Bujaria e Profetit Muhammed s.a.v.s.
(Hutbja e së xhumasë e Hazret Mirza Masrur Ahmedit, Kalif i Pestë i Xhematit Musliman Ahmedia, e mbajtur më 12.06.2026)
الَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَالَهُم بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَعَلَانِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ.
وَفِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِّلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ.
Ajeti i parë që recitova është nga surja el-Bekare. Përkthimi i tij është:
“Ata që shpenzojnë pasuritë e tyre natën dhe ditën, fshehurazi dhe haptazi, e kanë shpërblimin te Zoti i tyre dhe ata nuk do të kenë as frikë e as nuk do të pikëllohen.” (Kurani i Shenjtë 2:275)
Ajeti i dytë është nga surja edh-Dharijat, në të cilin Allahu i Madhërishëm thotë:
“Në pasuritë e tyre kishte pjesë edhe lypësi, edhe ata (nevojtarë) që nuk lypnin.” (Kurani i Shenjtë 51:20)
Shembuj mbresëlënës të bujarisë së Profetit Muhamed a.s.
Sot do të përmend disa ngjarje lidhur me shembullin e bujarisë dhe të zemërgjerësisë së Profetit Muhammed s.a.v.s.. Nga këto transmetime kuptohet se si Profeti s.a.v.s. u tërhoqi vazhdimisht vëmendjen besimtarëve drejt kësaj cilësie, dhe gjithashtu si ishte vetë praktika e tij.
Ajetet që recitova, siç e përmenda, dhe shumë ajete të tjera, tregojnë se Allahu i Lartësuar na ka tërhequr vëmendjen drejt përmbushjes së të drejtave të Allahut dhe të drejtave të njerëzve; drejt përmbushjes së nevojave fetare dhe gjithashtu nevojave të nevojtarëve. Në këtë urdhër, Profeti s.a.v.s. i tërhoqi vëmendjen besimtarit të vërtetë drejt kësaj rruge, por mbi të gjitha, ai vetë paraqiti shembullin e tij dhe, me jetën e tij, na tregoi praktikisht si të përmbushim urdhrat e Allahut të Lartësuar.
Pra, nuk ishte vetëm një cilësi e vetme, por çdo çast i jetës së Profetit s.a.v.s. ishte në përputhje me Kuranin e Shenjtë. Prandaj Hazret Aishja r.a., lidhur me cilësitë e tij, tha:
كَانَ خُلُقُهُ الْقُرْآنَ
“Morali i tij ishte vetë Kurani.”
Pra, cilëndo cilësi morale që të merrni, Profeti s.a.v.s. ishte shembulli më i lartë i saj; një shembull përtej të cilit nuk mund të paraqitet asnjë shembull tjetër. Sidoqoftë, siç thashë, sot do të paraqes disa transmetime lidhur me cilësinë e bujarisë dhe të zemërgjerësisë së Profetit s.a.v.s.
Lutja e Profetit a.s. për t’u mbrojtur nga nga koprracia dhe përtacia
Hazret Enesi r.a. tregon se Profeti s.a.v.s. lutej me këto fjalë:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْبُخْلِ وَالْكَسَلِ، وَأَرْذَلِ الْعُمُرِ، وَعَذَابِ الْقَبْرِ، وَفِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ۔
“Allahumme inni eudhu bike minel-bukhli vel-keseli ve erdhelil-umuri ve adhabil-kabri ve fitnetil-mahja vel-memat.”
“O Allah! Unë kërkoj mbrojtjen Tënde nga koprracia, nga përtacia, nga pleqëria e skajshme, nga ndëshkimi i varrit dhe nga sprova e jetës dhe e vdekjes.”
Po në lidhje me këtë, ekziston edhe një lutje tjetër. Transmetohet përsëri nga Hazret Enesi r.a. se Profeti s.a.v.s. bënte këtë lutje:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ، وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ، وَالْجُبْنِ وَالْبُخْلِ، وَضَلَعِ الدَّيْنِ، وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ۔
“Allahumme inni eudhu bike minel-hemmi vel-hazeni vel-axhzi vel-keseli vel-xhubni vel-bukhli ve dal’id-dejni ve galebetir-rixhal.”
“O Allah! Unë kërkoj mbrojtjen Tënde nga shqetësimi dhe pikëllimi, nga pafuqia dhe përtacia, nga frika dhe koprracia, nga rëndesa e borxhit dhe nga mbizotërimi i njerëzve mbi mua.”
“Mos jep duke numëruar, përndryshe edhe Allahu do të të japë duke numëruar”
Po kështu, lidhur me shpenzimin në rrugën e Allahut dhe ndihmën ndaj robërve të Tij, Profeti s.a.v.s. u dha këtë këshillë besimtarëve. Hazret Esma r.a. tregon se Profeti s.a.v.s. i tha:
“Mos e mbaj qesen të lidhur; hape atë, përndryshe edhe prej teje do të ndalet.”
Pra, qesja ku ke vendosur paratë e tua, mos ia mbaj grykën të mbyllur, por shpenzo sipas nevojës dhe ndihmo të tjerët.
Në një transmetim tjetër, fjalët janë këto:
“Mos jep duke numëruar, përndryshe edhe Allahu do të të japë duke numëruar.”
Domethënë, nëse Allahu i Lartësuar të ka dhënë mirësi, atëherë përmbushe të drejtën e mirënjohjes ndaj Tij. Dhe e drejta e mirënjohjes është që t’i ndihmosh të tjerët. Atëherë Allahu i Lartësuar do të të japë edhe më shumë.
Bujari është afër Allahut, ndërsa koprraci është larg Tij
Transmetohet nga Hazret Ebu Hurejre r.a. se Profeti s.a.v.s. tha:
“Njeriu bujar është afër Allahut, afër Xhenetit, afër njerëzve dhe larg zjarrit. Kurse koprraci është larg Allahut, larg Xhenetit, larg njerëzve dhe afër zjarrit. Një njeri i paditur, por bujar, është më i dashur tek Allahu i Madhërishëm sesa një adhurues koprrac.”
Pra, edhe nëse dikush është adhurues i Allahut, por është koprrac, përballë tij një njeri i paditur, por bujar, është më i pëlqyer nga Allahu i Lartësuar.
Mashtruesi, koprraci dhe ai që përmend mirësitë nuk hyjnë në Xhenet
Hazret Ebu Bekr Siddiku r.a. tregon se Profeti s.a.v.s. tha:
“Nuk do të hyjë në Xhenet as mashtruesi, as koprraci, dhe as ai që përmend shumë mirësinë që i ka bërë dikujt.”
Këto janë tri cilësi: njeriu mashtrues, njeriu koprrac, dhe ai që, pasi bën diçka për dikë, ia përmend shumë mirësinë. Të tillët nuk do të hyjnë në Xhenet.
Besimtari është i çiltër dhe bujar, jo mashtrues e i ulët
Po kështu, në një transmetim, Hazret Ebu Hurejre r.a. tregon se i Dërguari i Allahut s.a.v.s. tha:
“Besimtari është i çiltër dhe bujar, ndërsa njeriu i lig është mashtrues dhe i ulët.”
Këtu “i çiltër” nuk ka atë kuptim që disa njerëz në gjuhën tonë i japin fjalës “i thjeshtë”, sikur të jetë dikush me pak mend. Përkundrazi, për besimtarin është thënë se ai ka shumë mprehtësi dhe është largpamës. Edhe mprehtësia e besimtarit ka rëndësi të madhe dhe duhet të jemi të kujdesshëm ndaj saj.
Kuptimi këtu është se besimtari është njeri që shmang grindjet, është fisnik, zemërhapur, i dashur për njerëzit dhe i denjë për respekt. Pra, kjo është shenja e besimtarit. Dhe ky është një standard për ne që të bëjmë vetëllogaritje.
