{"id":19493,"date":"2025-01-11T16:51:21","date_gmt":"2025-01-11T16:51:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/?post_type=articles&#038;p=19493"},"modified":"2026-02-11T10:19:58","modified_gmt":"2026-02-11T10:19:58","slug":"fakte-rreth-kuranit-te-shenjte-perkthimi-i-ri-i-kuranit-ne-shqip-komentim","status":"publish","type":"articles","link":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/fakte-rreth-kuranit-te-shenjte-perkthimi-i-ri-i-kuranit-ne-shqip-komentim\/","title":{"rendered":"Fakte rreth Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb | Historiku dhe disa nga ve\u00e7orit\u00eb e Librit t\u00eb Shenjt\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><em>Me emrin e Allahut, t\u00eb Gjith\u00ebm\u00ebshirshmit, M\u00ebshir\u00ebb\u00ebr\u00ebsit.<\/em><\/p>\n<p><em>O Zot! Lart\u00ebsoje Muhammedin dhe popullin e tij, ashtu si\u00e7 e lart\u00ebsove Ibrahimin dhe popullin e tij! Me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, Ti je i Lavd\u00ebruar, i Nderuar!<br \/>\n<\/em><em>O Zot! Bekoje Muhammedin dhe popullin e tij, ashtu si\u00e7 e bekove Ibrahimin dhe popullin e tij! Me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, Ti je i Lavd\u00ebruar, i Nderuar!<\/em><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/kurani-shqip\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Kurani i Shenjt\u00eb<\/a>, Fjala e past\u00ebr e Zotit t\u00eb Madh\u00ebrish\u00ebm, i shpallur n\u00eb zemr\u00ebn e \u00e7ilt\u00ebr t\u00eb Profetit Muhammed, paqja dhe bekimet e Allahut gjithmon\u00eb qofshin mbi t\u00eb, i ruajtur dhe i mbartur gjer m\u00eb sot n\u00eb form\u00ebn origjinale t\u00eb tij, \u00ebsht\u00eb Libri i Shenjt\u00eb i t\u00eb gjith\u00eb besimtar\u00ebve musliman\u00eb dhe do t\u00eb mbetet i till\u00eb deri n\u00eb Dit\u00ebn e Gjykimit. Sipas Kuranit, Zoti i Madh\u00ebrish\u00ebm d\u00ebrgoi Profet\u00ebt e tij te \u00e7do popull, po k\u00ebshtu, disa Libra t\u00eb tjer\u00eb p\u00ebrpara Kuranit, duke u kujdesur p\u00ebr zhvillimin shpirt\u00ebror, moral dhe shoq\u00ebror t\u00eb njeriut. Libri p\u00ebrfundimtar prej Tij u zbrit n\u00eb form\u00ebn e Kuranit, dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, Ai krijoi mund\u00ebsi e rrethana, t\u00eb cilat nuk lejojn\u00eb asnj\u00eb nd\u00ebrhyrje n\u00eb t\u00eb. P\u00ebr shembull, Kurani u shkrua sure m\u00eb sure e ajet m\u00eb ajet, tek po zbritej.<\/p>\n<p>Kurani q\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e Profetit<sup> s.a.v.s.<\/sup>, me porosin\u00eb Hyjnore, filloi t\u00eb recitohej n\u00eb gjuh\u00ebn origjinale n\u00eb namazet e pes\u00eb vakteve. Q\u00eb gjat\u00eb jet\u00ebs s\u00eb Profetit qindra sahab\u00eb vijuan ta m\u00ebsonin p\u00ebrmendsh gjith\u00eb Kuranin, tradit\u00eb kjo q\u00eb vijon edhe sot e k\u00ebsaj dite. Sot n\u00eb bot\u00eb mund t\u00eb gjeni miliona musliman\u00eb q\u00eb e din\u00eb gjith\u00eb Kuranin p\u00ebrmendsh. Zoti, p\u00ebrve\u00e7se siguroi mbrojtjen tekstuale t\u00eb Kuranit, i dha edhe mbrojtje kuptimore, duke ngritur n\u00eb krye t\u00eb \u00e7do shekulli t\u00eb Islamit nga nj\u00eb reformator <em>(muxheddid)<\/em>,<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><sup>[1]<\/sup><\/a> i cili i udh\u00ebzoi musliman\u00ebt q\u00eb t\u00eb mos e keqinterpretonin Kuranin. K\u00ebshtu premtimi i Zotit:<\/p>\n<blockquote><p><em>\u201cSigurisht, Ne e zbrit\u00ebm k\u00ebt\u00eb K\u00ebshill\u00eb dhe sigurisht, Ne do ta mbrojm\u00eb at\u00eb.\u201d <\/em>(15:10),<\/p><\/blockquote>\n<p>sa vjen e b\u00ebhet m\u00eb madh\u00ebshtor.<\/p>\n<h2>Emra t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb<\/h2>\n<p>Kurani ka emra t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb p\u00ebrmendur n\u00eb Kuran dhe n\u00eb hadithe. Disa prej tyre q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrmendur edhe n\u00eb Kuran, jan\u00eb:<\/p>\n<ul>\n<li><em>Kuran<\/em> (50:2),<\/li>\n<li><em>Furkan<\/em> (dallues) (25:2),<\/li>\n<li><em>Dhikr <\/em>(k\u00ebshill\u00eb ose kujtes\u00eb) (15:10)<\/li>\n<li><em>Adhim<\/em> (i madh\u00ebrish\u00ebm) (15:88),<\/li>\n<li><em>Kerim<\/em> (i nderuar) (56:78),<\/li>\n<li><em>Burhan<\/em> (argument),<\/li>\n<li><em>Nur<\/em> (drit\u00eb) (4:175),<\/li>\n<li><em>Rahmeh<\/em> (m\u00ebshir\u00eb),<\/li>\n<li><em>Shifa<\/em> (sh\u00ebrim) (17:83),<\/li>\n<li><em>Hud\u0101<\/em> (udh\u00ebzim) (41:45) etj..<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Historiku i zbritjes s\u00eb Kuranit<\/h2>\n<p>Kurani i Shenjt\u00eb filloi t\u00eb zbritej n\u00eb muajin e Ramazanit (2:186), i cili n\u00eb kalendarin islam \u00ebsht\u00eb muaji i n\u00ebnt\u00eb. Pra, n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn prej dit\u00ebve t\u00eb k\u00ebtij muaji t\u00eb bekuar, Profetit Muhammed<sup> s.a.v.s.<\/sup> i erdhi shpallja e par\u00eb Kuranore n\u00eb shpell\u00ebn Hira, q\u00eb ndodhet n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb Mek\u00ebs. M\u00eb pas, p\u00ebr 23 vitet e ardhshme, Kurani do t\u00eb zbritej, pak nga pak, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfunduar gjat\u00eb jet\u00ebs s\u00eb Profetit<sup> s.a.v.s.<\/sup>. Sipas kalendarit gregorian, kjo periudh\u00eb i p\u00ebrket gjysm\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb shekullit VII.