Walka z dezinformacją: globalna wojna z prawdą i rozwiązanie islamskiej
W erze nieustannego przepływu informacji z niezliczonych źródeł, ludzie czują się pozbawieni prawdy. Era cyfrowa, zapowiadana jako początek bezprecedensowego dostępu do wiedzy, stała się polem bitwy, gdzie fakty i fałsz walczą o dominację. Platformy, które miały nas oświecać, są teraz zalewane oszustwami, pozostawiając nas dryfujących w morzu dezinformacji.
Ostatnie wydarzenia ilustrują tę niepokojącą rzeczywistość. Zamieszki, które wybuchły w niektórych częściach Wielkiej Brytanii w lipcu 2024 roku, podsycane bezpodstawnymi plotkami krążącymi w mediach społecznościowych, pokazują, jak szybko fałszywe narracje mogą wywołać chaos w świecie rzeczywistym, wpływając na jednostki i rodziny oraz nadwyrężając więzi społeczne. („Oś czasu, w jaki dezinformacja online podsycała zamieszki w Wielkiej Brytanii”, www.bbc.co.uk )
Stoimy u progu znaczących zmian politycznych, a stawka jest wyższa niż kiedykolwiek. Nadchodzące wybory na całym świecie, a zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych, są przyćmione widmem kampanii dezinformacyjnych, których celem jest manipulowanie opinią publiczną. Rozwój zaawansowanych technologii, takich jak sztuczna inteligencja i deepfake, dodatkowo zamącił sytuację. Chatboty generują przekonująco sfabrykowane obrazy i filmy, przez co coraz trudniej odróżnić prawdę od iluzji.
W obliczu globalnej wojny z prawdą, można by zadać pytanie: Kto może powstrzymać tę falę oszustw? W społeczeństwach, w których wolność jest często przywoływana, by usprawiedliwić nieskrępowaną swobodę wypowiedzi, próby ograniczenia dezinformacji często kolidują z argumentami o wolnościach osobistych. Przepisy zawodzą w obliczu ogromnej ilości i szybkości rozprzestrzeniania się fałszu w cyfrowym świecie. Staje się oczywiste, że bez jednolitego kompasu moralnego, wysiłki mające na celu zwalczanie tego kryzysu przypominają walkę z cieniami.
Odpowiedź, głęboka, a zarazem prosta, leży w powrocie do ram moralnych zakorzenionych w Bożym przewodnictwie. Tylko przyjmując wyższe standardy etyczne, możemy mieć nadzieję na przetrwanie tych burzliwych czasów. Islam, z jego niezachwianym naciskiem na prawdomówność, oferuje przekonujące rozwiązanie kryzysu, z którym się mierzymy.
Islamski nakaz prawdomówności
Islam przywiązuje ogromną wagę do prawdomówności, uważając ją za jeden z fundamentów wszelkich cnót. Żadne inne pismo święte nie kładzie tak dużego nacisku na prawdę jak Święty Koran. Nie tylko wielokrotnie podkreśla on wagę prawdomówności, ale także ostrzega przed niebezpieczeństwami kłamstwa i szerzenia fałszu. Wszechmogący Allah mówi:
یٰۤاَیُّہَا الَّذِیۡنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰہَ وَکُوۡنُوۡا مَعَ الصّٰدِقِیۡنَ
„O wy, którzy wierzycie! Bójcie się Allaha i bądźcie z prawdomównymi.” (Sura At-Taubah, 9:119)
Ten werset stanowi jasną wskazówkę dla wierzących, aby podążali za prawdą we wszystkich aspektach życia. Prawdomówność to nie tylko wybór moralny, ale Boży nakaz, który prowadzi do prawości i pobożności.
Święty Prorok Muhammad podkreślił powagę kłamstwa i powiedział:
إِنَّ الْكَذِبَ يَهْدِي إِلَى الْفُجُورِ، وَإِنَّ الْفُجُورَ يَهْدِي إِلَى النَّارِ، وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَكْذِبُ، حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ كَذَّابًا
„Fałsz prowadzi do niegodziwości [al-fudżur], a niegodziwość prowadzi do Ognia. Człowiek może kłamać, aż zostanie zapisany przed Allahem jako kłamca.” ( Sahih al-Buchari, Kitab al-adab, Hadis 6094)
Obiecanego Mesjasz as o prawdzie
Hazrat Mirza Ghulam Ahmad z Qadian, Obiecany Mesjasz i Mahdi, objaśniał kluczową rolę prawdy w rozwoju duchowym i moralnym. Stwierdził:
„Sytuacja na świecie stała się dziś bardzo niepewna. Z każdej strony i w każdej formie można zaobserwować fałsz: pojawiają się fałszywi świadkowie, składane są fałszywe pozwy i fałszowane zaświadczenia. Kiedy ludzie wypowiadają się w pewnych sprawach, przekręcają prawdę [tak, by pasowała do ich narracji].