“Pasuria jote është ajo që hëngre, veshe ose dhe si sadaka”
Në një transmetim, Mutarrifi transmeton nga babai i tij. Ai thotë:
“Shkova te Profeti s.a.v.s., ndërsa ai po recitonte suren ‘Elhakumut-tekathur’.”
Profeti s.a.v.s. tha:
“Biri i Ademit thotë: ‘Pasuria ime! Pasuria ime!’”
Pra, njeriu, sidomos ai që ka pasuri, thotë: “Kjo është pasuria ime, kjo është pasuria ime.”
Profeti s.a.v.s. tha:
“O biri i Ademit! Pasuria jote është vetëm ajo që e hëngre dhe e përfundove, ajo që e veshe dhe e vjetrove, ose ajo që e dhe si sadaka dhe e dërgove përpara.”
Pra, Profeti s.a.v.s. tha se pasuria juaj është ajo që e keni shpenzuar. Por pasuria më e mirë është ajo që e keni dhënë si sadaka dhe e keni paraqitur para Allahut të Lartësuar; ajo që e keni shpenzuar për të përmbushur të drejtat e robërve të Tij dhe në rrugën e Tij. Kjo është ajo pasuri që në botën tjetër do t’ju kthehet shumëfish.
Prandaj Allahu i Lartësuar ka thënë se ata nuk do të kenë as frikë, siç u përmend në ajet, dhe as nuk do të pikëllohen. Sepse sakrificat që kanë bërë, bujaria që kanë treguar, pasuria që kanë shpenzuar për të tjerët, do t’u kthehet në botën tjetër.
Dy njerëz për të cilët lejohet zilia e mirë
Hazret Abdullah bin Mesudi r.a. thoshte se Profeti s.a.v.s. tha:
“Vetëm në dy gjëra lejohet të kihet zili e mirë: një njeri të cilit Allahu i jep pasuri dhe pastaj i jep fuqinë që ta shpenzojë atë pa kursim në vendin e duhur; dhe një njeri të cilit Allahu i ka dhënë urtësi, dhe ai gjykon sipas saj, vepron sipas saj dhe ua mëson edhe të tjerëve.”
“Dora e sipërme është më e mirë se dora e poshtme”
Pastaj, duke këshilluar në një rast, Profeti s.a.v.s. tha. Hazret Ebu Umame r.a. tregon se i Dërguari i Allahut s.a.v.s. tha:
“O biri i Ademit! Të shpenzosh pasurinë që të tepron nga nevoja është më mirë për ty.”
Pra, Allahu i Lartësuar ju ka dhënë pasuri. Plotësoni nevojat tuaja, sigurisht. Por pasurinë që është përtej nevojave tuaja, shpenzojeni.
“Ndërsa ta mbash atë të grumbulluar është e keqe për ty. Dhe nuk do të qortohesh për atë që mban sipas nevojës.”
Pra, nuk do të pyetesh pse e mbajte pasurinë që të duhej për nevojat e tua.
“Dhe fillo me ata për të cilët je përgjegjës.”
Pra, mënyra e shpenzimit është kjo: ata që janë përgjegjësia juaj, fëmijët tuaj, bashkëshortja dhe familja juaj, të afërmit tuaj të varfër, ose ata për kujdesin e të cilëve jeni bërë përgjegjës, ata kanë të drejtën e parë mbi pasurinë tuaj dhe mbi ndihmën tuaj.
Pastaj Profeti s.a.v.s. tha:
“Dora e sipërme është më e mirë se dora e poshtme.”
Pasuria jote është ajo që e dërgon përpara, jo ajo që ua lë trashëgimtarëve
Hazret Abdullah bin Mesudi r.a. tha se Profeti s.a.v.s. pyeti:
“Kush prej jush është i tillë që pasuria e trashëgimtarit të tij të jetë më e dashur për të sesa pasuria e tij?”
Pra, a ka ndonjë që thotë se pasuria që po ua lë trashëgimtarëve është më e dashur për mua sesa ajo që kam vetë ose që e shpenzoj për veten?
Njerëzit thanë:
“O i Dërguari i Allahut! Nuk ka asnjë prej nesh që të mos e dojë më shumë pasurinë e vet.”
Pra, ajo që kemi në dorë, e duam më shumë.
Profeti s.a.v.s. tha:
“Atëherë pasuria e tij është ajo që e ka dërguar përpara, ndërsa pasuria e trashëgimtarit të tij është ajo që e ka lënë pas.”
Pra, ajo që e keni dërguar përpara, që e keni shpenzuar në rrugën e Allahut dhe me të cilën i keni ndihmuar të varfrit, ajo është pasuria më e mirë. Ju do të merrni shpërblimin e saj në fund, ashtu siç Allahu i Lartësuar ka thënë në Kuranin e Shenjtë.
Profeti i tha Bilalit: “Shpenzo dhe mos ki frikë nga varfëria”
Cili ishte vetë shembulli i Profetit s.a.v.s. lidhur me shpenzimin, pa ngurrim, të pasurisë dhe lidhur me mbështetjen te Allahu i Lartësuar? Lidhur me këtë, Hazret Abdullah bin Mesudi r.a. tregon se Profeti s.a.v.s. shkoi te Bilali r.a. dhe pranë tij ishte një grumbull hurmash. Profeti s.a.v.s. tha:
“O Bilal! Çfarë është kjo?”
Hazret Bilali r.a. tha:
“O i Dërguari i Allahut! Këto i kam mbledhur për ju dhe për mysafirët tuaj.”
Profeti s.a.v.s. tha:
“A nuk frikësohesh se mbi këtë grumbullim mund të vijë vala e nxehtë e xhehenemit?”
Pastaj Profeti s.a.v.s. e këshilloi Bilalin r.a. dhe tha:
“O Bilal! Vazhdo të shpenzosh dhe, për sa kohë është Zoti i Arshit, mos ki frikë nga varfëria dhe uria.”
“Vetëm shpatulla ka mbetur” — Profeti tha: “Jo, e gjitha ka mbetur përveç saj”
Një shembull tjetër i jetës së Profetit s.a.v.s. në këtë drejtim është ky: Hazret Aishja r.a. tregon se ajo theri një dhi, e ndau mishin e saj mes të varfërve dhe mbajti pak edhe në shtëpi për ta ngrënë. Profeti s.a.v.s. pyeti:
“Sa mish ka mbetur?”
Hazret Aishja r.a. u përgjigj:
“Ka mbetur vetëm shpatulla.”
Kur e dëgjoi këtë, Profeti s.a.v.s. tha:
“E gjitha ka mbetur, përveç kësaj shpatulle.”
Pra, ajo që e shpërndave ka mbetur, sepse ajo do të vlejë në botën tjetër; ndërsa kjo që ke mbajtur për ta ngrënë vetë, nuk është ajo që do të të vlejë atje. Në botën tjetër do të vlejë pikërisht ajo që njeriu e ka shpenzuar.
“Unë jam vetëm shpërndarës; Allahu është Ai që jep”
Hazret Muavije r.a., duke mbajtur fjalim, tha:
“E kam dëgjuar Profetin e Nderuar s.a.v.s. duke thënë: ‘Unë jam vetëm shpërndarës, ndërsa Allahu është Dhënësi.’”
Cilësia e bujarisë dhe e zemërgjerësisë gjendej në qenien e bekuar të të Dërguarit të Allahut s.a.v.s. në shkallën më të plotë edhe para misionit profetik. Dhe për këtë dëshmoi, siç e lexojmë, bashkëshortja e tij e dëlirë, Hazret Hadixhja r.a., në kohën kur i zbriti shpallja e parë Profetit s.a.v.s., kur ai u kthye në shtëpi i shqetësuar. Hazret Hadixhja r.a. i tha se nuk kishte pse të shqetësohej:
“Pasha Zotin! Allahu nuk do të turpërojë kurrë. Ti i mbani lidhjet farefisnore, mban barrën e të dobëtit, bën ato mirësi që janë zhdukur, mirëpret mysafirin dhe i ndihmon ata që ndodhen në fatkeqësi.”
