ ذَلِكَ نَارٌ تَخْرُجُ مِنَ الْيَمَنِ تَطْرُدُ النَّاسَ إِلَى مَحْشَرِهِمْ”. ( مسلم بحوالہ مشكوة كتاب الفتن الفصل الأول باب العلامات بين يدي الساعة )
Hudhejfe ibn Esid el-Gifari tregon se një ditë disa prej nesh ishim ulur dhe po flisnim për Kiametin, kur i Dërguari i Allahut s.a.v.s. hodhi vështrimin drejt nesh dhe pyeti: për çfarë po flisni? Ne thamë: po flasim për Kiametin. Ai tha: para se të ndodhë ai, është e domosdoshme të shfaqen dhjetë shenja. Pastaj ai përmendi këto shenja:
tymi, dalja e Dexhallit, Dab-bah (insekti), lindja e diellit nga perëndimi, zbritja e Isait, birit të Merjemes, dalja e Jexhuxhëve dhe e Mexhuxhëve, dhe tre ngjarje të tilla që njerëzit do të fundosen në tokë; njëra do të ndodhë në lindje, njëra në perëndim dhe njëra në Gadishullin Arab. Dhe si shenja e fundit u përmend se nga Jemeni do të dalë një zjarr.
Ndër këto shenja përmendet dalja e Dexhallit dhe e Jexhuxhëve e Mexhuxhëve. Dhe, nëse studiojmë me vëmendje, na del se në të vërtetë këto dy fitne janë shumë të ngjashme me njëra-tjetrën dhe përbëjnë degë të ndryshme të të njëjtit fenomen. Pikërisht për këtë arsye në Kuranin e Shenjtë përmenden Jexhuxhët dhe Mexhuxhët, por nuk përmendet Dexhalli, megjithëse i Dërguari i Allahut s.a.v.s. e ka theksuar më shumë rëndësinë e tij. Në hadith thuhet:
ذَكَرَ الدَّجَّالَ فَقَالَ إِنِّي لَأُنْذِرُكُمُوهُ وَمَا مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا أَنْذَرَ قَوْمَهُ لَقَدْ أَنْذَرَ نُوحٌ قَوْمَهُ۔ (كنز العمال جلد ٧ ص ١٩٥ بحوالہ أبو داود وترمذي)
Duke folur për Dexhallin, ai tha: nuk ka kaluar asnjë profet që të mos e ketë paralajmëruar umetin e vet për Dexhallin. Edhe Nuhu a.s. e paralajmëroi popullin e tij për të, dhe unë gjithashtu ju njoftoj për të dhe ju këshilloj të jeni të kujdesshëm.
Pra, fakti që një sprovë kaq e madhe nuk përmendet me emër në Kuranin e Shenjtë, ndërsa përmenden Jexhuxhët dhe Mexhuxhët, tregon se në të vërtetë Dexhalli dhe Jexhuxhët e Mexhuxhët janë dy emra për të njëjtën gjë, ose dy degë të së njëjtës sprovë. Kjo përforcohet edhe nga fakti se koha e Dexhallit dhe e Jexhuxhëve e Mexhuxhëve është e njëjtë. Po ashtu kuptohet se të dyja do të fitojnë epërsi mbi mbarë botën. Këto tregojnë se këto sprova nuk janë veç e veç dhe as të kohëve të ndryshme, por janë shfaqje të ndryshme të së njëjtës sprovë.
Në të vërtetë, “Dexhalli” është emërtimi i kësaj sprove nga ana fetare. Fjala dexhall do të thotë mashtrues, ai që zbukuron të rremën dhe e paraqet si të vërtetë. Pra, sprova e epokës së fundit, për të cilën kanë paralajmëruar edhe profetët e bijve të Izraelit, do të kishte dy aspekte: njëri lidhej me prishjen e besimeve dhe ideve fetare, ndërsa tjetri me shkatërrimin e rendit dhe gjendjes politike. Pjesa që lidhej me besimet fetare është quajtur dexhall, domethënë një forcë mashtruese dhe gënjyese. Ndërsa pjesa që lidhej me aspektet politike është quajtur jexhuxh dhe mexhuxh.