<\/p>\n<h3>Suret e para t\u00eb Kuranit, sipas renditjes kronologjike, jan\u00eb:<\/h3>\n<ol>\n<li><a href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/kurani-shqip\/surja\/96\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">surja 96 El-Alek<\/a>,<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/kurani-shqip\/surja\/68\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">surja 68 El-Kalem<\/a>,<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/kurani-shqip\/surja\/73\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">surja 73 El-Muzzemmil<\/a>,<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/kurani-shqip\/surja\/74\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">surja 74 El-Muddeththir<\/a>.<\/li>\n<\/ol>\n<h2>Ajeti i par\u00eb dhe ajeti i fundit sipas koh\u00ebs s\u00eb zbritjes<\/h2>\n<p>Ajeti i par\u00eb i Kuranit q\u00eb iu zbrit Profetit n\u00eb shpell\u00ebn Hira, \u00ebsht\u00eb nga surja 96 El-Alek: <em>\u201cLexo me emrin e Zotit t\u00ebnd q\u00eb krijoi.\u201d<\/em> (96:2)<\/p>\n<p>Kurse ajeti i fundit \u00ebsht\u00eb nga surja 5 El-Maideh: <em>\u201c&#8230; Sot, kam p\u00ebrsosur fen\u00eb tuaj p\u00ebr ju dhe jua kam plot\u00ebsuar bekimin Tim dhe kam p\u00eblqyer Islamin p\u00ebr ju si fe&#8230;\u201d<\/em> (5:4)<\/p>\n<h2>Suret dhe ajetet n\u00eb Kuranin e Shenjt\u00eb<\/h2>\n<p>Kurani ndahet n\u00eb kapituj q\u00eb quhen <em>sure<\/em>. Suret p\u00ebrb\u00ebhen nga vargje q\u00eb quhen <em>ajete<\/em>. Emrat e sureve jan\u00eb vendosur q\u00eb gjat\u00eb jet\u00ebs s\u00eb Profetit<sup> s.a.v.s.<\/sup>. Madje, disa sure kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb em\u00ebr. Kurani ka gjithsej 114 sure. P\u00ebr sa i p\u00ebrket numrit t\u00eb ajeteve, ka mendime t\u00eb ndryshme. Por kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se kopje t\u00eb ndryshme t\u00eb Kuranit kan\u00eb ajete t\u00eb ndryshme. Jo. Ndryshimi \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm n\u00eb p\u00ebrcaktimin e numrit t\u00eb ajeteve, gj\u00eb q\u00eb vjen p\u00ebr disa arsye.<\/p>\n<p>P\u00ebr shembull, disa <em>\u201cBismil-lahin&#8230;\u201d<\/em> q\u00eb vjen n\u00eb krye t\u00eb \u00e7do sureje, nuk e llogarisin si ajet t\u00eb par\u00eb t\u00eb \u00e7do sureje, por vet\u00ebm t\u00eb sures El-Fatiha, kurse disa t\u00eb tjer\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe Xhematin Musliman Ahmedia, e llogarisin at\u00eb si ajet t\u00eb par\u00eb t\u00eb \u00e7do sureje, me argumentin se ai \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e Kuranit. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb, lexoni 2:1. K\u00ebshtu, numri i ajeteve t\u00eb Kuranit duke p\u00ebrfshir\u00eb <em>Bismil-lahin<\/em> si ajet t\u00eb par\u00eb, \u00ebsht\u00eb 6,348.<\/p>\n<h2>Suret mekase dhe ato medinase<\/h2>\n<p>Si\u00e7 dihet q\u00eb pas profet\u00ebris\u00eb, Profeti Muhammed<sup> s.a.v.s. <\/sup>jetoi 13 vite n\u00eb Mek\u00eb, m\u00eb pas, p\u00ebr shkak t\u00eb persekutimeve t\u00eb ashpra t\u00eb mekasve, m\u00ebrgoi n\u00eb Medin\u00eb, ku do t\u00eb jetonte edhe 10 vite t\u00eb tjera. Nisur nga kjo ndarje historike e jet\u00ebs s\u00eb tij, edhe suret ndahen n\u00eb dy kategori:<\/p>\n<ol>\n<li>mekase dhe<\/li>\n<li>medinase.<\/li>\n<\/ol>\n<p>K\u00ebshtu, num\u00ebrohen 86 sure t\u00eb zbritura n\u00eb Mek\u00eb dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye quhen <em>mekase<\/em>, kurse 28 sure t\u00eb tjera jan\u00eb zbritur pas m\u00ebrgimit n\u00eb Medin\u00eb dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye quhen <em>medinase<\/em>. Megjithat\u00eb, ka edhe sure, t\u00eb cilat pjes\u00ebrisht jan\u00eb zbritur n\u00eb Mek\u00eb dhe pjes\u00ebrisht n\u00eb Medin\u00eb.<\/p>\n<h2>Renditja e Kuranit<\/h2>\n<p>Nd\u00ebrsa Kurani po zbritej n\u00eb baz\u00eb t\u00eb zhvillimeve q\u00eb ndodhnin gjat\u00eb jet\u00ebs s\u00eb Profetit<sup> s.a.v.s.<\/sup>, Profeti<sup> s.a.v.s.<\/sup>, me udh\u00ebzim Hyjnor, i rendiste suret ndryshe, n\u00eb baz\u00eb t\u00eb tematik\u00ebs s\u00eb tyre. Prandaj, ka shum\u00eb sure q\u00eb jan\u00eb zbritur n\u00eb vitet e para, por q\u00eb ndodhen n\u00eb pjes\u00ebn e fundit n\u00eb Kuran. Ashtu si\u00e7 ka sure, q\u00eb jan\u00eb zbritur n\u00eb periudh\u00ebn medinase, por q\u00eb ndodhen n\u00eb pjes\u00ebt e para t\u00eb Kuranit. Renditja aktuale e Kuranit nuk \u00ebsht\u00eb arbitrare, p\u00ebrkundrazi, lidhjet e sureve shpalosin tematika nga m\u00eb t\u00eb larmishmet.<\/p>\n<h2>Kurani u shkrua q\u00eb n\u00eb koh\u00ebn kur u zbrit<\/h2>\n<p>\u00c7do her\u00eb kur zbriteshin ajete t\u00eb caktuara, Profeti i porosiste sahab\u00ebt q\u00eb dinin shkrim e k\u00ebndim, t\u2019i shkruanin ato. At\u00ebher\u00eb Kurani shkruhej n\u00ebp\u00ebr deg\u00eb hurme, n\u00ebp\u00ebr gur\u00eb,<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\"><sup>[2]<\/sup><\/a> n\u00eb l\u00ebkur\u00eb kafsh\u00ebsh, n\u00eb shpatulla devesh, kuajsh a delesh etj..<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\"><sup>[3]<\/sup><\/a> Nd\u00ebr sahab\u00ebt e par\u00eb q\u00eb shkruan Kuranin sipas porosis\u00eb s\u00eb Profetit Muhammed<sup> s.a.v.s.<\/sup>, ishin <em>Hazret<\/em> Zejd bin Thabiti<sup> r.a.<\/sup>, <em>Hazret<\/em> Ebu Bekri<sup> r.a.<\/sup>, <em>Hazret<\/em> Osmani<sup> r.a.<\/sup>, <em>Hazret<\/em> Omeri<sup> r.a.<\/sup>, <em>Hazret<\/em> Aliu<sup> r.a.<\/sup> etj..<\/p>\n<h2>Mbledhja dhe kopjet e para t\u00eb Kuranit<\/h2>\n<p>Kurani ishte shkruar n\u00ebp\u00ebr sende t\u00eb ndryshme. <em>Hazret<\/em> Ebu Bekri<sup> r.a.<\/sup>, gjat\u00eb Kalifatit t\u00eb tij, porositi <em>Hazret<\/em> Zejd bin Thabitin<sup> r.a.