“Koprracia dhe keqsjellja nuk bashkohen te besimtari”
Pastaj, në një transmetim, Hazret Ebu Seid Hudriu r.a. tregon se i Dërguari i Allahut s.a.v.s. tha:
“Dy cilësi nuk mund të bashkohen te besimtari: koprracia dhe keqsjellja.”
Pra, besimtari nuk do të ketë as koprraci, as me sjellje të keqe. Edhe kjo është një masë për ta vlerësuar veten.
“Koprracia i shkatërroi popujt para jush”
Pastaj, duke udhëzuar për t’u ruajtur nga koprracia, Profeti s.a.v.s. tha. Transmetohet nga Hazret Xhabir bin Abdullahu r.a. se i Dërguari i Allahut s.a.v.s. tha:
“Ruhuni nga padrejtësia, sepse padrejtësia do të jetë errësirë në Ditën e Kiametit. Dhe ruhuni nga koprracia e lakmia, sepse koprracia i shkatërroi ata që ishin para jush. Ajo i nxiti ata, kështu që derdhën gjak dhe i bënë të lejuara gjërat e ndaluara.”
Në një zemër nuk bashkohen besimi dhe koprracia
Hazret Ebu Hurejre r.a. tregon se i Dërguari i Allahut s.a.v.s. tha:
“Te një rob nuk mund të bashkohen kurrë pluhuri i rrugës së Allahut dhe tymi i Xhehenemit. Dhe në zemrën e një robi nuk mund të bashkohen kurrë lakmia e koprracia dhe besimi.”
Siç është përmendur edhe në një transmetim të mëparshëm, njeriu lakmitar, i pangopur dhe koprrac nuk mund të jetë besimtar i vërtetë. Pra, këto janë standardet: nëse duam të bëhemi besimtarë, duhet të ruhemi edhe nga lakmia, edhe nga dëshira e pangopur, edhe nga koprracia.
Çdo mëngjes dy engjëj luten: “Jepi atij që shpenzon, shkatërroja koprracit”
Transmetohet nga Hazret Ebu Hurejre r.a. se Profeti s.a.v.s. tha:
“Nuk ka asnjë ditë në të cilën, kur robërit zgjohen në mëngjes, të mos zbresin dy engjëj. Njëri prej tyre thotë: ‘O Allah! Jepi atij që shpenzon.’ Ndërsa tjetri thotë: ‘O Allah! Bëje të shkojë dëm pasurinë e koprracit.’”
Pra, për atë që shpenzon, engjëlli lutet që Allahu t’i japë më shumë në këmbim. Ndërsa për atë që tregohet koprrac dhe e mban pasurinë të bllokuar, engjëlli lutet që pasuria e tij të shkojë dëm.
Edhe në këtë botë një pasuri e tillë nuk ka bereqet. Këtë e shohim shpesh dhe shumë njerëz e shprehin vetë. Ndërsa në botën tjetër, ajo pasuri nuk do t’i sjellë asnjë dobi. Allahu i Lartësuar në një vend ka thënë se ata që shpenzojnë në rrugën e Tij dhe nga dashuria për Të, Ai u jep shpërblimin e tyre.
Në Ramazan, bujaria e Profetit ishte si një furtunë
Hazret Enes bin Malik r.a. tregon se i Dërguari i Allahut s.a.v.s. ishte më i bukuri ndër njerëz, më bujari ndër njerëz dhe më trimi ndër njerëz.
Po kështu, në një transmetim tjetër, Hazret Enesi r.a. tregon se i Dërguari i Allahut s.a.v.s. tha:
“A t’ju tregoj për më bujarin ndër të gjithë bujarët?”
Pastaj Profeti s.a.v.s. tha:
“Allahu është më bujari ndër të gjithë bujarët. Dhe unë jam më bujari ndër bijtë e Ademit.”
Pra, mes njerëzve në këtë botë, Profeti s.a.v.s. ishte më bujari.
Po kështu, transmetohet nga Hazret Ibn Abbasi r.a. se i Dërguari i Allahut s.a.v.s. ishte më bujari i të gjithë njerëzve në mirësi; dhe në muajin e Ramazanit ishte më bujari se kurrë. Xhibrili a.s. takohej me të çdo vit në Ramazan, derisa kalonte Ramazani. I Dërguari i Allahut s.a.v.s. ia recitonte Kuranin. Kur Xhibrili a.s. takohej me Profetin s.a.v.s., atëherë i Dërguari i Allahut s.a.v.s. bëhej më bujar në mirësi se erë e fuqishme. Shpenzonte sikur të kishte ardhur një stuhi.
Këtë temë Hazret Musleh Maudi r.a. e ka shpjeguar në një hytbe në këtë mënyrë:
“Kur Profeti s.a.v.s. tregonte bujari, e bënte në shkallën më të lartë. Madje sahabët tregojnë se sidomos në Ramazan, Profeti s.a.v.s. shpenzonte në atë mënyrë sikur të frynte një erë e fuqishme. Por bashkë me këtë, ai zbatonte edhe urdhrin:
وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِيرًا
“mos shpenzo si dorëshpuar.” (Kurani i Shenjtë 17:27)
Pra, Profeti s.a.v.s. nuk e kthente bujarinë në shpenzim të kotë dhe nuk e përdorte pa vend. Bujaria ekzistonte, por Allahu i Lartësuar ka dhënë edhe këtë urdhër që të mos bëhet shpërdorim, të mos hidhet pasuria pa arsye dhe të mos shkatërrohet. Allahu i Lartësuar ka ndaluar shpërdorimin.
Edhe Bujaria e Hatim Taiut është e famshme, por bujaria e tij ishte vend e pa vend. Ishte si shprehja: “me ëmbëlsirat e ëmbëltores, bën fatiha për gjyshin.” Që do të thotë se ai nuk kishte pasurinë e vet, por të trashëguar. Andaj, çfarë të drejte kishte mbi pasurinë e babait që ta shpërndante?
Për Hatim Taiun thuhet se bujaria ishte në natyrën e tij që nga fëmijëria. Në fund, babai i tij pa se ai po ia shpërdoronte pasurinë, prandaj e dërgoi jashtë që të ruante devetë. Një ditë, ai pa se erdhën tre burra, tre poetë të mëdhenj. I pa se ishin udhëtarë dhe, për mikpritjen e tyre, theri të tri deve. Ata i thanë:
“Ne jemi vetëm tre veta. Një deve është e mjaftueshme.”
Ai tha:
“Jo. Nëse ther vetëm një, atëherë dy të tjerët do të mbeten si të varur prej saj.”
Ishte pasuri e babait, pra e marrë falas, dhe ai i theri të tri devetë për ta. Ndoshta diçka ka mbetur, ndoshta është shpërdoruar, ose ndoshta ia ka dhënë dikujt tjetër. Sidoqoftë, babait të tij iu duk shumë keq që ai po ia shpërdoronte pasurinë në këtë mënyrë.
Por pasuria që vinte te Profeti s.a.v.s. ishte pasuri e tij, dhe ai e shpenzonte sipas udhëzimit të Kuranit, duke marrë parasysh vendin dhe rastin. Këtu sqarohet edhe kuptimi i atyre haditheve ku Profeti s.a.v.s. ka thënë që të shpenzohet pa ngurrim. Kuptimi është: shpenzoni sipas vendit dhe rastit, dhe pastaj nuk duhet të ketë asnjë hezitim.