Fjalët jexhuxh dhe mexhuxh rrjedhin nga fjala أَجِيجٌ exhxhexh. Shprehja أَجَّتِ النَّارُ أَجِيجًا exhetin-naru exhixhen do të thotë: تَلَهَّبَتْ u ndez dhe u përflak zjarri. Ndërsa kur thuhet أَجَّجْتَ النَّارَ exhxhexhte-n-nar, kuptimi është: أَلْهَبْتَهَا فَالْتَهَبَتْ e ndeze zjarrin dhe ai u përflak. (Akrab)
Pra, fjala أَجَّ exhxhe ka kuptimin e ndezjes së zjarrit, dhe Jexhuxhët e Mexhuxhët tregojnë për forca të tilla që do të kenë aftësi të fitojnë epërsi mbi botën përmes përdorimit të armëve të zjarrta.
Pas këtij shpjegimi, tani fillimisht do të përmendim ato lajme të Kuranit të Shenjtë që lidhen me Jexhuxhët dhe Mexhuxhët.
Dalja e Jexhuxhëve dhe Mexhuxhëve, e përmendur në Kuranin e Shenjtë
Në Kuranin e Shenjtë, Allahu i Madhërishëm thotë:
حَتَّىٰ إِذَا فُتِحَتْ يَأْجُوجُ وَمَأْجُوجُ وَهُم مِّن كُلِّ حَدَبٍ يَنسِلُونَ
“(Kështu do të vijojë) edhe kur të lirohen Jaxhuxhët e Maxhuxhët dhe këta do të vijnë duke vrapuar nga çdo lartësi.” (El-Enbija 21:97).
Kjo do të thotë se për një kohë të gjatë Jexhuxhët dhe Mexhuxhët do të mbahen të kufizuar në skajet e botës. Pastaj ajo pengesë që i ndalon do të shembet; domethënë, sundimi i Islamit do të dobësohet dhe fuqia e tij do të thyhet. Edhe fuqia shpirtërore do të zbehet dhe myslimanët do ta harrojnë fenë e tyre.
Sa i përket përcaktimit të kësaj kohe, në Suren es-Sexhde, Allahu i Madhërishëm thotë:
يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِّمَّا تَعُدُّونَ
“(Allahu) drejton urdhrin prej qiellit drejt tokës. Më pas, (urdhri) ngrihet tek Ai në një ditë, e cila është e barabartë me një mijë vjet që llogaritni ju.” (Es-Sexhde 32:6).
Kjo do të thotë se në kohën e Profetit Muhammed s.a.v.s., Islami do të përparojë, pastaj, siç përmendet edhe në hadithe, pas rreth treqind vjetësh do të fillojë të dobësohet dhe gjatë një periudhe prej një mijë vjetësh do të vazhdojë të dobësohet vazhdimisht. Pra, kjo kohë përkon me rreth trembëdhjetë shekuj pas Profetit Muhammed s.a.v.s.
Pastaj nga ajeti: derisa të hapen Jexhuxhët dhe Mexhuxhët dhe ata nga çdo lartësi të vërshojnë, kuptohet gjithashtu se Jexhuxhët dhe Mexhuxhët janë popuj që jetojnë përtej deteve dhe përtej maleve. Fjalët e ajetit janë: dhe ata nga çdo kodër do të vërshojnë. Fjala حَدَب hadab në arabisht do të thotë valë, si edhe tokë e lartë dhe e fortë (Akrab). Pra, shprehja “do të vijnë nga çdo hadab” tregon se këta popuj, që jetojnë përtej deteve dhe përtej maleve, në kohën e caktuar do të zbresin drejt Azisë duke kaluar male dhe duke lundruar mbi valët e detit. Ne përmendim Azinë, sepse këtu bëhet fjalë për Profetin Muhammed s.a.v.s. dhe kundërshtarët e tij, dhe populli i tij banon në Azi.
