Eklipset hënore dhe diellore janë dukuri që ndodhin në përputhje me ligjet e natyrës. Kurani i Shenjtë na e ka tërhequr vazhdimisht vëmendjen drejt dukurive natyrore. Prandaj, është me vend dhe me rëndësi që të trajtohet edhe sfondi astronomik i kësaj çështjeje. Kjo na ndihmon ta kuptojmë Hadithin. Toka, Dielli dhe Hëna formojnë një sistem prej tri trupash qiellorë. Kurani i Shenjtë i është referuar këtij sistemi në një mënyrë shumë të bukur:
“I Shenjtë është Ai që krijoi çifte të çdollojshme, prej atyre që nxjerr toka, prej vetes së tyre dhe prej asaj që ata nuk dinë. Një shenjë për ta është edhe nata, prej së cilës tërheqim ditën dhe ata përnjëherë mbeten në errësirë. Dhe dielli lundron drejt destinacionit të tij. Ky është caktimi i të Gjithëfuqishmit, i të Gjithëdijshmit. Edhe hënës i kemi caktuar faza, derisa ajo kthehet si degë e vjetër hurme. Dielli nuk ka fuqi ta zërë hënën dhe as nata nuk mund të parakalojë ditën. Secili po lundron në një orbitë (të vet).”(Ja Sin, 36:37-41)
Këtu janë cituar pesë ajete të Kuranit të Shenjtë. Në ajetin e parë përmendet një e vërtetë themelore: Zoti i Plotfuqishëm i ka krijuar të gjitha gjërat në çifte. Ajeti i dytë i referohet natës dhe ditës, të cilat lindin si pasojë e lëvizjes së Tokës. Ajeti i tretë i referohet lëvizjes së Diellit, ndërsa i katërti lëvizjes së Hënës. Në ajetin e pestë, Dielli, Hëna, nata dhe dita përmenden së bashku dhe tërhiqet vëmendja ndaj faktit se lëvizjet e Diellit dhe të Hënës kanë kufijtë e tyre të përcaktuar.
Nga shkenca mësojmë se Toka dhe Hëna rrotullohen rreth njëra-tjetrës dhe e përfundojnë një rrotullim brenda një muaji, pra formojnë një çift. Toka dhe Hëna, së bashku, rrotullohen rreth Diellit dhe e përfundojnë një rrotullim brenda një viti. Kështu, Dielli dhe sistemi Tokë-Hënë formojnë një çift tjetër. Në sistemin diellor ka një numër të madh çiftesh brenda çiftesh. Dielli, së bashku me të gjithë planetët dhe satelitët e tyre, rrotullohet rreth qendrës së Galaktikës, duke e përfunduar një rrotullim për rreth dyqind milionë vjet. Ashtu si Dielli ynë, në Galaktikën tonë ndodhen miliarda yje, të cilat rrotullohen rreth qendrës së saj në periudha të ndryshme kohore. I Shenjtë është Ai që i krijoi të gjitha gjërat në çifte.
Kur Hëna, gjatë lëvizjes së saj rreth Tokës, vendoset ndërmjet Diellit dhe Tokës në një mënyrë të tillë që pengon dritën e Diellit të arrijë në Tokë, ndodh një eklips diellor. Kur Toka vendoset ndërmjet Diellit dhe Hënës në një mënyrë të tillë që hija e saj bie mbi Hënë, ndodh një eklips hënor. Në terminologjinë astronomike thuhet se eklipsi diellor ndodh gjatë hënës së re, ndërsa eklipsi hënor gjatë hënës së plotë. Në kohën e hënës së re, gjatësitë ekliptike të Diellit dhe të Hënës janë të njëjta dhe thuhet se Hëna ndodhet në konjunksion me Diellin.