Nuk është kuptimi që, nëse në shkretëtirë vijnë tre njerëz, të theren tri deve dhe më pas mishi të shkojë dëm, sepse aty nuk ka të tjerë për ta ngrënë. Me siguri nuk do të ketë pasur të tjerë në shkretëtirë; edhe nëse janë gjetur disa njerëz, prapë do të ketë mbetur mjaft mish që ka shkuar dëm. Kjo nuk ka asnjë dobi.
Pra, duhet shpenzuar sipas vendit dhe rastit. Nëse po shpenzoni në rrugën e Allahut dhe sipas vendit e rastit, atëherë rrini të qetë, sepse Allahu i Lartësuar ka premtuar se, siç tha edhe në ajetin e Kuranit, njerëz të tillë nuk do të kenë as frikë e as pikëllim.
Sidoqoftë, Hazret Musleh Maudi r.a. thotë se, në krahasim me këtë, Profeti s.a.v.s., nga njëra anë, ishte aq bujar sa, siç u përmend, sahabët thonë se në ditët e Ramazanit ai tregonte bujari sikur të frynte një erë e fuqishme; por nga ana tjetër, ai shpenzonte me mend dhe me urtësi.
“Sikur të kisha ar sa malet e Tihames, do t’jua shpërndaja të gjithin”
Transmetohet nga Hazret Abdullah bin Umeri r.a. se i Dërguari i Allahut s.a.v.s. tha:
“Sikur të kisha ar sa malet e Tihames”, pra sa vargmali bregdetar i Arabisë, “do ta shpërndaja të gjithin ndër ju, dhe nuk do të më gjenit as gënjeshtar, as koprrac.”
“Nuk do të doja të kaloja tri net dhe tek unë të mbetej ar sa Uhudi”
Në një transmetim tjetër, Hazret Ebu Dherri r.a. tregon:
“Po ecja me Profetin e Muhammed s.a.v.s. në fushën e Medinës, kur para nesh u shfaq mali Uhud. Profeti s.a.v.s. tha:
‘O Ebu Dherr!’ Unë thashë: ‘Urdhëroni, o i Dërguari i Allahut!’”
Profeti s.a.v.s. tha:
“Nuk do të më pëlqente që të kisha ar sa ky Uhud dhe të kalonte nata e tretë, ndërsa prej tij të më kishte mbetur edhe një dinar, përveç diçkaje që do ta kisha lënë për të shlyer borxhin. Përkundrazi, do ta shpenzoja patjetër ndër robërit e Allahut kështu, kështu dhe kështu.”
Pra, Profeti s.a.v.s. tregoi nga e djathta, nga e majta dhe nga pas. Pastaj vazhdoi të ecte dhe tha:
“Ata që kanë shumë pasuri do të jenë të varfër në Ditën e Kiametit.”
Pra, ata që janë të pasur, që vazhdojnë të grumbullojnë para dhe nuk shpenzojnë për nevojtarët dhe të varfrit, do të jenë të varfër në Ditën e Kiametit.
“Përveç atij që shpenzon kështu, kështu dhe kështu.”
Pra, ai që shpenzon nga e djathta, nga e majta dhe nga pas, ai nuk do të jetë i varfër në Ditën e Kiametit. Pastaj Profeti s.a.v.s. tha:
“Dhe të tillët janë shumë pak.”
Pra, janë shumë të paktë ata që shpenzojnë në këtë mënyrë në rrugën e Allahut. Ata që janë të pasur, nëse janë besimtarë të vërtetë, nuk tregohen koprracë, por shpenzojnë pa frikë në rrugën e Allahut të Lartësuar. Pastaj Allahu i Lartësuar vazhdon t’i begatojë edhe më shumë.
Njeriu mori një tufë të tërë dhensh dhe tha: “Muhammedi jep pa frikë nga varfëria”
Transmetohet nga Hazret Enesi r.a. se një njeri i kërkoi Profetit s.a.v.s. gjithë delet që ndodheshin midis dy maleve, dhe Profeti s.a.v.s. ia dha të gjitha. Pastaj ai shkoi te populli i tij dhe tha:
“O populli im! Pranojeni Islamin. Pasha Zotin, Muhammedi [s.a.v.s.] jep aq shumë, saqë nuk ka aspak frikë nga varfëria.”
Hazret Enesi r.a. thotë se nganjëherë ndodhte që dikush e pranonte Islamin vetëm për dynja, por sapo e pranonte Islamin, Islami bëhej për të më i dashur se dynjaja dhe gjithçka që ndodhet në të.
“Nuk e pëlqeva që ajo të rrinte tek unë gjithë natën, prandaj e ndava.”
Hazret Enes bin Maliku r.a. thotë:
“Profeti i Nderuar s.a.v.s. nuk ruante asgjë për të nesërmen.”
Hazret Utbe bin Harith tregon:
“Profeti s.a.v.s. na fali namazin e ikindisë. Pastaj, pas namazit, shkoi shpejt në shtëpi dhe pas pak kohe doli përsëri.”
Transmetuesi thotë se unë e pyeta, ose dikush tjetër e pyeti, dhe Profeti s.a.v.s. tha:
“Në shtëpi kisha lënë një copë ari nga pasuria e sadakasë. Nuk e pëlqeva që ajo të rrinte tek unë gjithë natën, prandaj e ndava.”
“Shtatë dinarët kaluan natën pa u shpenzuar, ndaj fytyra e Profetit kishte ndryshuar”
Hazret Umu Seleme r.a. thotë:
“I Dërguari i Allahut s.a.v.s. erdhi tek unë dhe ngjyra e fytyrës së tij kishte ndryshuar.”
Hazret Umu Seleme r.a. thotë se mendova se kjo ndoshta ishte për shkak të ndonjë shqetësimi ose dhimbjeje. Ajo thotë:
“I thashë: ‘O i Dërguari i Allahut! Po shoh se t’u prish çehrja. A ke ndonjë shqetësim?’”
Profeti s.a.v.s. tha:
“Jo. Është për shkak të atyre shtatë dinarëve që na erdhën në mbrëmje. Nata kaloi dhe ne nuk i shpenzuam. I kisha harruar në cep të shtratit.”
Kur iu kujtuan, kjo gjë e shqetësoi shumë Profetin s.a.v.s..
Profeti doli me nxitim nga namazi që ari të mos e pengonte nga përmendja e Allahut
Transmetohet nga Hazret Ukbe r.a. se ai tha:
“Fala namazin e ikindisë pas Profetit s.a.v.s. në Medinë. Profeti s.a.v.s. dha selamin dhe u ngrit shpejt. Kaloi mes njerëzve dhe shkoi drejt dhomës së bashkëshorteve të tij të dëlira.”
Njerëzit u shqetësuan nga ky nxitim i Profetit s.a.v.s. Pastaj Profeti s.a.v.s. doli te ta dhe pa se ata ishin të habitur nga ky nxitim. Atëherë tha:
“M’u kujtua se kisha pak ar pranë meje dhe nuk e pëlqeva që ai të më pengonte vëmendjen nga përmendja e Allahut. Prandaj urdhërova që të shpërndahej.”
“Një monedhë mbeti pa u ndarë, ndaj u nxitua ta shpërndante”
Hazret Mesihu i Premtuar a.s. thotë:
“Gjendja e Profetit s.a.v.s. ishte e tillë që çfarëdo që kishte pranë, e shpenzonte me bujari. Një herë në shtëpinë e tij kishte një monedhë ari. Ai e mori dhe e ndau.”
Duke e përmendur po këtë ngjarje, Hazret Musleh Maudi r.a. e ka shkruar në këtë mënyrë:
“Një herë u sollën disa para sadakaje. Gjatë ndarjes së tyre, një dinar ra në një cep dhe Profetit s.a.v.s. nuk iu kujtua ta merrte. Pas namazit iu kujtua, prandaj, duke kaluar me nxitim mbi njerëzit, shkoi shpejt në shtëpinë e tij. Sahabët pyetën: ‘O i Dërguari i Allahut! Çfarë ndodhi?’ Profeti s.a.v.s. tha: ‘Një dinar kishte mbetur pa u ndarë. Desha që, sa më shpejt të ishte e mundur, edhe atë ta shpërndaja.’”
