Przedstawiamy Surę Al-A’la: Dlaczego Święty Prorok wybrał ten rozdział do Piątkowych Modlitw i co to dla ciebie oznacza
Wyobraź sobie, że w zaledwie 2–3 minuty podsumowujesz istotę życia, jak osiągnąć prawdziwy sukces, kto ponosi porażki i dlaczego, znaki stworzenia i przewodnictwa Allaha, cel i metodę tasbih oraz głębokie duchowe lekcje. Właśnie to robi Sura al-A’la. Być może dlatego Prorok saw zachęcał nas do recytowania jej i rozważania w każdy piątek, aby jej ponadczasowe wskazówki pozostały świeże w naszych sercach.
Sura al-A’la, rozdział 87, to ważny rozdział Świętego Koranu. Podobno pewnego razu Hazrat Muaz ra poprowadził modlitwę. Wyrecytował Surę al-Baqarah. Ktoś poskarżył się Prorokowi saw, twierdząc, że modlitwa jest zbyt długa. Prorok saw zwrócił się do Muaz ra i zapytał, dlaczego to zrobił. Powiedział: „Wystawiasz ludzi na próbę”. Następnie zalecił, aby osoby prowadzące modlitwę wybierały krótsze rozdziały. Podał jako przykład między innymi Surę al-A’la. ( Sahih al-Buchari , Kitab al-Azan, hadis 701; Sahih Muslim, Kitab al-Salat, hadis 465a)
Miłość Proroka do tego rozdziału jest widoczna, gdyż często recytował go podczas piątkowych modlitw i modlitw Iid. To pokazuje, że chciał, aby ten rozdział był regularnie słuchany i rozważany, zwłaszcza podczas zgromadzeń. Ponieważ jego przesłanie niesie ze sobą głębokie nauki dla każdego wierzącego.
Tematem tej sury Świętego Koranu, mówiąc wprost, jest w gruncie rzeczy gloryfikowanie Allaha. Chwała Jego doskonałości, stworzeniu i przewodnictwu. Przesłanie, które otrzymujemy, to esencja oczyszczenia się, pamiętania o Allahu i przedkładania tego, co wieczne, nad to, co doczesne. Obietnicą jest nagroda dla tych, którzy podążają ścieżką prawości. A ostrzeżeniem jest to, że nieuważni, nieszczęśni i aroganccy będą musieli żałować.
Aby naprawdę zrozumieć wagę tego rozdziału, wystarczy pojąć jego ukryte przesłanie i duchowy rezonans, jaki w nas budzi. Nawet jeśli ktoś nie zna języka arabskiego, jedną z pierwszych rzeczy, jakie zauważa po usłyszeniu tego rozdziału, Sury Al-A’la, jest jego piękny rytm.
Co oznacza wychwalanie Najwyższego
Pierwszy werset nakazuje nam wychwalać i wielbić imię Allaha , tj. odsuwać Allaha od wszystkiego, co nieczyste. Następnie przypomina nam, dlaczego musimy to czynić. Na pierwszy rzut oka, po nakazie wychwalania Allaha, który wszystko planuje i prowadzi, zdajemy sobie sprawę, że cykl życia, od rozkwitu do rozkładu, służy tutaj jako znak doskonałości i mocy Allaha oraz przypomnienie Jego Bożego porządku:
Głoś chwałę imienia Pana twego, Najwyższego,
Który tworzy człowieka i udoskonala go.
I Który określa jego charakter i wyposaża go w stosowne przewodnictwo.
I który daje pastwisko.
A potem zamienia je w czarne ściernisko.
(Sura al-A’la, rozdz. 87:2-6)
Pierwsze słowa tej sury to سَبِّحِ, co oznacza „Chwalcie”. Sura rozpoczyna się od obrazu tasbih (chwalenia Allaha). W języku arabskim tasbih pochodzi od rdzenia sbh, który oznacza szybkie poruszanie się lub swobodne ślizganie, a co za tym idzie, trzymanie czegoś z dala. W tym kontekście oznacza to dystansowanie Allaha od wszelkich niedoskonałości i braków. Wyobraź to sobie w ten sposób: sunąc po wodzie, wyciągasz ręce do przodu, oddalając wodę za sobą, gdy ciągniesz się do przodu.