„Teraz należy zapytać tych, którzy nie dostrzegają potrzeby istnienia tego Dżamaatu, czy to była religia przyniesiona przez Proroka (sa). Allah Najwyższy ogłosił fałsz nieczystością, nakazując nam go unikać:
فَاجۡتَنِبُوا الرِّجۡسَ مِنَ الۡاَوۡثَانِ وَاجۡتَنِبُوۡا قَوۡلَ الزُّوۡرِ
„[’Unikajcie więc obrzydliwości bożków i unikajcie wszelkich słów kłamstwa.’ (Sura al-Hadżdż, rozdz. 22, w. 31)]. Tutaj fałsz został zrównany z bałwochwalstwem.” ( Malfuzat [1984], tom 8, s. 349)
Obiecany Mesjasz podkreślał, że kłamstwo jest formą duchowej nieczystości, która psuje duszę i utrudnia relację z Allahem. Przyjmując fałsz, ludzie tworzą metaforyczne bożki, polegając na oszustwie zamiast pokładać ufność w Bogu.
Dadżdżal i współczesna dezinformacja
Co więcej, Obiecany Mesjasz wyjaśnił koncepcję Dadżala (Antychrysta) w odniesieniu do fałszu i oszustwa. Wyjaśnił:
„Niech będzie jasne, że słowo dadżdżal zostało zinterpretowane na dwa sposoby: po pierwsze, że dadżdżal oznacza grupę, która popiera fałsz i działa przebiegle i podstępnie. Po drugie, że dadżdżal to imię Szatana, który jest ojcem wszelkiego fałszu i zepsucia”. (Filozofia Objawienia Bożego, [ Haqiqat-ul-Łahi ], s. 393-394)
Obiecany Mesjasz utożsamiał Dadżala z Dni Ostatnich z siłami, które szerzą fałsz na masową skalę, odwodząc ludzi od prawdy i prawości. (Kitab-ul-Bariyyah, Ruhani Khazain, tom 13, s. 252–253, przypis)
Metafora Dadżdżala jako siły szeroko rozpowszechnionego oszustwa jest niezwykle istotna w kontekście dzisiejszego kryzysu dezinformacyjnego.
W związku z tym przygnębiające jest to, że w walce o prawdę wielu przeciwników przesłania islamu Ahmadiyyat ucieka się również do zmyśleń i fałszywych narracji. Rozpowszechniając bezpodstawne oskarżenia pod adresem Obiecanego Mesjasza, przyczyniają się oni do kultury oszustwa, która zagraża harmonii społecznej, służąc – świadomie lub nieświadomie – siłom Ad-Dadżala.
Zwalczanie dezinformacji: etyczna odpowiedzialność
Wszechobecne rozprzestrzenianie się fałszu podważa zaufanie, powoduje szkody osobiste, wywołuje niepokoje polityczne i społeczne oraz destabilizuje gospodarkę, sprzyjając oszustwom i utrudniając współpracę.
W obliczu tych wyzwań, dla jednostek i społeczności niezwykle ważne jest aktywne zwalczanie rozprzestrzeniania się fałszu. Nauki islamu dostarczają jasnych wskazówek w tej kwestii:
- Weryfikacja informacji: Święty Koran nakazuje wierzącym weryfikować wiadomości przed ich zaakceptowaniem lub podjęciem działań na ich podstawie:
یٰۤاَیُّہَا الَّذِیۡنَ اٰمَنُوۡۤا اِنۡ جَآءَکُمۡ فَاسِقٌۢ بِنَبَاٍ فَتَبَیَّنُوۡۤا اَنۡ تُصِیۡبُوۡا قَوۡمًۢا بِجَہَالَۃٍ فَتُصۡبِحُوۡا عَلٰی مَا فَعَلۡتُمۡ نٰدِمِیۡنَ
„O wy, którzy wierzycie! Gdyby ktoś niesprawiedliwy przyniósł wam jakieś wiadomości, sprawdźcie je dokładnie, abyście nie skrzywdzili ludzi w niewiedzy i nie musieli potem okazywać skruchy za to, co uczyniliście.”. (Sura Al-Hudżarat, rozdz. 49:7)
- Unikanie plotek: Rozpowszechnianie niepotwierdzonych informacji przyczynia się do chaosu i niezgody. Muzułmanów zachęca się do wypowiadania się tylko wtedy, gdy są pewni prawdy.