Me pak fjalë, pavarësisht nga pasuria dhe mjetet që vinin pranë tij, Profeti s.a.v.s. shfaqte një zemërgjerësi dhe pavarësi të tillë nga pasuria, saqë njeriu habitet. Çfarëdo që i vinte, ai e shpërndante në rrugën e Allahut të Lartësuar.
Profeti i dha Hazret Abbasit pasuri, sa mund ta merrte
Hazret Enesi r.a. tregon:
“Te Profeti s.a.v.s. u soll pasuri nga Bahrejni. Profeti s.a.v.s. tha: ‘Vendoseni në xhami.’”
Kjo ishte pasuria më e madhe që ishte sjellë ndonjëherë te i Dërguari i Allahut s.a.v.s. Profeti s.a.v.s. doli për namaz dhe nuk i kushtoi vëmendje asaj pasurie, madje nuk e shikoi fare.
Kur mbaroi namazin, shkoi pranë asaj pasurie. Këdo që shihte, i jepte prej saj. Ndërkohë, Hazret Abbasi r.a. erdhi dhe tha:
“O i Dërguari i Allahut! Më jepni edhe mua, sepse në ditën e Bedrit unë pagova shpengimin tim dhe shpengimin e Akilit.”
Akili ishte nipi i Hazret Abbasit r.a., Akil bin Ebi Talib.
Atëherë i Dërguari i Allahut s.a.v.s. i tha:
“Merr prej saj.”
Hazret Abbasi r.a. mbushi me të dyja duart dhe e hodhi në rrobën e tij. Pastaj u përpoq ta ngrinte, por nuk mundi. Tha:
“O i Dërguari i Allahut! Urdhëro dikë që të ma ngrejë.”
Profeti s.a.v.s. tha:
“Jo, kjo nuk mund të bëhet.”
Ai tha:
“Atëherë ma ngre ti dhe ma vendos mbi shpinë.”
Profeti s.a.v.s. tha:
“Jo, as kjo nuk bëhet.”
Atëherë Hazret Abbasi r.a. nxori pak prej saj. Pastaj u përpoq sërish ta ngrinte, por prapë nuk mundi. Tha:
“O i Dërguari i Allahut! Urdhëro dikë që të ma ngrejë.”
Profeti s.a.v.s. tha:
“Jo.”
Ai tha:
“Atëherë ti vetë ma ngri dhe vendosma mbi shpinë.”
Profeti s.a.v.s. tha:
“Jo.”
Atëherë Hazret Abbasi r.a. nxori edhe pak prej saj. Pastaj e ngriti, e vendosi mbi shpatull dhe u largua.
Kur ai u largua, i Dërguari i Allahut s.a.v.s. vazhdoi ta shihte derisa u zhduk nga sytë tanë.
Në çdo rast, Profeti s.a.v.s. i këshillonte sahabët për maturi. Është në rregull, unë të jap; por ngrije vetë, dhe merr me masë. Edhe nëse bëhet fjalë për të afërm të ngushtë, duhet të ketë maturi. Njeriu duhet të marrë aq sa ka nevojë, jo më shumë.
Në fund të këtij hadithi, transmetuesi ka shkruar se Profeti s.a.v.s. u habit nga lakmia e Hazret Abbasit r.a. Por kjo është përshtypja personale e transmetuesit. Mund të jetë që Profeti s.a.v.s. nuk po e shikonte për shkak të habitjes nga lakmia, por ndoshta atij i ishte kujtuar koha e varfërisë dhe gjendja e mëparshme e sahabëve. Ai mund të ketë qenë duke menduar se si këta njerëz kanë bërë sakrifica, si kanë kaluar periudha të varfërisë, dhe sot si Allahu i Lartësuar po na begaton.
Edhe komentues të ndryshëm e kanë quajtur këtë si mendim personal të transmetuesit. Nuk është se Profeti s.a.v.s. u habit duke menduar pse po tregohet lakmitar. Përkundrazi, komentuesit kanë përmendur mendime të tjera lidhur me këtë.
Nuk ndodhi kurrë që dikush t’i kërkonte diçka Profetit dhe ai të thoshte “jo”
Hazret Xhabir bin Abdullahu r.a. tregon:
“Kurrë nuk ndodhi që dikush t’i kërkonte diçka të Dërguarit të Allahut s.a.v.s. dhe ai të thoshte ‘jo’.”
Hazret Sehl bin Sa’di r.a. thotë:
“I Dërguari i Allahut s.a.v.s. kishte shumë turp të mirë. Sa herë që i kërkohej diçka, ai e jepte.”
Ibn Ebi Hajtheme transmeton nga Hazret Aliu r.a. se kur Hazret Aliu r.a. përshkruante cilësitë e të Dërguarit të Allahut s.a.v.s., thoshte:
“Për të dhënë të mira materiale, Profeti s.a.v.s. ishte më bujari ndër të gjithë njerëzit.”
“Ti e di se Profeti nuk e kthen mbrapsht atë që kërkon”
Hazret Sehl bin Sa’di r.a. tregon se një grua erdhi me një burdeh, që ishte një lloj çarçafi ose mbulesë, dhe tha:
“O i Dërguari i Allahut! Këtë e kam endur vetë me duart e mia, që të të vesh ty.”
Profeti s.a.v.s. e mori, sepse kishte nevojë për të. Pastaj doli te ne, dhe e kishte veshur po atë çarçaf si izar, [pra si rrobë të mbështjellë në pjesën e poshtme të trupit].
Një person nga të pranishmit tha:
“O i Dërguari i Allahut! Ma jep mua këtë çarçaf që ta vesh.”
Profeti s.a.v.s. tha:
“Mirë.”
Profeti s.a.v.s. qëndroi edhe për pak kohë në kuvend. Pastaj hyri brenda, e palosi atë çarçaf dhe ia dërgoi atij personi. Profeti s.a.v.s. ndërroi rrobat dhe erdhi me një çarçaf tjetër.
Njerëzit i thanë atij personi:
“Nuk bëre mirë që ia kërkove këtë. Ti e di se Profeti s.a.v.s. nuk e kthen mbrapsht atë që kërkon.”
Ai tha:
“Pasha Zotin! Unë ia kërkova vetëm që, kur të vdes, ky të bëhet qefini im.”
Është shkruar se Hazret Sehli r.a. tha se më vonë po ai çarçaf u përdor si qefini i tij.
Mahrameja erdhi të ankohej, por Profeti ia kishte ruajtur një këmishë të gjatë
Në një transmetim nga Hazret Misver bin Mahrame r.a. thuhet se i Dërguari i Allahut s.a.v.s. shpërndau disa këmisha të gjata, por Mahrames nuk i dha asnjë. Mahrame i tha djalit të tij:
“O biri im! Eja të shkojmë tek i Dërguari i Allahut”
I biri, Misveri, thotë:
“Unë shkova me të. Ai më tha: ‘Hyr brenda dhe thirre Profetin tek unë.’”
Ai thotë:
“Unë isha i vogël. Hyra brenda dhe e thirra Profetin, duke i treguar se babai im kishte ardhur.”
Profeti s.a.v.s. doli tek ai, dhe në dorë kishte njërën prej atyre këmishave të gjata. Profeti tha:
“Unë e kisha ruajtur këtë për ty.”
Pra, ti kishe ardhur të ankoheshe, apo jo? Para se ai ta shprehte ankesën, Profeti s.a.v.s. ia dha atë rrobë, duke i thënë:
“Unë e kisha ruajtur këtë për ty.”