„Rzeczownik تسبیح oznaczałby deklarację Boga jako dalekiego od wszelkiej niedoskonałości, wady i nieczystości lub szybkie oddanie się służbie Bogu i niezwłoczne okazywanie Mu posłuszeństwa”. ( Zobacz Five Volume Commentary , rozdz. 57: w. 2 )
Jako muzułmanie wiemy, że tasbih nie ogranicza się jedynie do słów. Angażuje umysł, serce i język. Jeśli nie zaangażujemy nawet jednego z tych trzech elementów, traci on znaczenie. Na przykład, używamy umysłu do rozmyślania o doskonałości Allaha. Nasze serca napełniają się podziwem i pocieszeniem, gdy o Nim wspominamy. A nasze języki są wilgotne od werbalnej chwały i deklaracji Jego wielkości.
Allah nakazuje nam wychwalać Jego imię, w języku arabskim اسۡمَ (izm), aby podkreślić osobistą więź między wierzącym a Stwórcą. Słowo Rabb oznacza Tego, który karmi i Tego, który podtrzymuje, podkreślając i ostatecznie przypominając nam o Jego roli jako Stwórcy i Zaopatrzyciela. Co więcej, jak stwierdza Allah: رَبِّکَ Rabika, co oznacza „twój Pan”. Oznacza to osobistą odpowiedzialność każdego muzułmanina za Jego uznawanie i wychwalanie.
Atrybut الۡاَعۡلَی Al-A’la (Najwyższy) symbolizuje absolutną supremację. Nie ma nic ponad Nim. Nic w stworzeniu nie może się równać z Jego majestatem. Dlatego mówimy „subhan rabbi al-A’la ”, kiedy kłaniamy się w codziennych modlitwach. Znajdujemy się w najniższym punkcie modlitwy, wychwalając Najwyższego.
Akt stworzenia i udoskonalenia Boga oraz przypomnienie cyklu życia
Czytając dalej, Allah podaje przykłady, dlaczego powinniśmy Go chwalić. Allah nakazuje tasbih ze względu na Swoją rolę Stwórcy i Doskonaliciela: „Który tworzy człowieka i udoskonala go.” (87:3).
Wszystko, co stworzył Allah, jest idealnie wymierzone i zaprojektowane. Należy zauważyć, że ta doskonałość nie jest przypadkowa, Każde stworzenie jest dostosowane do swojego celu.
Badając biologię człowieka, jesteśmy zmuszeni uwierzyć, że ten projekt nie był dziełem przypadku. Wystarczy pogłębić wiedzę o zwierzętach, takich jak pszczoły, aby zrozumieć, jak działają – to rzeczywiście skłania do refleksji. Pszczoły, na przykład, widzą niemal wszystko wokół siebie. Przetwarzają informacje wzrokowe szybciej niż ludzie, rozpoznają kolory ultrafioletowe i czerpią inspirację z niewielkich ilości nektaru z wielu kwiatów. Często pokonują duże odległości i konkurują z innymi o przetrwanie. („Jak to jest być pszczołą”, press.princeton.edu, 21 listopada 2023 r.)
Potem Bóg mówi: „I który daje pastwisko.” ( 87:5 )
Tutaj Allah zwraca naszą uwagę na coś obserwowalnego i niezaprzeczalnego. Najpierw dał przykłady swojego stworzenia i doskonałości. Teraz daje nam namacalny przykład: zieleń, która wyrasta po deszczu. Zaiste, to uniwersalny znak. Wszyscy go dostrzegają.
Dla Arabów ten widoczny obraz był fascynujący. Byli ludem pustyni, Beduinami żyjącymi w trudnych warunkach. Ich życie koncentrowało się na poszukiwaniu wody i zielonych pastwisk dla swoich stad. Całe plemiona podróżowały. Nawet walczyły o pastwiska („Ludzie Pustyni Arabskiej”, britannica.com ). I tak, kiedy Allah mówi: „I który daje pastwisko” (87:5), przypomina im, a także nam, o samym fundamencie ich utrzymania i przetrwania.
Arabskie słowo „ achraja ” (أخرج) oznacza „wydobyć” lub „wywołać”. Symbolizuje ono również zmartwychwstanie. Zatem w istocie Bóg stwierdza, że skoro potrafi przywrócić życie z martwej, jałowej ziemi, to równie łatwo może wskrzesić ludzi do życia po śmierci na Dzień Sądu.