<\/sup> t\u2019i mblidhte ato dhe t\u2019i b\u00ebnte nj\u00eb lib\u00ebr. Gjat\u00eb Kalifatit t\u00eb <em>Hazret<\/em> Osman bin Affanit<sup> r.a.<\/sup>, Kalifi i koh\u00ebs p\u00ebrgatiti disa kopje t\u00eb k\u00ebtij libri dhe i d\u00ebrgoi ato n\u00eb vende t\u00eb ndryshme muslimane. Nd\u00ebrkoh\u00eb, gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe, kishte me qindra musliman\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt e dinin gjith\u00eb Kuranin p\u00ebrmendsh. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, Kurani i Shenjt\u00eb n\u00eb arabisht q\u00eb ekziston n\u00eb bot\u00eb, \u00ebsht\u00eb identik me Kuranin q\u00eb na ka dh\u00ebn\u00eb Allahu i Madh\u00ebrish\u00ebm p\u00ebrmes t\u00eb D\u00ebrguarit t\u00eb Tij<sup> s.a.v.s.<\/sup>. M\u00eb shum\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb tem\u00eb, lexoni te 15:10.<\/p>\n<h2>Ndarja sasiore e Kuranit p\u00ebr leht\u00ebsin\u00eb e lexuesit<\/h2>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 ndarjes n\u00eb <em>sure<\/em> (kapituj) dhe <em>ajete<\/em> (vargje), e cila \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ndarje semantike dhe q\u00eb u b\u00eb gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb Profetit<sup> s.a.v.s.<\/sup>, Kuranit iu b\u00ebn\u00eb edhe disa ndarje t\u00eb tjera, t\u00eb cilat jan\u00eb sasiore dhe u b\u00ebn\u00eb m\u00eb von\u00eb. Nd\u00ebr to jan\u00eb <em>menzil\u00eb<\/em>, <em>xhuze<\/em>, <em>ruku <\/em>ose <em>hizb\u00eb<\/em> etj.. I gjith\u00eb Kurani \u00ebsht\u00eb i ndar\u00eb n\u00eb 7 <em>menzil\u00eb<\/em> dhe 30 <em>xhuze<\/em>, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb nj\u00eb lexues q\u00eb d\u00ebshiron ta lexoj\u00eb Kuranin brenda 30 dit\u00ebve, leht\u00ebsisht mund t\u2019i p\u00ebrmbahet ndarjes s\u00eb <em>xhuzeve<\/em>, kurse ai q\u00eb d\u00ebshiron ta lexoj\u00eb brenda 7 dit\u00ebve, mund t\u2019i ndjek\u00eb <em>menzil\u00ebt<\/em>. <em>Xhuzet<\/em> m\u00eb tej jan\u00eb ndar\u00eb n\u00eb <em>ruku<\/em> ose <em>hizb<\/em>. <em>Rukuja<\/em> \u00ebsht\u00eb relativisht m\u00eb e vog\u00ebl se <em>hizbi.<\/em> K\u00ebshtu, <em>rukut\u00eb<\/em> jan\u00eb 558, dhe <em>hizb\u00ebt<\/em> 60, por \u00e7do <em>hizb<\/em> ndahet n\u00eb 4 n\u00ebnndarje t\u00eb tjera. N\u00eb k\u00ebt\u00eb botim, ne kemi ndjekur sistemin e <em>rukuve<\/em>.<\/p>\n<h2>Recitimi dhe studimi i Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb<\/h2>\n<p>Kurani i Shenjt\u00eb duhet recituar dhe studiuar vazhdimisht dhe me v\u00ebmendje. I D\u00ebrguari i Allahut<sup> s.a.v.s.<\/sup> tha:<\/p>\n<blockquote><p>\u201cAi q\u00eb p\u00ebrfundoi leximin e t\u00eb gjith\u00eb Kuranit brenda tri dit\u00ebve, nuk kuptoi asgj\u00eb prej tij.\u201d<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>.<\/p><\/blockquote>\n<p>Po k\u00ebshtu, ai tha:<\/p>\n<blockquote><p>\u201cKushdo q\u00eb lexon qoft\u00eb nj\u00eb shkronj\u00eb t\u00eb Kuranit, Allahu i Madh\u00ebrish\u00ebm e shp\u00ebrblen at\u00eb dhjet\u00ebfish; dhe un\u00eb nuk them se <em>elif.lam.mim<\/em> p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb shkronj\u00eb, por <em>elifi<\/em> \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shkronj\u00eb, <em>lami<\/em> \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shkronj\u00eb dhe <em>mimi<\/em> \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shkronj\u00eb.\u201d<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\"><sup>[5]<\/sup><\/a><\/p><\/blockquote>\n<p>Metoda m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr recitimin dhe studimin e Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb \u00ebsht\u00eb q\u00eb, m\u00eb s\u00eb pari, sipas porosis\u00eb s\u00eb Allahut (16:99), duhet t\u2019i k\u00ebrkosh mbrojtjen Allahut nga djalli i mallkuar, pra t\u00eb lutesh me fjal\u00ebt <em>\u201cE\u2018\u016bdhu bil-l\u0101hi minesh-shejt\u0101nirr-rraxh\u012bm\u201d.<\/em> Pas k\u00ebsaj, ta fillosh me emrin e Allahut t\u00eb Gjith\u00ebm\u00ebshirshmit, M\u00ebshir\u00ebb\u00ebr\u00ebsit, pra, t\u00eb thuash <em>\u201cBismil-l\u0101hirr-Rrahm\u0101nirr-Rrah\u012bm\u201d<\/em>. Po k\u00ebshtu, Kurani q\u00eb n\u00eb fillim pohon se ai \u00ebsht\u00eb udh\u00ebzim p\u00ebr ata q\u00eb kan\u00eb druajtje (2:3), pra p\u00ebr ata q\u00eb kan\u00eb turp t\u00eb refuzojn\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, t\u00eb hyjn\u00eb n\u00eb m\u00ebkat dhe q\u00eb vazhdimisht p\u00ebrpiqen t\u00eb pastrohen shpirt\u00ebrisht.<\/p>\n<p>Pas k\u00ebsaj p\u00ebrgatitjeje, Kuranin duhet ta lexosh n\u00eb at\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb kudo q\u00eb vjen ndonj\u00eb lutje, edhe ti t\u00eb lutesh; kudo q\u00eb lexon p\u00ebr m\u00ebshir\u00ebn e Zotit, t\u2019ia k\u00ebrkosh at\u00eb; kudo q\u00eb sheh se po flitet p\u00ebr nd\u00ebshkimin e keqb\u00ebr\u00ebsve, t\u2019i k\u00ebrkosh mbrojtje Zotit nga vepra t\u00eb tilla etj..<\/p>\n<h2>Mrekullia e elokuenc\u00ebs s\u00eb Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb<\/h2>\n<p>N\u00eb shum\u00eb ajete t\u00eb tij, Kurani sfidon mohuesit q\u00eb, n\u00ebse ata dyshojn\u00eb n\u00eb v\u00ebrtet\u00ebsin\u00eb e k\u00ebtij Libri, t\u00eb sjellin nj\u00eb lib\u00ebr t\u00eb ngjash\u00ebm me t\u00eb, ose ndonj\u00eb sure si suret e tij, ose ndonj\u00eb ajet si ajetet e tij. Ai gjithashtu pohon se mohuesit, edhe sikur t\u00eb bashkohen q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb, nuk mund t\u00eb sjellin dot ndonj\u00eb shembull t\u00eb tij. Duke p\u00ebrshkruar disa nga mrekullit\u00eb e gjuh\u00ebs s\u00eb Kuranit, Themeluesi i Xhematit Musliman Ahmedia, <em>Hazret<\/em> Mirza Ghulam Ahmed<sup> a.s.