Po kështu, në Suren Kehf Allahu i Madhërishëm thotë:
حَتَّىٰ إِذَا بَلَغَ بَيْنَ السَّدَّيْنِ وَجَدَ مِن دُونِهِمَا قَوْمًا لَّا يَكَادُونَ يَفْقَهُونَ قَوْلًا ﴿٩٤﴾ قَالُوا يَا ذَا الْقَرْنَيْنِ إِنَّ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلَىٰ أَن تَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّا ﴿٩٥﴾ قَالَ مَا مَكَّنِّي فِيهِ رَبِّي خَيْرٌ فَأَعِينُونِي بِقُوَّةٍ أَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ رَدْمًا ﴿٩٦﴾ آتُونِي زُبَرَ الْحَدِيدِ ۖ حَتَّىٰ إِذَا سَاوَىٰ بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ قَالَ انفُخُوا ۖ حَتَّىٰ إِذَا جَعَلَهُ نَارًا قَالَ آتُونِي أُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْرًا ﴿٩٧﴾ فَمَا اسْطَاعُوا أَن يَظْهَرُوهُ وَمَا اسْتَطَاعُوا لَهُ نَقْبًا ﴿٩٨﴾ قَالَ هَٰذَا رَحْمَةٌ مِّن رَّبِّي ۖ فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ رَبِّي جَعَلَهُ دَكَّاءَ ۖ وَكَانَ وَعْدُ رَبِّي حَقًّا ﴿٩٩﴾ ۞ وَتَرَكْنَا بَعْضَهُمْ يَوْمَئِذٍ يَمُوجُ فِي بَعْضٍ ۖ وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَجَمَعْنَاهُمْ جَمْعًا ﴿١٠٠﴾ وَعَرَضْنَا جَهَنَّمَ يَوْمَئِذٍ لِّلْكَافِرِينَ عَرْضًا ﴿١٠١﴾ الَّذِينَ كَانَتْ أَعْيُنُهُمْ فِي غِطَاءٍ عَن ذِكْرِي وَكَانُوا لَا يَسْتَطِيعُونَ سَمْعًا ﴿١٠٢﴾ أَفَحَسِبَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَن يَتَّخِذُوا عِبَادِي مِن دُونِي أَوْلِيَاءَ ۚ إِنَّا أَعْتَدْنَا جَهَنَّمَ لِلْكَافِرِينَ نُزُلًا ﴿١٠٣﴾ قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُم بِالْأَخْسَرِينَ أَعْمَالًا ﴿١٠٤﴾ الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَهُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعًا ﴿١٠٥﴾
“94. Gjersa kur mbërriti mes dy maleve, përtej tyre gjeti një popull; ata mezi kuptonin ndonjë fjalë.
-
Thanë: “O Dhul-Kernejn! Jexhuxhët e Mexhuxhët bëjnë trazira në tokë, prandaj, a mund të të japim haraç që ti të ndërtosh pengesë mes nesh dhe atyre?”
-
(Dhul-Kernejni) tha: “Ajo (me të cilën) më forcoi Zoti im për këtë është më e mirë. Prandaj, më ndihmoni vetëm përmes forcës; do të ndërtoj një pengesë mes jush dhe atyre.”
-
“Më sillni blloqe hekuri!” Kur ai e rrafshoi vendin mes dy maleve (duke e mbushur atë), tha: “Fryni!”, e kur e bëri zjarr, tha: “Sillmëni bakër, që ta hedh mbi të!”
-
Atëherë ata (pra, Jexhuxhët e Mexhuxhët) as nuk kishin mundësi ta kapërcenin dhe as nuk kishin mundësi ta çanin atë.
-
Ai tha: “Kjo është mëshirë prej Zotit tim. Kur do të vijë premtimi i Zotit tim, do ta bëjë copë-copë. Dhe premtimi i Zotit tim është i vërtetë.”
-
Atë ditë Ne do të lëmë disa prej tyre të dallgëzojnë mbi disa të tjerë, do t’i fryhet bririt dhe do t’i tubojmë që të gjithë.
-
Dhe atë ditë do t’u sjellim mohuesve xhehenemin përballë,
-
të cilët sytë i kishin pasur në perde ndaj përkujtimit Tim dhe që as nuk mund të dëgjonin.
-
A menduan mohuesit se mund të marrin mbrojtës robërit e Mi, duke Më lënë Mua?! Njëmend, Ne u kemi përgatitur mohuesve xhehenemin si pritje.
-
Thuaj: A t’ju tregojmë për humbësit më të mëdhenj në vepra?
-
Janë ata që humbën gjithë mundin e tyre në jetën e kësaj bote dhe mendojnë se po shkëlqejnë në ndërtim.” (El-Kehf: 94–105).