Wspomniano o tym także w Surze Al-Hadżdż:
„(…) I widzisz ziemię bez życia, lecz kiedy zsyłamy na nią wodę, ona budzi się, nabrzmiewa i daje wzrost każdego rodzaju przepięknej roślinności.” ( Sura Al-Hadżdż, rozdz. 22, werset 6)
Arabowie mieli trudności ze zrozumieniem samej idei życia po śmierci. Dlatego ten werset był ciosem dla samej idei, którą tak mocno wyznawali. (więcej w Surah al-Mu’minun, 23:38).
Czytając dalej, Allah dobitnie przypomina nam kolejną lekcję:
„A potem zamienia je w czarne ściernisko” ( 87:6 ).
Bujne, zielone pastwisko ostatecznie zwiędnie i zgaśnie, jeśli nie będzie podlewane. Staje się czarne, zgniłe i rozrzucone jak śmieci. Tę zmianę wszyscy obserwujemy. Przypomina ona o przemijaniu życia. Tak jak roślinność rozkwita, a potem więdnie, tak i ludzkie życie dobiegnie końca i obróci się w proch.
Arabskie słowo użyte w tym wersecie to غُثَآءً ( ghuthaa), które odnosi się do suchych, bezużytecznych resztek roślin po żniwach, jak widok martwej trawy i jałowej ziemi. Wizualizacja jest zarówno pokorne, jak i pouczające: życie jest krótkie, piękno przemija, a świat ulotny. Jest to z pewnością ostrzeżenie, że przyjemności tego świata są ulotne, krótkotrwałe.
Polecenie przypominania i jak z niego skorzystać
„Zatem nadal napominaj ludzi. Zaiste, napominanie jest niechybnie korzystne.” ( 87:10 )
Tutaj Bóg nakazał Świętemu Prorokowi sa, aby nadal przypominał, nawet jeśli ludzie nie zawsze słuchają. Przypomnienia budzą serca, które już znają prawdę, ale często zapominają. Dlatego przypomnienia są niezbędne. Nawet jeśli niektórzy je odrzucają, akt przypominania jest obowiązkiem i miłosierdziem.
Oczywiste jest, że przypomnienia są dawane dla dobra ludzi. Jak jednak możemy się upewnić, że przypomnienie rzeczywiście nam pomoże? Oto, co mówi dalej Bóg: „Ten, kto się boi, zachowa baczenie” ( 87:11 ). W tym wersecie użyto słowa یَّخۡشٰی ( yakhsha ), oznaczającego „ten, kto się boi”. Słowo to, yakhsha, różni się od arabskiego słowa khawf.
Yakhsha, które pochodzi od Khashyah, wywodzi się z wiedzy i czci, świadomego strachu zrodzonego ze świadomości wielkości Allaha:
اِنَّمَا یَخۡشَی اللّٰہَ مِنۡ عِبَادِہِ الۡعُلَمٰٓؤُا
„Jedynie ci spośród Jego sług, którzy obdarzeni są wiedzą, boją się Allaha. Zaprawdę, Allah jest Najpotężniejszy, Najbardziej Przebaczający” ( Sura Fatir, 35:29 ).
W przeciwieństwie do tego, khawf to powszechny strach, często instynktowny lub emocjonalny. Dlatego prawdziwie korzysta ten, kto ma bojaźń przed Bogiem, wynikającą z wiedzy o Nim. Prawdziwe poznanie Allaha to poznanie Jego imion i atrybutów.
Odrzucenie przypomnienia: Ci, którzy nie odniosą korzyści?
Następnie Allah wyjaśnia tym, którzy odrzucają napomnienia:
„Lecz najnikczemniejszy odwróci się od niego,” ( 87:12 ).
Słowo „odrzucony”, użyte w Koranie, to الأشقى (al-ashqa), które pochodzi od rdzenia شَقِي ( shaqi ). Podczas gdy Shaqi oznacza „nędzny” lub „nieszczęsny”, al-ashqa jest formą najwyższą, oznaczającą „najbardziej nieszczęsny” lub „absolutnie nieszczęśliwy”.
Tutaj al-Ashqa odnosi się do tego, kto uparcie odrzuca prawdę z arogancji, czyniąc się duchowo zatwardziałym. Jednak nawet w tym przypadku Sura daje nadzieję. Ci, którzy są mniej zakorzenieni w błędzie, mogą się nawrócić i powrócić do Boga. Ostatecznie ci, którzy trwają w niegodziwości i odrzuceniu, staną w obliczu Ognia.