<\/sup> i Kadianit, sh\u00ebrb\u00ebtori i p\u00ebrsosur i Profetit Muhammed<sup> s.a.v.s.<\/sup>, thot\u00eb:<\/p>\n<blockquote><p>\u201cKurani i Shenjt\u00eb ka disa cil\u00ebsi t\u00eb paarritshme, si p\u00ebr shembull:<\/p>\n<p>1) Elokuenca dhe shpreh\u00ebsia e tij, q\u00eb \u00ebsht\u00eb krejt e ve\u00e7ant\u00eb nga shpreh\u00ebsia njer\u00ebzore. Shpreh\u00ebsia e njeriut \u00ebsht\u00eb e ngusht\u00eb, dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, ajo nuk mund t\u00eb quhet e p\u00ebrsosur pa pasur trillime, sajesa e gj\u00ebra t\u00eb panevojshme.<\/p>\n<p>2) Mrekullia e dyt\u00eb e paarritshme e Kuranit \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb gjitha historit\u00eb, q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrmendur n\u00eb t\u00eb, p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb edhe profeci, gj\u00eb p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn vet\u00eb Kurani her\u00eb pas here e ka shprehur.<\/p>\n<p>3) Mrekullia e tret\u00eb e paarritshme e Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb \u00ebsht\u00eb q\u00eb m\u00ebsimi i tij ka t\u00eb gjith\u00eb potencialin e nevojsh\u00ebm p\u00ebr ta p\u00ebrsosur natyr\u00ebn dhe karakterin e njeriut dhe se i ka t\u00eb gjitha argumentet q\u00eb jan\u00eb t\u00eb nevojshme p\u00ebr njeriun p\u00ebr ta arritur shkall\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb bindjes.<\/p>\n<p>4) Mrekullia e kat\u00ebrt shum\u00eb e madhe e Kuranit \u00ebsht\u00eb q\u00eb ai e afron ndjek\u00ebsin e p\u00ebrsosur t\u00eb tij me Zotin, aq shum\u00eb saq\u00eb Zoti e bekon at\u00eb me komunikimin Hyjnor; ndjek\u00ebsi arrin pastrimin shpirt\u00ebror dhe q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb e besimit n\u00eb nivelin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb sipas kapacitetit t\u00eb tij, dhe Zoti p\u00ebrmes tij shfaq shenja t\u00eb qarta. Megjithat\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pik\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi q\u00eb na tregon Kurani, se ky bekim q\u00eb g\u00ebzon njeriu i p\u00ebrsosur p\u00ebrmes Kuranit, nuk \u00ebsht\u00eb vler\u00eb e tij personale, por nj\u00eb dhurat\u00eb prej Zotit, dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, edhe ndjek\u00ebsi i p\u00ebrsosur nuk e quan k\u00ebt\u00eb si arritje t\u00eb tij personale. Vlera e besimtarit t\u00eb p\u00ebrsosur \u00ebsht\u00eb deri te druajtja e tij ndaj Zotit, past\u00ebrtia e tij shpirt\u00ebrore dhe q\u00ebndrueshm\u00ebria e tij n\u00eb besim. P\u00ebr shembull, n\u00ebse nj\u00eb mur pasqyron drit\u00ebn e diellit, drita nuk quhet veti e murit. Vetia e murit \u00ebsht\u00eb past\u00ebrtia e tij dhe se po q\u00ebndron i pal\u00ebkundur n\u00eb baza aq t\u00eb forta, t\u00eb cilat mund t\u00eb mbajn\u00eb mbi supe nj\u00eb pallat t\u00eb t\u00ebr\u00eb.\u201d<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\"><sup>[6]<\/sup><\/a><\/p><\/blockquote>\n<h2>Komentimi i Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb<\/h2>\n<p>Zoti i Madh\u00ebrish\u00ebm thot\u00eb n\u00eb Kuranin e Shenjt\u00eb:<\/p>\n<blockquote><p><em>\u201cDhe p\u00ebr \u00e7do gj\u00eb Ne kemi thesaret e saj dhe Ne nuk e zbresim at\u00eb, p\u00ebrve\u00e7se n\u00eb nj\u00eb sasi t\u00eb p\u00ebrcaktuar.\u201d<\/em> (15:22).<\/p><\/blockquote>\n<p>K\u00ebshtu, Zoti ua shpalos edhe kuptimet e Kuranit rob\u00ebrve t\u00eb Tij t\u00eb zgjedhur n\u00eb koh\u00eb t\u00eb ndryshme, n\u00eb baz\u00eb t\u00eb nevojave shpirt\u00ebrore t\u00eb njeriut. N\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb, Ai pohon n\u00eb Kuran:<\/p>\n<blockquote><p>\u201c&#8230; interpretimin e tyre nuk e di askush, p\u00ebrve\u00e7 Allahut dhe t\u00eb thelluarve n\u00eb dije (q\u00eb) thon\u00eb: \u201cE besuam; gjith\u00e7ka \u00ebsht\u00eb prej Zotit ton\u00eb\u201d.\u201d (3:8).<\/p><\/blockquote>\n<p>N\u00eb shum\u00eb hadithe t\u00eb Profetit Muhammed<sup> s.a.v.s.<\/sup> gjejm\u00eb komentim t\u00eb nj\u00eb s\u00ebr\u00eb ajetesh t\u00eb Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb. Rob\u00ebrit e sinqert\u00eb t\u00eb Zotit e komentojn\u00eb Kuranin e Shenjt\u00eb n\u00eb drit\u00ebn e fjal\u00ebve t\u00eb Profetit<sup> s.a.v.s.<\/sup>. P\u00ebr k\u00ebta rob\u00ebr t\u00eb Tij, t\u00eb cil\u00ebve Zoti ua m\u00ebson Kuranin, Ai thot\u00eb:<\/p>\n<blockquote><p>\u201cSigurisht, ky Kuran \u00ebsht\u00eb i nderuar; (i ruajtur) n\u00eb nj\u00eb Lib\u00ebr t\u00eb fsheht\u00eb. Asnj\u00eb nuk e prek dot, p\u00ebrve\u00e7 t\u00eb past\u00ebrve.\u201d (56:78-80)<\/p><\/blockquote>\n<p>Duke e shpjeguar k\u00ebt\u00eb ajet, Themeluesi i Xhematit Musliman Ahmedia, Mesih i Premtuar dhe Imam Mehdi<sup> a.s.