Nga këto ajete dhe nga disa ajete paraprake kuptohet se Dhul-Kernejni (pra Kiri) përmendet në lidhje me disa ngjarje, dhe tregohet se popujt Jexhuxh dhe Mexhuxh, që banonin në veri të Azisë dhe në lindje të Evropës, për shkak të pjellorisë së Azisë sulmonin këto troje. Dhul-Kernejni i ndaloi ashpër këto sulme dhe i kufizoi këta popuj në skajin veriperëndimor të Azisë dhe në lindje të Evropës. Ai organizoi në mënyrë të tillë që hyrja e tyre në Azi të bëhej e pamundur dhe ndërtoi një pengesë për t’i ndaluar.
Në ajetet e sipërpërmendura të sures Kehf përshkruhet kjo ngjarje: kur ai arriti mes dy maleve, gjeti një popull që mezi e kuptonte. Ata kërkuan që ai të vendoste një pengesë ndërmjet tyre dhe Jexhuxhëve e Mexhuxhëve. Ai u tha – Fuqia që më ka dhënë Zoti është më e mirë përballë fuqisë së armiqve, andaj, ju ndihmoni sipas mundësisë suaj. Pastaj ai ndërtoi një mur prej hekuri dhe e forcoi me bakër të shkrirë.
Pas përfundimit të tij, Jexhuxhët dhe Mexhuxhët nuk mundën as të ngjiteshin mbi të dhe as ta shponin. Atëherë ai tha se kjo ishte nga mëshira e Zotit dhe se kur të vijë koha e premtuar nga Zoti im, pra, koha e ndëshkimit ndërkombëtar, kjo pengesë do të shembet dhe do të bëhet rrafshë me tokën. (Kjo do të thotë se do të vinte një kohë kur këta popuj do të përhapeshin drejt juglindjes dhe kjo pengesë nuk do të kishte më efekt, sepse hyrja e tyre do të bëhej përmes detit dhe muri nuk do të mund t’i ndalonte.)
Pastaj Allahu thotë se kur të vijë ajo kohë, Ne do t’i lëmë këta popuj të sulmojnë njëri-tjetrin me vrull dhe do të fryhet në Sur dhe do të përhapet trazirë e madhe në botë. Pastaj do t’i mbledhim të gjithë dhe do t’ua paraqesim xhehenemin mohuesve, atyre që ishin të shkujdesur ndaj përkujtimit të Kuranit dhe nuk kishin fuqi të dëgjonin. A mendojnë ata ende se mund të marrin mbrojtës të tjerë përveç Allahut? Ne kemi përgatitur xhehenemin si dënim për mohuesit. Thuaju: a t’ju tregojmë kush janë më të humburit në vepra? Janë ata që gjithë përpjekjen e tyre e kanë shpenzuar në këtë jetë dhe megjithatë mendojnë se po bëjnë mirë.
Këto ajete tregojnë qartë se në epokën e fundit, Jexhuxhët dhe Mexhuxhët do të përparojnë derisa të marrin nën kontroll vendet e botës, pastaj mes tyre do të lindë rivalitet dhe më në fund do të përplasen me njëri-tjetrin, duke derdhur zjarr mbi njëri-tjetrin dhe duke u bërë vetë shkak për shkatërrimin e tyre. Po ashtu tregohet se do të jenë popuj shumë të zhvilluar në industri dhe do të bëjnë shpikje të shumta, por do të mbeten të shkujdesur ndaj fesë dhe ndaj lidhjes me Allahun. Për këtë arsye, përparimi i tyre material dhe shkencor nuk do t’u sjellë dobi dhe nuk do t’i shpëtojë nga shkatërrimi.
Këto parashikime përputhen plotësisht me kohën tonë. Dobësimi i pushtetit islam filloi në fillim të shekullit të shtatëmbëdhjetë. Më pas nisi rivaliteti politik i fuqive perëndimore, u zhvillua shkenca dhe filozofia materialiste filloi të sulmojë fenë, derisa në fund feja u bë pothuajse e parëndësishme. Materializmi, duke ndjekur vetëm logjikën e thatë, paraqiti teori të ndryshme ekonomike, të cilat e habitën botën; një prej tyre është komunizmi.