Rrëfimtari thotë se Profeti s.a.v.s. e pa Mahramen dhe i tha:
“Shikoje këtë.”
Pastaj tha:
“Kjo rrobë është për ty.”
Mahrameja u gëzua shumë nga kjo.
Në një transmetim tjetër thuhet se Profeti s.a.v.s. e njohu zërin e Hazret Mahrames r.a. dhe doli vetë jashtë. Pra, nuk ndodhi që djali të hynte brenda për ta thirrur, por Profeti s.a.v.s. doli vetë. Pranë tij ishte një këmishë e gjatë. Ai po ia tregonte bukuritë e saj dhe thoshte:
“Unë e kisha ruajtur këtë për ty.”
Beduini ia tërhoqi fort mantelin Profetit, derisa i la shenjë në qafë
Transmetohet nga Hazret Enes bin Maliku r.a.:
“Po ecja me të Dërguarin e Allahut s.a.v.s. Profeti s.a.v.s. kishte hedhur mbi vete një mantel nga Nexhrani, i cili kishte buzë të ashpër. Një beduin iu afrua dhe ia tërhoqi mantelin me shumë forcë. Unë pashë anën e qafës së të Dërguarit të Allahut s.a.v.s.; për shkak të tërheqjes së fortë, buza e mantelit kishte lënë shenjë në qafën e tij.”
Pastaj beduini tha:
“O Muhammed! Urdhëro që të më jepet edhe mua nga pasuria e Allahut që është pranë teje.”
I Dërguari i Allahut s.a.v.s. u kthye nga ai, buzëqeshi dhe pastaj urdhëroi që t’i jepej diçka.
“Ti nuk e kthen të keqen me të keqe” — beduini kërkoi mall për dy devetë
Hollësia e kësaj ngjarjeje është përmendur në një vend kështu. Hazret Ebu Hurejre r.a. tregon:
“Profeti i Nderuar s.a.v.s. ulej me ne në kuvend dhe bisedonte. Pastaj, kur ngrihej, edhe ne ngriheshim, derisa ai shkonte në shtëpinë e tij, te ndonjëra prej bashkëshorteve të tij.”
Ai thotë:
“Një ditë Profeti s.a.v.s. po fliste me ne. Kur u ngrit, edhe ne u ngritëm. Atëherë pamë një beduin që e kapi Profetin s.a.v.s. dhe e tërhoqi nga manteli. Qafa e Profetit s.a.v.s. u skuq nga kjo tërheqje.”
Hazret Ebu Hurejre r.a. tregon se manteli i Profetit s.a.v.s. ishte shumë i ashpër. Kur Profeti s.a.v.s. u kthye nga beduini, ai i tha:
“Ngarko mall mbi këto dy devetë e mia, sepse ti nuk do të ma ngarkosh as nga pasuria jote dhe as nga pasuria e babait tënd.”
Pra, bediuni shfaqi sjellje shumë të paedukatë.
Rrëfimtari thotë se për këtë Profeti i Nderuar s.a.v.s. tha:
“Jo. Dhe unë kërkoj falje prej Allahut.”
Pastaj përsëri tha:
“Jo. Dhe unë kërkoj falje prej Allahut.”
Dhe përsëri tha:
“Jo. Dhe unë kërkoj falje prej Allahut.”
Profeti s.a.v.s. bëri edhe istigfar dhe tha:
“Jo. Nuk do të të jap derisa të ma japësh dëmshpërblimin për këtë tërheqje që më bëre.”
Pra, për këtë që ma tërhoqe mantelin dhe më lëndove qafën, më dëmshpërble.
Çdo herë beduini thoshte:
“Pasha Zotin! Unë nuk do të dëmshpërblej për këtë.”
Ai tha:
“Pasha Zotin! Unë nuk do të dëmshpërblej për këtë, sepse ti nuk e kthen të keqen me të keqe.”
Beduini ishte edhe i zgjuar dhe përdori këtë mënyrë, duke thënë se ti nuk e kthen të keqen me të keqe; prandaj nuk ka si të më kërkosh dëmshpërblim. Unë kam bërë keq, por ti nuk do të më bësh keq.
Atëherë Profeti i Nderuar s.a.v.s. buzëqeshi. Pastaj Profeti s.a.v.s. i tha Hazret Umerit r.a.:
“Ngarkoji njërës prej dy deveve të tij elb dhe tjetrës hurma.”
Pra, mbushja të dyja devetë. Jo vetëm që Profeti s.a.v.s. i dha pasuri, por ia fali edhe teprimin dhe sjelljen e tij të keqe.
Premtimi i Profetit u përmbush nga Hazret Ebu Bekri
Hazret Xhabir bin Abdullahu r.a. tregon se i Dërguari i Allahut s.a.v.s. tha:
“Nëse na vjen pasuria e Bahrejnit, do të të jap kështu, kështu dhe kështu.”
Profeti s.a.v.s. e tha këtë duke bashkuar të dyja duart. Por Profeti s.a.v.s. ndërroi jetë para se të vinte pasuria e Bahrejnit.
Më vonë ajo pasuri u soll te Hazret Ebu Bekri r.a. pas ndërrimit jetë të Profetit s.a.v.s. Hazret Ebu Bekri r.a. urdhëroi një lajmëtar të shpallte:
“Kushdo që ka ndonjë premtim apo borxh mbi të Dërguarin e Allahut s.a.v.s., le të vijë.”
Hazret Xhabiri r.a. thotë:
“Unë u ngrita dhe thashë: ‘Profeti s.a.v.s. kishte thënë se, nëse vjen pasuria e Bahrejnit, do të më japë kështu, kështu dhe kështu.’”
Atëherë Hazret Ebu Bekri r.a. mbushi një grusht të madh me të dyja duart dhe më tha:
“Numëroje.”
Unë e numërova dhe dolën pesëqind dirhemë. Pastaj ai tha:
“Merr edhe dyfishin e kësaj.”
Hazret Talha bin Hadrami r.a., të cilin i Dërguari i Allahut s.a.v.s. e kishte caktuar guvernator në Bahrejn, e kishte dërguar këtë pasuri nga Bahrejni. Edhe pas ndërrimit jetë të Profetit s.a.v.s., Hazret Talha r.a. qëndroi në të njëjtën detyrë.
Shtatëdhjetë mijë dirhemë mbi rrogoz dhe asnjë kërkues nuk u kthye duarbosh
Harun bin Riab tregon se një herë te Profeti s.a.v.s. u sollën shtatëdhjetë mijë dirhemë. Kjo ishte pasuria më e madhe që kishte ardhur pranë Profetit s.a.v.s. Pastaj kjo pasuri u vendos mbi një rrogoz.
Profeti s.a.v.s. u ngrit për ta ndarë atë. Kushdo që erdhi si kërkues, Profeti s.a.v.s. nuk e ktheu duarbosh, derisa e shpërndau të gjithë pasurinë.
Kjo është ajo që thuhet në këtë rrëfim. Ndërkohë, te Profeti s.a.v.s. kanë ardhur edhe pasuri më të mëdha se kjo. Ndoshta sipas dijes së rrëfimtarit kjo ishte pasuria më e madhe, ose deri në kohën kur ai po e tregonte këtë rrëfim, kjo ishte pasuria më e madhe; sepse në rrëfimin e mëparshëm, pasuria që u soll nga Bahrejni ishte shumë më e madhe se kjo.
Profeti mori hua 70 kg drithë, dhe ktheu një 140 kg
Transmetohet nga Hazret Ebu Hurejre r.a. se një person erdhi në shërbim të Profetit s.a.v.s. dhe kërkoi diçka. I Dërguari i Allahut s.a.v.s. mori hua rreth 70 kg drithë (gjysmë vesku) dhe ia dha atij.