- Propagowanie prawdy i sprawiedliwości: Stawanie w obronie prawdy i sprawiedliwości, nawet jeśli jest to sprzeczne z interesami osobistymi lub bliskimi krewnymi, stanowi podstawową zasadę islamu:
یٰۤاَیُّہَا الَّذِیۡنَ اٰمَنُوۡا کُوۡنُوۡا قَوّٰمِیۡنَ بِالۡقِسۡطِ شُہَدَآءَ لِلّٰہِ وَلَوۡ عَلٰۤی اَنۡفُسِکُمۡ اَوِ الۡوَالِدَیۡنِ وَالۡاَقۡرَبِیۡنَ
„O wy, którzy wierzycie! Bądźcie dokładni w przestrzeganiu sprawiedliwości i bądźcie świadkami dla Allaha, nawet gdyby było to wbrew wam samym lub przeciwko waszym rodzicom lub krewnym(…)” (Sura An-Nisa, 4:136)
Rola technologii i umiejętności korzystania z mediów
Chociaż technologia ułatwiła szybkie rozprzestrzenianie się dezinformacji, można ją również wykorzystać do walki z nią. Rozwijanie umiejętności korzystania z mediów jest kluczowe:
- Ocena krytyczna: Należy krytycznie oceniać źródła informacji, sprawdzając wiarygodność i wiedzę fachową ich twórców.
- Odpowiedzialne udostępnianie: Przed udostępnieniem treści, zwłaszcza w mediach społecznościowych, warto sprawdzić jej autentyczność, aby zapobiec niezamierzonemu rozprzestrzenianiu się fałszywych informacji.
- Świadomość uprzedzeń: Zrozumienie osobistych uprzedzeń pomaga w obiektywnej ocenie informacji, zamiast ich akceptowania.
Droga naprzód
Obrona prawdy w dobie dezinformacji to nie tylko potrzeba społeczna, ale i duchowy obowiązek. Przestrzegając zasad zawartych w naukach islamu, jednostki mogą przyczyniać się do tworzenia bardziej prawdomównego i sprawiedliwego świata. Wymaga to zaangażowania w osobistą uczciwość, odpowiedzialnego korzystania z informacji i ich rozpowszechniania oraz aktywnego edukowania innych o znaczeniu prawdomówności.
Jak wielokrotnie podkreślał Hazrat Mirza Masroor Ahmad, Khalifatul Masih V aa, naszym obowiązkiem, jako Ahmadi, jest dawać przykład w obronie prawdy. Możemy mieć nadzieję na ustanowienie prawdy na świecie tylko wtedy, gdy będziemy ją ucieleśniać w naszym codziennym życiu. Święty Koran nakazuje nam wypowiadać słowa proste i sprawiedliwe – qol-e-sadid – szczególnie w sprawach takich jak swatanie i małżeństwo. Prawda powinna być fundamentem zaufania, które spaja pary Ahmadi. Co więcej, musimy okazywać naszym dzieciom poprzez nasze czyny – a nie tylko słowa – że jesteśmy oddani prawdomówności. Pielęgnując uczciwość w naszych domach, kładziemy podwaliny pod pokojowe rodziny, które z kolei przyczyniają się do harmonijnego społeczeństwa.
Mówiąc o standardach prawdomówności oczekiwanych od Ahmadi, Huzoor powiedział kiedyś:
„Dlatego każdy Ahmadi […] powinien również prowadzić dżihad [walkę] przeciwko fałszowi. Bądźcie tak prawdomówni, aby ludzie wokół was nigdy nie mogli wskazać was palcem, mówiąc: »W takim a takim momencie powiedziałeś coś, co zawierało w sobie fałsz«. Każde wypowiedziane przez was słowo, każda myśl i każde wyrażenie powinno być przepełnione prawdą. Ahmadi […] powinien być wzorem uczciwości. Poziom waszej prawdomówności powinien robić na wszystkich takie wrażenie, że każdy, zamykając oczy i bez namysłu, zaufa każdemu waszemu słowu. Nie powinni czuć potrzeby rozważania, że kiedykolwiek możecie powiedzieć nieprawdę”. (Przemówienie na Dżalsa Salana w Niemczech, 27 sierpnia 2005 r., www.youtube.com )