Nëse lihet mënjanë Zoti dhe sistemi i Tij, mendoj se njeriu është i detyruar të pranojë: ose të gjithë janë të barabartë dhe pasuritë duhet të ndahen me forcë në mënyrë të barabartë, pra në formën e komunizmit a të nazizmit; ose të pranojë parimin se “i forti sundon”, sipas të cilit, vetëm i forti do t’i marrë të gjitha begatitë e botës. Përtej këtyre dy qëndrimeve, arsyeja njerëzore vështirë se mund të ofrojë një rrugë tjetër. Vetëm feja është ajo që, duke sjellë në mes Zotin dhe moralin, ofron një rrugë të mesme; përndryshe arsyeja mbetet e kufizuar mes këtyre dy skajeve.
Parashikimi i Biblës lidhur me luftën e Jexhuxhëve dhe Mexhuxhëve
Edhe në Bibël gjendet një profeci në lidhje me Jexhuxhët dhe Mexhuxhët, ku thuhet se në kohën e fundit këto dy fuqi (pra Jexhuxhët dhe Mexhuxhët) do të hyjnë në një rivalitet gjithnjë në rritje, derisa kjo të çojë përfundimisht në luftë, dhe ata do të përdorin armë me zjarr kundër njëri-tjetrit. Kështu, në librin e Ezekielit, kapitulli 38, vargjet 18–22, thuhet:
Por do të ndodhë që po atë ditë, ditën kur Gogu do të vijë kundër tokës së Izraelit,” thotë Zoti, Zoti, “që tërbimi im do të më hipë në vrimat e hundës. Në xhelozinë time dhe në zjarrin e zemërimit tim, unë deklaroj se atë ditë do të ketë një tronditje të madhe në vendin e Izraelit: përpara meje do të dridhen peshqit e detit, shpendët e qiellit, kafshët e fushës, të gjithë rreshqanorët që zvarriten mbi tokë dhe të gjithë njerëzit që janë mbi faqen e dheut; malet do të shemben, vendet e rrëpirta do të rrëzohen dhe të gjitha muret do të bien për tokë. Unë do të thërras kundër tij shpatën mbi të gjitha malet e mia,” thotë Zoti, Zoti; shpata e secilit do të drejtohet kundër vëllait të vet. Do të ekzekutoj vendimin tim mbi të me murtajë dhe me gjak do të bëj të reshë mbi të, mbi ushtrinë e tij dhe mbi shumë popuj që janë bashkë me të, një shi që zhurin, gurë prej akulli, zjarr dhe squfur. (Bibla, Ezekieli 38:18-22)
Më tej, në kapitullin 39, është e shkruar:
“Do të rrëzohesh mbi malet e Izraelit, ti me gjithë ushtrinë tënde dhe me popujt që janë me ty; do të bëj që të të hanë shpendët grabitqarë, shpendët e çfardo lloji dhe kafshët e fushës. Do të rrëzohesh në fushë të hapur, sepse unë fola,” thotë Zoti, Zoti. “Dhe do të dërgoj zjarr mbi Magogun dhe mbi ata që jetojnë të sigurt në ishuj, dhe do të pranojnë që unë jam Zoti. (Ezekieli 39:4-6)
Dallimi midis profecive të Kuranit dhe të Biblës lidhur me Jexhuxhët dhe Mexhuxhët
Nga ajetet e Kuranit të Shenjtë dhe të Biblës që u përmendën më sipër, kuptohet se si Bibla ashtu edhe Kurani janë në një mendje sa i përket luftës së Jexhuxhëve dhe të Mexhuxhëve. Por Kurani i Shenjtë shton edhe një aspekt tjetër dhe thekson se, sa i përket ideologjive të tyre politike, të dyja palët do të shkatërrohen në këtë luftë dhe asnjëra nuk do të mund ta ruajë ekzistencën e saj për një kohë të gjatë pas saj.
Nga hadithet kuptohet se kur të shpërthejnë trazirat e Dexhallit dhe të Jexhuxhëve e Mexhuxhëve dhe Islami të dobësohet, atëherë Allahu i Madhërishëm, për ta mbrojtur Islamin, do ta dërgojë Mesihun e Premtuar dhe ai do të shfaqet në Lindje. Pas ardhjes së tij, Dexhalli do të shkatërrohet. Në atë kohë myslimanët nuk do të kenë fuqi materiale, por xhemati i Mesihut të Premtuar do të vazhdojë punën me lutje dhe me tabligë (me përhapjen e mesazhit të Islamit).