<\/sup> thot\u00eb:<\/p>\n<blockquote><p>\u201cKuptimi i k\u00ebtyre ajeteve \u00ebsht\u00eb q\u00eb Zoti u zbulon t\u00eb v\u00ebrtetat e Kuranit vet\u00ebm atyre, q\u00eb jan\u00eb t\u00eb past\u00ebr shpirt\u00ebrisht. Kjo p\u00ebr arsye se njeriu me zem\u00ebr t\u00eb past\u00ebr ka nj\u00eb ngjashm\u00ebri me Kuranin e Shenjt\u00eb dhe p\u00ebr shkak t\u00eb k\u00ebsaj ngjashm\u00ebrie, njohurit\u00eb e Kuranit shpalosen n\u00eb zemr\u00ebn e tij t\u00eb past\u00ebr dhe ai arrin t\u2019i njoh\u00eb ato, t\u2019i nuhas\u00eb ato, dhe zemra e tij e pohon \u2013 ja, kjo \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrteta. Pra, drita e zemr\u00ebs s\u00eb tij b\u00ebhet nj\u00eb kriter i p\u00ebrshtatsh\u00ebm p\u00ebr ta peshuar t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn. Derisa njeriu nuk krijon ngjashm\u00ebri me Kuranin dhe nuk b\u00ebhet i gatsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb kaluar n\u00eb rrug\u00ebn e ngusht\u00eb ku kan\u00eb kaluar Profet\u00ebt, paqja qoft\u00eb mbi ta, ai nuk duhet t\u00eb b\u00ebhet komentues i Kuranit, sepse do t\u00eb ndjek\u00eb rrug\u00ebn e mosrespektimit dhe t\u00eb vet\u00ebp\u00eblqimit, dhe n\u00eb nj\u00eb gjendje t\u00eb till\u00eb, ai do t\u00eb b\u00ebj\u00eb vet\u00ebm komentim nga vetja, nga e cila i D\u00ebrguari i Allahut<sup> s.a.v.s.<\/sup> na ka ndaluar duke th\u00ebn\u00eb \u2013 gaboi ai q\u00eb komentoi Kuranin nga vetja, edhe pse n\u00eb mendjen e tij e komentoi bukur<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\"><sup>[7]<\/sup><\/a>.\u201d<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\"><sup>[8]<\/sup><\/a><\/p><\/blockquote>\n<p>Kurani i Shenjt\u00eb t\u00eb siguron edhe argumente t\u00eb logjikshme e shkencore<\/p>\n<blockquote><p>\u201cDy gj\u00ebra q\u00eb duken se jan\u00eb zbatuar n\u00eb Kuranin e Shenjt\u00eb, nga fillimi deri n\u00eb fund: (1) jan\u00eb argumentet e tij t\u00eb logjikshme dhe (2) jan\u00eb d\u00ebshmit\u00eb Hyjnore. T\u00eb dyja k\u00ebto aspekte rrjedhin si dy lumenj paralelisht n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Kuranin, duke ndikuar dhe duke mb\u00ebshtetur nj\u00ebri-tjetrin. Rrjedha e argumenteve t\u00eb logjikshme i thot\u00eb lexuesit \u2013<em> k\u00ebshtu duhet t\u00eb jet\u00eb<\/em>. Kurse rrjedha tjet\u00ebr, ajo e d\u00ebshmive t\u00eb shpalljeve, si nj\u00eb lajm\u00ebtar fisnik dhe i besuesh\u00ebm ia qet\u00ebson zemr\u00ebn duke th\u00ebn\u00eb \u2013<em> pik\u00ebrisht k\u00ebshtu ndodhi<\/em>.\u201d<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\"><sup>[9]<\/sup><\/a><\/p><\/blockquote>\n<p>\u201cKurani si\u00e7 e qet\u00ebson nj\u00eb njeri t\u00eb pashkolluar, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb i jep p\u00ebrgjigje bind\u00ebse edhe nj\u00eb filozofi q\u00eb k\u00ebrkon argumente t\u00eb logjikshme.\u201d<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\"><sup>[10]<\/sup><\/a><\/p>\n<blockquote><p>\u201cBesimi yn\u00eb \u00ebsht\u00eb q\u00eb, sa m\u00eb shum\u00eb q\u00eb do t\u00eb zhvillohet shkenca, aq m\u00eb fort do t\u00eb vendoset n\u00eb bot\u00eb madh\u00ebshtia e Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb.\u201d<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\"><sup>[11]<\/sup><\/a><\/p><\/blockquote>\n<p>P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb rreth k\u00ebsaj teme, u sugjerojm\u00eb lexuesve t\u00eb lexojn\u00eb <em>\u201cIntroduction to the Study of the Holy Quran\u201d<\/em> t\u00eb Kalifit t\u00eb Dyt\u00eb t\u00eb Xhematit Musliman Ahmedia, <em>Hazret<\/em> Mirza Bashiruddin Mahmud Ahmed<sup> r.a.<\/sup>.<\/p>\n<h2>Disa nga ve\u00e7orit\u00eb e k\u00ebtij botimi<\/h2>\n<p>P\u00ebr hir t\u00eb lexuesit, \u00ebsht\u00eb e udh\u00ebs t\u00eb sh\u00ebnohen shkurtimisht disa nga ve\u00e7orit\u00eb e <strong><a href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/kurani-shqip\/\">k\u00ebtij p\u00ebrkthimi t\u00eb Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb<\/a><\/strong>.<\/p>\n<h2>Besnik\u00ebri ndaj Origjinalit n\u00eb p\u00ebrkthimin e ajeteve t\u00eb Kuranit<\/h2>\n<p>S\u00eb pari, \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebrpjekje q\u00eb p\u00ebrkthimi n\u00eb shqip i ajeteve t\u00eb Kuranit t\u00eb jet\u00eb sa m\u00eb pran\u00eb Origjinalit, pra tekstit n\u00eb arabisht, dhe \u00e7do fjal\u00eb e shtuar p\u00ebr hir t\u00eb p\u00ebrkthimit, \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb kllapa. Fjal\u00ebt n\u00eb kllapa jan\u00eb vendosur n\u00eb at\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb fjalia edhe pa to t\u00eb ket\u00eb kuptim, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb lexuesi t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb pamje t\u00eb qart\u00eb se \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb n\u00eb fjal\u00ebt origjinale t\u00eb Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb. E gjith\u00eb kjo, n\u00eb disa vende, mund ta ket\u00eb b\u00ebr\u00eb rrjedh\u00ebn e fjalis\u00eb edhe t\u00eb vrazhd\u00eb, megjithat\u00eb, n\u00eb nj\u00eb drejtim me Origjinalin.<\/p>\n<h2>Parath\u00ebniet e sureve<\/h2>\n<p>\u00c7do sure \u00ebsht\u00eb shoq\u00ebruar me nj\u00eb parath\u00ebnie t\u00eb shkurt\u00ebr, e cila jo vet\u00ebm q\u00eb zbulon k\u00ebndsh\u00ebm kuptime t\u00eb fshehta t\u00eb sures, por edhe e ndihmon lexuesin p\u00ebr t\u00eb krijuar lidhje mes sureve. Parath\u00ebniet e sureve jan\u00eb nga Kalifi i Kat\u00ebrt i Xhematit Musliman Ahmedia, <em>Hazret<\/em> Mirza Tahir Ahmed, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, t\u00eb cilat ai i ka shkruar n\u00eb p\u00ebrkthimin e tij t\u00eb Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn urdu, \u201cKuran-e-Kerim\u201d, q\u00eb u botua p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar, n\u00eb vitin 2000.<\/p>\n<h2>Komentim i shkurt\u00ebr<\/h2>\n<p>Ky botim gjithashtu sjell shpjegim dhe komentim t\u00eb shum\u00eb ajeteve, q\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00ebn drit\u00ebn e <em>haditheve<\/em> (th\u00ebnieve) t\u00eb Profetit Muhammed<sup> s.a.v.s.