Hazrat Musleh-e-Maud ra wyjaśnił, dlaczego użyto słowa al-Ashqa. Ponieważ Święty Prorok sa jest najznakomitszym ze wszystkich proroków, osoby go odrzucające są również najbardziej nędznymi i niefortunnymi spośród negujących wszystkich proroków. Pisze:
„Kto zaprzecza Mojżeszowi, jest tylko shaqi [nieszczęsny]. Kto zaprzecza Jezusowi, jest tylko shaqi. Kto zaprzecza Abrahamowi, jest tylko shaqi. Kto zaprzecza Dawidowi lub Salomonowi, jest tylko shaqi. Natomiast kto zaprzecza Muhammadowi, jest ashqa, ponieważ ma on wyższą pozycję niż wszyscy poprzedni prorocy. A przewodnictwo, które przyniósł, jest również wyższe i wyniesione ponad wszelkie poprzednie przewodnictwo.
„Co więcej, jak wspomniano powyżej, słowo ashqa jest również używane do wskazania, że tylko najbardziej nieszczęśliwi są całkowicie pozbawieni przewodnictwa. Zwykła nieszczęśliwa osoba [shaqi ] może nadal w pewnym momencie uzyskać przewodnictwo” (Tafsir-e-Kabir, 2023, tom 12, s. 91–92)
Bóg stwierdza dalej, że najbardziej nieszczęśni są ci:
„Ten, który wejdzie do wielkiego Ognia.” (87:13).
Prawdziwi sukcesy odnoszą: ci, którzy się oczyszczają
Po opisaniu nieszczęsnych i niegodziwych, Bóg zwraca się do tych, którym się powiedzie i którzy naprawdę odniosą sukces:
„Zaprawdę, ten w istocie będzie dobrze żył, który oczyszcza się,” (Rz. 87:15).
Słowo أَفْلَحَ (aflaha), oznaczające „ten, który naprawdę prosperuje”, pochodzi od słowa فَلَاح (falah), które oznacza sukces i pomyślność. W przeciwieństwie do słowa نَجَاح (najah), które zazwyczaj oznacza jedynie zbawienie lub sukces w życiu pozagrobowym, falah oznacza zarówno sukces w życiu pozagrobowym, jak i rozkwit w tym życiu, co oznacza wyższą i pełniejszą formę sukcesu.
Kluczem do prawdziwego sukcesu jest zatem oczyszczenie siebie: oczyszczenie serca i duszy z wszelkiej złości, zarówno religijnej, jak i duchowej. تَزَكَّى (tazakka), co oznacza „oczyścić”, odnosi się do procesu tazkiyah, czyli duchowego oczyszczenia. To oczyszczenie jest głównym celem islamu i misją każdego proroka.
Na przykład, gdy Abraham modlił się o proroka, wspomniał, że jednym z jego zadań powinno być nauczanie Księgi i oczyszczanie ludu (Sura Al-Baqarah, 2:130). Podobnie, gdy Mojżeszowi nakazano udać się do faraona, zapytał: „„I powiedz mu: «Czy chcesz być oczyszczony?” (Sura An-Nazi’at, 79:19).
Ponadto powiedziano nam, że ten, kto się bogaci, oczyszcza się, „pamięta imię swego Pana i składa modlitwy” (87:16).
Tutaj Allah łączy wspominanie z modlitwą, co jest powrotem do wersetu otwierającego: „Głoś chwałę imienia Pana twego, Najwyższego,”. (87:2)
To dowodzi, że prawdziwa modlitwa to zarówno werbalne wspominanie, jak i serdeczna obecność. Czyste serce, które szczerze pamięta o Allahu, znajdzie ogromną radość w modlitwie. Tak jak czyste naczynie może pomieścić czystą wodę, tak oczyszczone serce może zachować Bożą pamięć. Aby dostrzec Boga, należy przywdziać szaty w Bożych barwach, o czym świadczy werset تَخَلَّقُوا بِأَخْلَاقِ اللَّهِ, oznaczający: przyjąć etos Boży.