Pastaj personi që e kishte dhënë hua erdhi për ta kërkuar. Profeti s.a.v.s. i dha rreth 140 kg (një vesk të plotë) dhe tha:
“Gjysma është për shlyerjen e borxhit, ndërsa gjysma tjetër është dhuratë për ty.”
[Vesk dhe sa’ janë një njësi matëse arabe. Një vesk ishte afërsisht 60 sa’. Një sa’ ishte rreth 2.3 kg; prandaj një vesk i plotë bëhej rreth 140 kg.]
Kjo është mënyra më e bukur e kthimit të borxhit. Profeti s.a.v.s. kishte marrë hua gjysmë vesku drithë dhe, kur ia ktheu atij që e kishte dhënë hua, i dha një vesk të plotë. Kjo është mënyra e shkëlqyer e kthimit të borxhit; jo që njeriu të bëjë vonesa e justifikime edhe në kthimin e vetë borxhit bazë.
Beduini ia kërkoi xhyben e zezë prej leshi dhe Profeti ia dha
Transmetohet nga Hazret Sehl bin Sa’d Sa’idi r.a. se për të Dërguarin e Allahut s.a.v.s. u bë një xhybe e zezë prej leshi. Një ditë, Profeti s.a.v.s. doli te sahabët duke e veshur atë xhybe dhe tha:
“A nuk e shihni sa e bukur është?”
Një beduin tha:
“O i Dërguari i Allahut! Nëna dhe babai im qofshin kurban për ty! Ma dhuro këtë xhybe mua.”
Dhe nuk ka ndodhur kurrë që të Dërguarit të Allahut s.a.v.s. t’i kërkonte dikush diçka dhe ai t’i thoshte “jo”. Kështu, i Dërguari i Allahut s.a.v.s. e hoqi xhyben e tij dhe ia dha bediuinit.
Dhjetë dirhemët: dy këmisha, miell për vajzën dhe liria e saj
Një transmetim shumë i bukur është ky. Hazret Ibn Umeri r.a. tregon se i Dërguari i Allahut s.a.v.s. bleu një këmishë nga një shitës rrobash për katër dirhemë. Kur Profeti s.a.v.s. doli duke e veshur atë këmishë, një burrë nga ensarët tha:
“O i Dërguari i Allahut! Ma vish mua këtë këmishë. Allahu të veshë me rrobat e Xhenetit.”
Profeti s.a.v.s. e hoqi atë këmishë dhe ia dha atij. Pastaj shkoi përsëri te shitësi dhe bleu një këmishë tjetër për katër dirhemë. Atij i kishin mbetur edhe dy dirhemë, sepse në atë kohë kishte pasur gjithsej dhjetë dirhemë: me katër bleu këmishën e parë, me katër bleu të dytën, dhe dy dirhemë i mbetën.
Kur po kthehej, pa rrugës një vajzë robëreshë që po qante. Profeti s.a.v.s. e pyeti përse po qante. Ajo tha:
“O i Dërguari i Allahut! Njerëzit e shtëpisë më kishin dhënë dy dirhemë që të blija miell me to, por ato më ranë diku dhe më humbën.”
Profeti s.a.v.s. ia dha asaj dy dirhemët që i kishin mbetur. Ajo u kthye, por pastaj filloi përsëri të qante. Profeti s.a.v.s. e pyeti përse po qante tani, kur dy dirhemët i kishte në dorë dhe mund të shkonte të blinte miell. Ajo tha:
“Kam frikë se do të më rrahin, sepse jam vonuar shumë dhe do të më pyesin ku isha.”
Profeti s.a.v.s. u nis bashkë me të drejt shtëpisë së njerëzve të saj. Kur arriti atje, u dha selam. Ata e njohën zërin e Profetit s.a.v.s., por në vend që t’i përgjigjeshin, qëndruan të heshtur. Profeti s.a.v.s. u dha selam për herë të dytë; ata përsëri heshtën. Për herë të tretë, Profeti s.a.v.s. u dha selam, dhe atëherë ata iu përgjigjën selamit.
Profeti s.a.v.s. i pyeti:
“A nuk e dëgjuat selamin që në herën e parë?”
Ata thanë:
“E dëgjuam, por deshëm që ti të na shtoje selamin edhe më shumë, që të na jepej paqe e bekim herë pas here.”
Kjo ishte dëshira e sahabëve për të marrë sa më shumë bekime nga selami i Profetit s.a.v.s. Pastaj ata thanë:
“O i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.)! Nëna dhe babai ynë qofshin kurban për ty! Për çfarë ke ardhur?”
Profeti s.a.v.s. tha:
“Kjo vajzë kishte frikë se do ta rrihnit.”
Pronari i asaj vajze robëreshë tha:
“Për shkak se ti erdhe bashkë me të, unë e liroj këtë vajzë për hir të Allahut.”
Profeti i Nderuar s.a.v.s. u dha atyre përgëzim për mirësi dhe Xhenet. Pastaj tha:
“Allahu ka vendosur bekim të madh në këta dhjetë dirhemë: me ta Allahu i veshi Profetit të Tij një këmishë, veshi edhe një ensari [një mysliman medinas] me këmishë, dhe për shkak të tyre u lirua edhe një vajzë robëreshë.”
Tufa e rrushit që kthehej përsëri te Profeti
Hazret Uthmani r.a. i paraqiti Profetit të Nderuar s.a.v.s. një tufë rrushi si dhuratë. Thuhet gjithashtu se ishte një tufë hurmash. Pra, në një vend është përmendur si rrush, ndërsa në një vend tjetër si hurma. Sidoqoftë, më pas erdhi një kërkues, dhe Profeti s.a.v.s. ia dha atij.
Pastaj Hazret Uthmani r.a. e bleu atë tufë prej tij për një dirhem. Me sa duket, ishte një tufë e veçantë, ndoshta rrush ose hurma shumë të mira. Ai e bleu nga ai kërkues dhe e solli përsëri në shërbim të Profetit s.a.v.s. Pastaj ai kërkues erdhi përsëri dhe Profeti s.a.v.s. ia dha sërish.
Kjo ndodhi tri herë: Hazret Uthmani r.a. e blinte, e paraqiste te Profeti s.a.v.s., ai njeri vinte përsëri dhe e kërkonte, dhe Profeti s.a.v.s. ia jepte sërish.
Në fund, Profeti i Nderuar s.a.v.s. i tha me butësi atij kërkuesi:
“O filan! Je kërkues apo tregtar?”
Domethënë: a ke ardhur për të kërkuar, apo po bën tregti? Sepse kërkuesit nuk veprojnë në këtë mënyrë; ti po fiton dirhemë dhe po bën tregti. Profeti s.a.v.s. nuk e refuzoi, por e këshilloi me shumë urtësi se kjo që po bënte nuk ishte e përshtatshme.
Dijetari hebre, Zejd bin Sa‘neh, kërkonte dy shenjat e fundit të profetësisë
Hazret Abdullah bin Selami r.a. tregon se kur Allahu i Lartësuar deshi t’i jepte udhëzim Zejd bin Sa‘nehut, Zejd bin Sa‘nehu tha:
“Të gjitha shenjat e profetësisë i pashë në fytyrën e bekuar të Muhammedit s.a.v.s., përveç dy gjërave që ende nuk i kisha kuptuar nëse gjendeshin tek ai apo jo. Njëra ishte se butësia e këtij Profeti do ta mundte zemërimin e tij. E dyta ishte se sa më shumë të sillej dikush me padituri dhe ashpërsi ndaj tij, aq më shumë ai do të shtonte butësinë dhe durimin e tij. Unë vazhdova të kërkoja rastin që t’i provoja edhe këto dy shenja.”