<\/sup>, e q\u00eb shpalosin dometh\u00ebnie t\u00eb thella t\u00eb Kuranit, lidhjen mes ajeteve t\u00eb tij dhe tematik\u00ebn e larmishme q\u00eb ka ky Lib\u00ebr madh\u00ebshtor. K\u00ebto shpjegime, sa t\u00eb mbushura me spiritualiz\u00ebm, aq edhe t\u00eb pasura me argumente t\u00eb logjikshme dhe shkencore,\u00a0 jan\u00eb marr\u00eb nga burimet si vijon:<\/p>\n<ul>\n<li><em>Hazret<\/em> Mirza Ghulam Ahmed, Mesih i Premtuar, Imam Mehdi, paqja qoft\u00eb mbi t\u00eb: (1) P\u00ebrmbledhja e veprave t\u00eb tij, q\u00eb titullohet <em>\u201cRuhani Khazain\u201d<\/em>, \u00ebsht\u00eb botuar n\u00eb 23 v\u00ebllime. (2) <em>\u201cMalfuzat\u201d,<\/em> th\u00ebniet dhe fjalimet e tij q\u00eb jan\u00eb n\u00eb 10 v\u00ebllime.<\/li>\n<li><em>Hazret Hafiz Maulvi<\/em> Hakim Nurudin<sup> r.a.<\/sup>, Kalif i Par\u00eb i Xhematit Musliman Ahmedia: (3) Komentim i Kuranit, i titulluar <em>\u201cHakaikul-Furkan\u201d<\/em> n\u00eb 4 v\u00ebllime.<\/li>\n<li><em>Hazret<\/em> Mirza Bashiruddin Mahmud Ahmed<sup> r.a.<\/sup>, Kalif i Dyt\u00eb i Xhematit Musliman Ahmedia: (4) <em>\u201cTefsir-e-Sagir\u201d<\/em>, p\u00ebrkthim me komentim t\u00eb shkurt\u00ebr t\u00eb Kuranit n\u00eb gjuh\u00ebn urdu, i botuar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb dhjetor 1957. (5) <em>\u201cTefsir-e-Kebir\u201d<\/em>, komentim i gjer\u00eb i Kuranit, i botuar n\u00eb 10 v\u00ebllime (rreth dhjet\u00eb mij\u00eb faqe), q\u00eb p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb thesar t\u00eb pa\u00e7muesh\u00ebm t\u00eb dijeve t\u00eb Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb. (6) <em>\u201cThe Holy Quran &#8211; Arabic Text with English Translation and Short Commentary\u201d<\/em>, i botuar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb 1967 n\u00eb Pakistan, me shpjegime t\u00eb ajeteve nga dy burimet e fundit t\u00eb p\u00ebrmendura m\u00eb lart. (7) <em>\u201cFive-Volume Commentary of the Holy Quran\u201d<\/em>, i botuar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar, n\u00eb vitin 1988, q\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbledhje n\u00eb anglisht e komentimit t\u00eb gjer\u00eb n\u00eb urdu, t\u00eb titulluar \u201cTefsir-e-Kebir\u201d.<\/li>\n<li><em>Hazret Hafiz<\/em> Mirza Nasir Ahmed, Kalif i Tret\u00eb i Xhematit Musliman Ahmedia<sup> r.a.<\/sup>: (8) Komentim i Kuranit, i botuar n\u00eb 3 v\u00ebllime, i titulluar <em>\u201cEnvarul-Kuran\u201d<\/em> q\u00eb p\u00ebrb\u00ebhet nga fjalimet e tij.<\/li>\n<li><em>Hazret<\/em> Mirza Tahir Ahmed, Kalif i Kat\u00ebrt i Xhematit Musliman Ahmedia<sup> r.a.<\/sup>: (9) Nga p\u00ebrkthimi i tij i Kuranit n\u00eb gjuh\u00ebn urdu, i titulluar <em>\u201cKuran-e-Kerim\u201d<\/em>, p\u00ebrve\u00e7 parath\u00ebnieve t\u00eb sureve, jan\u00eb marr\u00eb edhe shpjegimet e ajeteve. (10) Disa komente jan\u00eb marr\u00eb edhe nga libri i tij fenomenal \u201c<em>Revelation, Rationality, Knowledge and Truth\u201d<\/em>, i botuar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar, n\u00eb 1998. (11) Po k\u00ebshtu, disa edhe nga ligj\u00ebratat e tij p\u00ebr p\u00ebrkthimin e Kuranit, t\u00eb njohura si <em>\u201cTarjamatul Quran Class\u201d,<\/em> q\u00eb gjenden n\u00eb portalin alislam.org.<\/li>\n<li><em>Hazret<\/em> Mirza Masrur Ahmed, Kalif i Pest\u00eb i Xhematit Musliman Ahmedia, Allahu e ndihmoft\u00eb fuqimisht: (12) Disa komente jan\u00eb marr\u00eb edhe nga <em>hutbet e tij t\u00eb t\u00eb xhumave<\/em>.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Burimet e p\u00ebrmendura m\u00eb sip\u00ebr jan\u00eb mij\u00ebra faqe, q\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb oqean t\u00eb pafundm\u00eb t\u00eb dijeve p\u00ebr Kuranin e Shenjt\u00eb, kurse n\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrkthim t\u00eb Kuranit n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, kemi sjell\u00eb vet\u00ebm disa pika, p\u00ebr t\u00eb cilat, n\u00eb burimet e cituara jan\u00eb studiuar vet\u00ebm shpjegimet e ajeteve t\u00eb p\u00ebrzgjedhura, dhe jo e gjith\u00eb literatura nga fillimi deri n\u00eb fund. Megjithat\u00eb, p\u00ebrzgjedhja e tyre ka qen\u00eb nj\u00eb detyr\u00eb jo e leht\u00eb, pasi ishte e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb zgjidheshin qoft\u00eb edhe kaq pak sh\u00ebnime prej tyre, t\u00eb cilat t\u00eb mund t\u00eb sillnin larmi n\u00eb tema, por edhe librit t\u00eb mos i shtohej nj\u00eb v\u00ebllim i dyt\u00eb.<\/p>\n<p><em>Librat e haditheve, fjalor\u00ebt, tefsiret<\/em> (komentimet) e m\u00ebparshme t\u00eb Kuranit, <em>enciklopedit\u00eb<\/em> etj., q\u00eb jan\u00eb cituar n\u00eb shpjegimet e ajeteve t\u00eb Kuranit, jan\u00eb pasqyruar n\u00eb <em>bibliografi<\/em> n\u00eb fund t\u00eb librit.<\/p>\n<h2>Indeksi i disa prej temave t\u00eb Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb<\/h2>\n<p>Duke p\u00ebrfituar nga indeksi i <em>\u201cThe Holy Quran &#8211; Arabic Text with English Translation and Short Commentary\u201d<\/em>, si dhe i <em>\u201cKuran-e-Kerim\u201d <\/em>i <em>Hazret<\/em> Mirza Tahir Ahmed, Kalif i Kat\u00ebrt i Xhematit Musliman Ahmedia<sup> r.a.<\/sup>, n\u00eb fund t\u00eb librit \u00ebsht\u00eb paraqitur nj\u00eb indeks i gjer\u00eb i disa prej temave t\u00eb Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb, q\u00eb, n\u00eb dasht\u00eb Allahu, do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb dobi jo vet\u00ebm t\u00eb lexuesve t\u00eb zakonsh\u00ebm, por edhe t\u00eb atyre q\u00eb synojn\u00eb nj\u00eb studim m\u00eb t\u00eb thelluar t\u00eb Kuranit.