Brutalna rzeczywistość: Miłość do Dunyi
Zanim przejdziemy do brutalnej rzeczywistości, przejrzyjmy dotychczasowy rozdział. Do tej pory nakazano nam wychwalać imię naszego Pana, który nas ukształtował, prowadził i dał nam widoczne znaki swojego istnienia i stworzenia. Zostaliśmy również poinstruowani, aby przypominać sobie nawzajem, ponieważ napomnienia przynoszą korzyść tym, którzy boją się Boga. Podczas gdy tylko nieszczęśnicy nie odniosą z nich korzyści, a ich upadek nastąpi w piekle.
Sukces odnoszą jednak ci, którzy się oczyszczają, pamiętają imię swojego Pana i modlą się. Plan jest. Następnie Allah odsłania surową rzeczywistość, znaną jeszcze przed jej ujawnieniem. Bóg ukazuje nam ludzką naturę: oto, jacy są ludzie. A jacy są?
„Wy jednak wolicie życie tego świata,
Podczas gdy Życie Przyszłe jest lepsze i trwalsze.” ( 87:17-18 )
Słowo „wolisz” użyte w Koranie to تُؤۡثِرُوۡنَ ( tu’thirun ), które pochodzi od أَثَرَ ( athar ), oznaczającego wybrać coś ponad coś innego. Zwykle słowo to jest używane w sensie pozytywnym, jak preferowanie innych nad sobą. Jednak tutaj jest użyte negatywnie: preferowanie niższego świata ponad wieczne życie pozagrobowe. الدُّنْيَا ( dunya ) pochodzi od دُنُوّ ( dunuw ), oznaczającego coś niskiego lub bliskiego. Jest niższe i krótkotrwałe w porównaniu z wiecznym życiem, które po nim następuje. Ten świat zwodzi swoją bezpośredniością. Podczas gdy następny świat, choć niewidzialny, jest trwały i czysty.
Wieczne przesłanie
Sura kończy się stwierdzeniem, że to przesłanie uwielbienia, oczyszczenia i pamięci nie jest nowe. Jest to ta sama prawda, która została objawiona wszystkim prorokom.
„Oto, czego rzeczywiście naucza się w poprzednich Pismach –
Pismach Abrahama i Mojżesza.” (87:19-20).
Arabowie czcili proroka Abrahama i uważali go za swojego przodka. Jego imię niosło autorytet i szacunek. Święty Koran cytuje proroctwo z pism Abrahama dotyczące przyjścia Świętego Proroka (sa).
Koran odnotowuje, że Abraham modlił się o posłanie Proroka Boga. Jego modlitwa wyraźnie wskazuje, że przestrzegał prawa Noego, jak wynika z wersetu Sury as-Saffat. Sam również otrzymał pewne Boże objawienia w formie pism. Jednak jego nauki miały zniknąć.
To samo dotyczy Mojżesza. W jego księdze, Torze, do dziś zachowało się wyraźne proroctwo w Księdze Powtórzonego Prawa 18:18. Mojżesz przepowiedział zatem również nadejście po sobie proroka-ustawodawcy, który nie wyłoni się spośród Izraelitów, lecz spośród ich braci, potomków Izmaela.
Wniosek
Podsumowując, ta Sura przypomina o oddawaniu chwały Allahowi, Temu, który nas stworzył. On jest naszym Stwórcą, Podtrzymującym i Przewodnikiem. On wszystko ukształtował i pokierował, zapewnił pastwiska. Umieścił wokół nas znaki swojego stworzenia. Pokazał, jak może dać życie i jak te znaki służą jako lekcje dla wierzących do refleksji. Napomnienia przynoszą korzyść tym, którzy ich słuchają, z wyjątkiem nieszczęśników, którzy odrzucają przewodnictwo.
Plan prawdziwego sukcesu jest jasny: oczyśćmy się, pamiętajmy Jego imię i szczerze módlmy się. Musimy pogodzić się z bolesną rzeczywistością: ten świat jest ulotny. A jednak wielu ludzi woli go od wiecznego życia pozagrobowego. To przesłanie jest jednak ponadczasowe. Prorocy na przestrzeni dziejów wzywali do niego ludzi.
Kiedy regularnie słuchamy tej sury, zwłaszcza podczas Dżumua, powinniśmy zrozumieć, że Prorok saw pragnął, abyśmy nieustannie rozważali jej nauki. Zachowali stale to przesłanie w naszych umysłach. Droga samooczyszczenia oraz pamiętania o naszym Panu jest nieustająca i stanowi ciągły proces.