Ndërkohë, Jexhuxhët dhe Mexhuxhët do të shkatërrohen përmes dënimeve qiellore dhe Allahu i Madhërishëm do ta bëjë sërish Islamin mbizotërues. Ai do t’i drejtohet botës duke i thënë – Bekimi yt do të të kthehet përsëri. Atëherë pak furnizim do të mjaftojë për njerëzit. Lakmia do të zhduket dhe njerëzit do të priren nga shpirtërorja në vend të materializmit, derisa Islami të mbizotërojë plotësisht.
Shkurt, për trazirat e rrezikshme që do të shfaqeshin në kohën e fundit për ta zhdukur Islamin, Allahu i Madhërishëm në Suren el-Leheb ka dhënë parashikim si për vetë ato, ashtu edhe për përfundimin e tyre, duke thënë: “tebbet jeda ebi leheb ue tebbe”, “Iu thafshin duart Ebu Lehebit dhe u shkatërroftë (edhe) ai!”. Domethënë, ato fuqi që do të nxisin zjarr kundër Islamit në kohën e fundit, Allahu do t’i shkatërrojë ato dhe mbështetësit e tyre.
Siç është shpjeguar më parë në kuptime leksikore, fjala “tebbe” ka kuptimin e shkatërrimit dhe të humbjes. Po ashtu përdoret edhe kur dikush nuk arrin qëllimin e vet. Mufessirët (komentuesit) e kanë shpjeguar “tebbet” edhe me kuptimin “mbeti i zbrazët nga çdo e mirë”, pra i privuar nga çdo lloj begatie (el-Bahr el-Muhit, Surja Leheb).
Fjala “jed” do të thotë dorë, por përdoret edhe për nder, pozitë, fuqi, pushtet dhe sundim. Gjithashtu, përdoret edhe për një grup ose një bashkësi. Prandaj, “tebbet jeda ebi leheb” mund të kuptohet në disa mënyra:
- Të dyja e Ebu Lehebit u shkatërruan.
- Të dyja grupet e Ebu Lehebit u shkatërruan dhe nuk arritën qëllimin e tyre.
- Nderi, fuqia, pushteti dhe sundimi i Ebu Lehebit ranë.
- Të dyja grupet që lidhen me Ebu Lehebin mbetën pa asnjë të mirë dhe pa asnjë dobi.
Me “Ebu Lehebin” nënkuptohen popujt perëndimorë
Kuptimi fjalë për fjalë i “Ebu Leheb” është “babai i flakës”. Por në përdorim figurativ nënkupton një qenie që shpik ose prodhon gjëra prej të cilave lind zjarr dhe flakë, ose një qenie që në fund do të përfshihet nga flakët. Mufessirët (komentuesit) kanë thënë se nga shprehja “Ebu Leheb” mund të kuptohet edhe një fytyrë me ngjyrë të kuqe e të bardhë.
Siç u përmend më sipër në mënyrë të përmbledhur, në këtë sure, “Ebu Leheb” nuk i referohet një individi të vetëm, por një populli që në epokën e fundit do të fitojë epërsi në botë dhe do të ndezë zjarr kundër Profetit Muhammed s.a.v.s. ose kundër Islamit; ose do të shpikë mjete që prodhojnë zjarr dhe flakë. Më tej, ky popull do të bashkojë edhe popujt fqinjë me vete dhe do ta forcojë bllokun e tij, ndërsa këta popuj do të jenë si “duart” e tij. Ne shohim se në këtë kohë ekzistojnë dy blloqe të tilla që janë të bashkuara kundër Islamit ose kundër të Dërguarit të Allahut s.a.v.s.: një bllok i përbërë nga disa fuqi perëndimore dhe një tjetër nga disa fuqi lindore dhe aleatët e tyre. Me “Ebu Leheb” nënkuptohen këto dy blloqe.