<\/p>\n<h2>Temat e Kuranit jan\u00eb t\u00eb pafundme<\/h2>\n<p>Duhet theksuar se, as parath\u00ebniet e as komentimet nuk jan\u00eb t\u00eb vetmet shpjegime e as shteruese t\u00eb temave t\u00eb Kuranit. Temat e Kuranit jan\u00eb t\u00eb pafundme, si\u00e7 theksohet edhe n\u00eb parath\u00ebnien e sures 108, duke shpjeguar emrin <em>Keuther<\/em>:<\/p>\n<blockquote><p>\u201cNj\u00eb kuptim tjet\u00ebr i <em>keutherit<\/em> \u00ebsht\u00eb edhe Kurani i Shenjt\u00eb. Realisht, sihariqi m\u00eb i madh q\u00eb Allahu i ka dh\u00ebn\u00eb Profetit<sup> s.a.v.s.<\/sup> \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht Kurani i Shenjt\u00eb, temat e t\u00eb cilit nuk do t\u00eb shterojn\u00eb kurr\u00eb, dhe ky Lib\u00ebr do t\u00eb vijoj\u00eb t\u2019i sjell\u00eb dobi njer\u00ebzimit deri n\u00eb Kiamet. Askush nuk do t\u00eb mund t\u2019i p\u00ebrmbledh\u00eb temat e k\u00ebtij Libri t\u00eb Shenjt\u00eb.\u201d (f. 1180).<\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Botuesi<\/strong><\/p>\n<h2>Bibliografia<\/h2>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>. Ebu Davud, nr. 4291.<br \/>\n<a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>. Buhari, nr. 4986.<br \/>\n<a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\"><sup>[3]<\/sup><\/a>. Ebu Bekr ibn Ebi Davud, \u201cKitab el-Mesahif\u201d, f. 14.<br \/>\n<a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>. Tirmidhi, nr. 2949.<br \/>\n<a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\"><sup>[5]<\/sup><\/a>. Tirmidhi, nr. 2910.<br \/>\n<a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\"><sup>[6]<\/sup><\/a>. \u201c\u00c7eshm-e-ma\u2019rifet\u201d, \u201cRuhani Khazain\u201d, v\u00ebll. 23, 2009, Mbret\u00ebria e Bashkuar, f. 268.<br \/>\n<a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\"><sup>[7]<\/sup><\/a>. Tirmidhi, nr. 2952.<br \/>\n<a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\"><sup>[8]<\/sup><\/a>. \u201cBerekatud-dua\u201d, \u201cRuhani Khazain\u201d, v\u00ebll. 6, 2009, Mbret\u00ebria e Bashkuar, f. 19.<br \/>\n<a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\"><sup>[9]<\/sup><\/a>. \u201cBerahin-e-Ahmedia\u201d pj. II, \u201cRuhani Khazain\u201d, v\u00ebll. 1, 2009, Mbret\u00ebria e Bashkuar, f. 19.<br \/>\n<a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\"><sup>[10]<\/sup><\/a>. \u201cMubahathe Lud\u2019hiana\u201d, \u201cRuhani Khazain\u201d, v\u00ebll. 4, 2009, Mbret\u00ebria e Bashkuar, f. 110.<br \/>\n<a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\"><sup>[11]<\/sup><\/a>. \u201cMalfuzat\u201d, v\u00ebll. 2, 1984, f. 87.<\/p>\n<h2>LEXONI<\/h2>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/kurani-shqip\/\">Kurani i Shenjt\u00eb, arabisht shqip, p\u00ebrkthim me komentim t\u00eb shkurt\u00ebr<\/a><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kur u shkrua Kurani? Historiku i zbritjes s\u00eb Kuranit. Temat e Kuranit. Fakte interesante rreth Kuranit te Shenjt\u00eb<\/p>\n","protected":false},"featured_media":18704,"template":"","tags":[],"authors":[454],"content_source":[],"class_list":["post-19493","articles","type-articles","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","topics-kurani-i-shenjte","authors-samad-ahmed-ghori"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v21.1 (Yoast SEO v27.4) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Fakte rreth Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb | Historiku dhe disa nga ve\u00e7orit\u00eb e Librit t\u00eb Shenjt\u00eb<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Kur u shkrua Kurani? Historiku i zbritjes s\u00eb Kuranit. Temat e Kuranit. Fakte interesante rreth Kuranit te Shenjt\u00eb\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/fakte-rreth-kuranit-te-shenjte-perkthimi-i-ri-i-kuranit-ne-shqip-komentim\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Fakte rreth Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb | Historiku dhe disa nga ve\u00e7orit\u00eb e Librit t\u00eb Shenjt\u00eb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kur u shkrua Kurani? Historiku i zbritjes s\u00eb Kuranit. Temat e Kuranit. Fakte interesante rreth Kuranit te Shenjt\u00eb\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/fakte-rreth-kuranit-te-shenjte-perkthimi-i-ri-i-kuranit-ne-shqip-komentim\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Xhemati Musliman Ahmedia\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-02-11T10:19:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/Kurani-Islami.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"960\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"15 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/fakte-rreth-kuranit-te-shenjte-perkthimi-i-ri-i-kuranit-ne-shqip-komentim\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/fakte-rreth-kuranit-te-shenjte-perkthimi-i-ri-i-kuranit-ne-shqip-komentim\\\/\",\"name\":\"Fakte rreth Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb | Historiku dhe disa nga ve\u00e7orit\u00eb e Librit t\u00eb Shenjt\u00eb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/fakte-rreth-kuranit-te-shenjte-perkthimi-i-ri-i-kuranit-ne-shqip-komentim\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/fakte-rreth-kuranit-te-shenjte-perkthimi-i-ri-i-kuranit-ne-shqip-komentim\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2022\\\/08\\\/Kurani-Islami.jpg\",\"datePublished\":\"2025-01-11T16:51:21+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-11T10:19:58+00:00\",\"description\":\"Kur u shkrua Kurani? Historiku i zbritjes s\u00eb Kuranit. Temat e Kuranit. Fakte interesante rreth Kuranit te Shenjt\u00eb\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/fakte-rreth-kuranit-te-shenjte-perkthimi-i-ri-i-kuranit-ne-shqip-komentim\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/fakte-rreth-kuranit-te-shenjte-perkthimi-i-ri-i-kuranit-ne-shqip-komentim\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/fakte-rreth-kuranit-te-shenjte-perkthimi-i-ri-i-kuranit-ne-shqip-komentim\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2022\\\/08\\\/Kurani-Islami.