Sidoqoftë, “ta provoja” është një mënyrë tjetër të thëni; rasti u krijua në këtë formë. Zejd bin Sa‘nehu tregon:
“Një ditë Profeti s.a.v.s. doli nga shtëpia, dhe me të ishte edhe Ali bin Ebi Talibi. Në atë kohë erdhi një kalorës, i cili dukej si beduin, pra si njeri i fshatit. Ai tha:
‘O i Dërguari i Allahut! Banorët e fshatit të fisit filan, në Busra, janë bërë muslimanë. Unë u kisha thënë se nëse bëhen muslimanë, do t’u jepet furnizim i bollshëm. Tani, për shkak të mungesës së shiut, ata janë përballur me uri dhe vështirësi.
O i Dërguari i Allahut! Kam frikë se, ashtu siç hynë në Islam nga shpresa e begatisë, mos tani nga lakmia e furnizimit të dalin prej Islamit. Nëse ke mundësi dhe e sheh të përshtatshme, dërgo diçka për t’i ndihmuar dhe për t’ua ngushëlluar zemrat.’”
Profeti e pa atë njeri. Me Profetin s.a.v.s. ishte edhe Hazret Aliu, i cili tha:
“Në këtë kohë nuk kemi diçka të tillë që mund të dërgohet menjëherë për ndihmë.”
Zejd bin Sa‘nehu thotë:
“Unë iu afrova Profetit s.a.v.s., sepse isha afër dhe po e shihja këtë gjendje. I thashë:
‘O Muhammed (s.a.v.s.)! A mund t’i shesësh hurmat e kopshtit të fisit filan, me një sasi të caktuar dhe me një afat të caktuar?’”
Profeti s.a.v.s. tha:
“O hebre! Mund të shes hurma me një sasi të caktuar dhe me afat të caktuar, por nuk mund ta pranoj kushtin që ato hurma të jenë patjetër nga kopshti i fisit filan.”
Zejdi tha:
“Mirë.”
Kështu Profeti s.a.v.s. bëri marrëveshje me mua. Unë hapa qesen time dhe i dhashë Profetit s.a.v.s. tetëdhjetë mithkal ar si parapagim, që në kohën e caktuar ai të më jepte një sasi të caktuar hurmash.
Një mithkal është afërsisht 4.25 gram.
Profeti s.a.v.s. ia dha atë ar njeriut që kishte ardhur për të kërkuar ndihmë dhe tha:
“Shpërndaje në mënyrë të barabartë ndër ata njerëz të vuajtur dhe ndihmoji me të.”
Zejd bin Sa‘nehu thotë:
“Afati i caktuar ende nuk kishte ardhur; kishin mbetur edhe dy ose tri ditë. Unë shkova te Profeti, e kapa për jakën, ia tërhoqa rrobën dhe, duke bërë sikur isha shumë i zemëruar, thashë:
‘O Muhammed (s.a.v.s.)! A nuk do ta paguash të drejtën time? Pasha Zotin, unë e njoh mirë zakonin e Benu Abdulmuttalibit, se janë shumë hileqarë në shlyerjen e borxhit. Edhe zakonin tënd të vonimit e di mirë; këtë e kam provuar.’”
Në fakt, nuk bëhej fjalë fare për vonesë, sepse afati nuk kishte ardhur ende. Por në atë kohë ai ishte ende kundërshtar, ose donte ta provonte Profetin s.a.v.s.; sidoqoftë, veproi kështu.
Zejdi thotë:
“Në atë kohë po shikoja Umerin r.a., i cili ishte aty pranë. Nga zemërimi, sytë i rrotulloheshin sikur të ishin një rrotë që sillet. Hazret Umeri r.a. më pa me një vështrim shumë të ashpër dhe tha:
‘O armik i Allahut! Këto fjalë ia thua të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), që unë po i dëgjoj? Dhe sillesh me këtë paturpësi që unë po e shoh? Pasha Atë Zot që e ka dërguar atë me të vërtetën, sikur të mos kisha frikë prej tij, do ta prisja kokën me shpatën time.’”
Zejdi thotë:
“Ndërkohë, i Dërguari i Allahut s.a.v.s. po e shikonte Umerin r.a. me shumë qetësi dhe buzëqeshje.”
Pastaj Profeti s.a.v.s. tha:
“O Umer! Në vend të këtij zemërimi, unë dhe ky njeri kemi më shumë nevojë për diçka tjetër: ti duhej të më thoshe mua që ta shlyeja borxhin në mënyrë të bukur, dhe atij t’i thoshe që ta kërkonte të drejtën e tij në mënyrë të bukur. O Umer, merre me vete dhe jepja të drejtën e tij; madje jepi edhe njëzet sa‘ hurma më tepër.”
Zejdi thotë:
“Unë e pyeta: ‘O Umer! Përse kjo shtesë?’”
Hazret Umeri r.a. u përgjigj:
“Profeti s.a.v.s. më urdhëroi që, për ashpërsinë që tregova ndaj teje, të të jap më shumë.”
“Unë jam Zejd bin Sa‘neh” — dijetari hebre pranoi Islamin
Zejd bin Sa‘nehu thotë:
“Unë i thashë Umerit r.a.: ‘A e di kush jam?’”
Umeri r.a. tha:
“Jo, kush je?”
Unë i thashë:
“Unë jam Zejd bin Sa‘neh.”
Umeri r.a. pyeti:
“Ai hibr, pra dijetari i madh i hebrenjve?”
Unë u përgjigja:
“Po, dijetari i hebrenjve.”
Atëherë Umeri r.a. tha:
“Si mund të silleshe me kaq paturpësi ndaj të Dërguarit të Allahut, duke qenë një dijetar kaq i madh?”
Unë u përgjigja:
“O Umer! Të gjitha shenjat e profetësisë, kur e pashë Profetin, i gjeta tek ai, përveç dy shenjave që ende nuk i kisha provuar: e para, a është butësia e këtij Profeti më e madhe se zemërimi i tij; dhe e dyta, sa më shumë të sillej dikush me ashpërsi dhe padituri ndaj tij, a do të sillej ai edhe më shumë me butësi dhe durim. Tani i kam provuar të dyja këto gjëra.
O Umer! Të bëj ty dëshmitar se unë jam i kënaqur me Allahun si Zotin tim, me Islamin si fenë time dhe me Muhammedin (s.a.v.s.) si Profetin tim. Dhe të bëj dëshmitar se gjysma e pasurisë sime, sepse unë jam njeri i pasur, është sadaka për umetin e Muhammedit.”
Hazret Umeri r.a. i tha:
“Thuaj: për disa prej umetit të Muhammedit s.a.v.s., sepse i gjithë umeti nuk mund të numërohet; si mund të mjaftojë pasuria për të gjithë?”
Zejdi tha:
“Mirë, atëherë për disa prej tyre është sadaka.”
Pastaj Zejdi shkoi në shërbim të Profetit s.a.v.s. dhe tha:
“Dëshmoj se nuk ka të adhurueshëm tjetër përveç Allahut, dhe dëshmoj se Muhammedi është robi dhe i Dërguari i Allahut. Unë besoj në të.”
Kështu Zejdi e pranoi Profetin s.a.v.s. dhe bëri bejat. Ai mori pjesë në disa beteja bashkë me Profetin s.a.v.s., derisa ndërroi jetë rrugës, duke u kthyer nga Beteja e Tebukut. Ai ishte dijetar hebre, kishte natyrë të mirë, dhe pasi i pa të gjitha shenjat tek Profeti s.a.v.s., pranoi Islamin.
Me një borxh shpëtoi një popull nga uria dhe me moralin e tij fitoi zemrën e një dijetari hebre
Ky është morali i bukur i Profetit s.a.v.s.: jo vetëm që mori borxh për ta shpëtuar një popull nga uria, por me moralin e tij bëri që edhe një dijetar hebre të pranonte Islamin.
Allahumme sal-li ala Muhammedin ve ala ali Muhammedin, ve barik ve sel-lim. Inneke Hamidun Mexhid!