Ata janë “Ebu Leheb” edhe në kuptimin e jashtëm, sepse ngjyra e tyre është e kuqe dhe e bardhë, dhe edhe në kuptimin e brendshëm, sepse po prodhojnë bomba atomike e hidrogjene, rezultati i të cilave është zjarr dhe flakë. Po ashtu janë “Ebu Leheb” edhe në kuptimin se në fund do të përfshihen nga flakët e luftës. Gjithashtu, duke prodhuar literaturë armiqësore kundër Profetit Muhammedit s.a.v.s. dhe duke ndezur një zjarr ideologjik, edhe në këtë mënyrë meritojnë të quhen “Ebu Leheb”.
Në shprehjen “tebbet jeda ebi leheb”, (Iu thafshin duart Ebu Lehebit), fjala “tebbet” është përdorur në kohën e shkuar. Por në gjuhën arabe, kur një gjë është e sigurt dhe do të ndodhë patjetër, përdoret forma e së shkuarës për të treguar sigurinë e saj, sikur ajo tashmë ka ndodhur. Prandaj, këtu “tebbet” do të thotë se është e sigurt që ata do të shkatërrohen dhe se qëllimi i tyre për ta zhdukur Islamin nuk do të realizohet.
Një tjetër pikë që meriton vëmendje është se në këtë ajet përmendet fillimisht shkatërrimi i “dy duarve” të Ebu Lehebit dhe pastaj shkatërrimi i vetë atij. Kjo tregon se këto fuqi (lindore dhe perëndimore) do të përpiqen maksimalisht të bashkojnë vende të ndryshme me vete, dhe këto vende edhe do të bashkohen me to, duke u bërë si “duart” e tyre. Këto fuqi do të krenohen me këta aleatë dhe do t’i konsiderojnë si burim të forcës së tyre. Por Allahu do të krijojë rrethana të tilla që fillimisht do të shkatërrohen këta mbështetës, dhe pastaj do të shkatërrohet vetë qendra e këtyre fuqive që janë quajtur “Ebu Leheb”.
Një vërejtje e hollë në këtë kontekst është se në hadithet ku përshkruhen lëvizjet që do të ngrihen kundër Islamit, përmendet gjithashtu se në atë kohë Allahu do ta dërgojë Mesihun e Premtuar, i cili do t’i përballojë këto fitne, por përmes lutjeve, sepse në hadith përmendet:
لَا يَدَانِ لِأَحَدٍ لِقِتَالِهِمْ
“… askush nuk do të ketë fuqi t’i luftojë ata me mjete materiale …” (Mishkat, Kitab el-Fiten, Bab el-Alamat, hadithi nr. 5475).
Kjo për arsye se myslimanët do të jenë në gjendje dobësie. Por Allahu do t’i pranojë lutjet e Mesihut të Premtuar dhe do të krijojë rrethana të tilla që, ashtu si kripa tretet në ujë, edhe këto fuqi kundërshtare të Islamit do të shkatërrohen duke u përplasur mes tyre.
Kurani i Shenjtë i ka quajtur mbështetësit e këtyre fuqive “duar”, duke thënë “tebbet jeda ebi leheb”, dhe në hadithe, kur përmenden trazirat e epokës së fundit, përdoret po ashtu fjala “jedan” (duar). Kjo tregon se Allahu i Madhërishëm i kishte dhënë të Dërguarit të Tij s.a.v.s. njohuri për sprovat që do t’i vinin umetit në kohën e fundit dhe e kishte njoftuar se me këto fuqi, për të cilat flet Surja Leheb, nuk do të mund të përballohej me forcë materiale. Prandaj vijnë edhe fjalët në hadith:
“… askush nuk do të ketë fuqi t’i luftojë ata me mjete materiale …” (Mishkat, Kitab el-Fiten, Bab el-Alamat, hadithi nr. 5475).
Pra, në ajetin “tebbet jeda ebi leheb ue tebbe” (Iu thafshin duart Ebu Lehebit dhe u shkatërroftë (edhe) ai!), është bërë parashikimi se popujt që do të sulmojnë Islamin dhe ata që do t’i mbështesin, të gjithë do të përfundojnë në shkatërrim dhe nuk do të mund ta zhdukin dot Islamin.
VAZHDON …(Pjesët e tjera së shpejti këtu, inshaAllah! Kontrolloni herë pas here për përditësime.)