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2022\\\/08\\\/Kurani-Islami.jpg\",\"width\":960,\"height\":560,\"caption\":\"Kurani i madherishem kurani i shenjte si zbriti si u mblodh\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/fakte-rreth-kuranit-te-shenjte-perkthimi-i-ri-i-kuranit-ne-shqip-komentim\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Artikujt\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Fakte rreth Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb | Historiku dhe disa nga ve\u00e7orit\u00eb e Librit t\u00eb Shenjt\u00eb\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/\",\"name\":\"Xhemati Musliman Ahmedia\",\"description\":\"Albania\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Fakte rreth Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb | Historiku dhe disa nga ve\u00e7orit\u00eb e Librit t\u00eb Shenjt\u00eb","description":"Kur u shkrua Kurani? Historiku i zbritjes s\u00eb Kuranit. Temat e Kuranit. Fakte interesante rreth Kuranit te Shenjt\u00eb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/fakte-rreth-kuranit-te-shenjte-perkthimi-i-ri-i-kuranit-ne-shqip-komentim\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Fakte rreth Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb | Historiku dhe disa nga ve\u00e7orit\u00eb e Librit t\u00eb Shenjt\u00eb","og_description":"Kur u shkrua Kurani? Historiku i zbritjes s\u00eb Kuranit. Temat e Kuranit. Fakte interesante rreth Kuranit te Shenjt\u00eb","og_url":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/fakte-rreth-kuranit-te-shenjte-perkthimi-i-ri-i-kuranit-ne-shqip-komentim\/","og_site_name":"Xhemati Musliman Ahmedia","article_modified_time":"2026-02-11T10:19:58+00:00","og_image":[{"width":960,"height":560,"url":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/Kurani-Islami.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"15 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/fakte-rreth-kuranit-te-shenjte-perkthimi-i-ri-i-kuranit-ne-shqip-komentim\/","url":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/fakte-rreth-kuranit-te-shenjte-perkthimi-i-ri-i-kuranit-ne-shqip-komentim\/","name":"Fakte rreth Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb | Historiku dhe disa nga ve\u00e7orit\u00eb e Librit t\u00eb Shenjt\u00eb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/fakte-rreth-kuranit-te-shenjte-perkthimi-i-ri-i-kuranit-ne-shqip-komentim\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/fakte-rreth-kuranit-te-shenjte-perkthimi-i-ri-i-kuranit-ne-shqip-komentim\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/Kurani-Islami.jpg","datePublished":"2025-01-11T16:51:21+00:00","dateModified":"2026-02-11T10:19:58+00:00","description":"Kur u shkrua Kurani? Historiku i zbritjes s\u00eb Kuranit. Temat e Kuranit. Fakte interesante rreth Kuranit te Shenjt\u00eb","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/fakte-rreth-kuranit-te-shenjte-perkthimi-i-ri-i-kuranit-ne-shqip-komentim\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/fakte-rreth-kuranit-te-shenjte-perkthimi-i-ri-i-kuranit-ne-shqip-komentim\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/fakte-rreth-kuranit-te-shenjte-perkthimi-i-ri-i-kuranit-ne-shqip-komentim\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/Kurani-Islami.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/Kurani-Islami.jpg","width":960,"height":560,"caption":"Kurani i madherishem kurani i shenjte si zbriti si u mblodh"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/fakte-rreth-kuranit-te-shenjte-perkthimi-i-ri-i-kuranit-ne-shqip-komentim\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Artikujt","item":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Fakte rreth Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb | Historiku dhe disa nga ve\u00e7orit\u00eb e Librit t\u00eb Shenjt\u00eb"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/#website","url":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/","name":"Xhemati Musliman Ahmedia","description":"Albania","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sq-AL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/articles\/19493","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/articles"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/articles"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18704"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19493"},{"taxonomy":"authors","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/authors?post=19493"},{"taxonomy":"content_source","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/content_source?post=19493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}