Eklipsi nuk ndodh gjatë çdo hëne të re apo çdo hëne të plotë, sepse, që të ndodhë një eklips, është e nevojshme që Dielli, Toka dhe Hëna të jenë të rreshtuara. Sikur orbita e Tokës rreth Diellit dhe orbita e Hënës rreth Tokës të ndodheshin në të njëjtin plan, rreshtimi do të ndodhte dy herë në muaj dhe, si rrjedhojë, çdo muaj do të kishte një eklips hënor dhe një eklips diellor. Në të vërtetë, të dyja planet orbitale janë të pjerrëta ndaj njëra-tjetrës me një kënd prej rreth pesë gradësh. Për këtë arsye, numri maksimal i eklipseve brenda një viti diellor nuk e kalon shtatën, prej të cilave katër ose pesë mund të jenë diellore dhe dy ose tri hënore. Numri minimal i eklipseve që mund të ndodhin brenda një viti është dy dhe të dyja janë diellore. Për hollësi të mëtejshme mund t’u referoheni librave të astronomisë sferike.
Lëvizja e Hënës është mjaft e ndërlikuar. Në një përafrim të parë, Hëna lëviz rreth Tokës në një orbitë eliptike, për shkak të së cilës largësia e saj nga Toka dhe shpejtësia e saj ndryshojnë brenda kufijve të caktuar. Kur Hëna ndodhet në pikën më të afërt me Tokën, thuhet se ajo ndodhet në perigje. Shpejtësia e Hënës në raport me Tokën është më e madhe kur ajo ndodhet në perigje. Për shkak të tërheqjes gravitacionale të Diellit, pozicioni i perigjeut ndryshon në hapësirë. Kështu, nganjëherë Hëna lëviz më shpejt në pjesën e parë të muajit, ndërsa herë të tjera lëviz më shpejt në pjesën e fundit të tij.
Po kështu, edhe largësia dhe shpejtësia e çiftit Tokë-Hënë në raport me Diellin ndryshojnë brenda kufijve të caktuar, në përputhje me ligjin e gravitetit. Siç thotë Kurani i Shenjtë:
“Dielli e Hëna (u vunë në shërbim) sipas një llogaritjeje.”(Er-Rahman, 55:6)
Ndryshimet në largësitë dhe shpejtësitë e këtyre trupave qiellorë ndikojnë në datat në të cilat mund të ndodhin eklipset.
Astronomët e marrin çastin e konjunksionit si fillimin e muajit hënor. Në atë çast, Hëna nuk mund të shihet aspak. Muaji i kalendarit islam, ose hixhri, fillon me shikimin e parë të drapërit të Hënës, domethënë kur pjesa e ndriçuar e saj bëhet aq e madhe sa të jetë e dukshme. Dr. Muhammad Ilyas ka shkruar një libër të shkëlqyer që trajton çështjen e dukshmërisë së parë të drapërit hënor: A Modern Guide to Astronomical Calculations of Islamic Calendar, Times and Qibla, botuar nga Berita Publishing, Kuala Lumpur, më 1984.
Sipas kalendarit hixhri, datat në të cilat mund të ndodhë një eklips hënor janë 13, 14 dhe 15, ndërsa datat në të cilat mund të ndodhë një eklips diellor janë 27, 28 dhe 29. Sipas profecisë, eklipsi hënor do të ndodhte në natën e parë, ndërsa eklipsi diellor në ditën e mesme të muajit të Ramazanit. Kjo e përcakton datën 13 të Ramazanit për eklipsin hënor dhe datën 28 të Ramazanit për eklipsin diellor.
Në Hadith është përdorur fjala kamar për Hënën dhe jo fjala hilal. Drapëri hënor i natës së parë, të dytë dhe të tretë quhet hilal, ndërsa fjala kamar përdoret për Hënën që nga nata e katërt e më tej. (Akrabul-Meuarid, vëll. 2)
Prandaj, interpretimi se “nata e parë e Ramazanit” nënkupton datën 13 të Ramazanit, pra natën e parë në të cilën mund të ndodhë një eklips hënor, dhe jo natën e parë të vetë muajit të Ramazanit, mbështetet edhe nga përdorimi i fjalës kamar në Hadith. Në këtë mënyrë nuk mbetet asnjë paqartësi.