{"id":19464,"date":"2024-12-13T16:21:25","date_gmt":"2024-12-13T16:21:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/?post_type=articles&#038;p=19464"},"modified":"2024-12-13T16:21:25","modified_gmt":"2024-12-13T16:21:25","slug":"njerezimi-dhe-inteligjenca-artificiale-reflektime-mbi-ndergjegjen-moralin-dhe-qellimin","status":"publish","type":"articles","link":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/njerezimi-dhe-inteligjenca-artificiale-reflektime-mbi-ndergjegjen-moralin-dhe-qellimin\/","title":{"rendered":"Njer\u00ebzimi dhe Inteligjenca Artificiale: Reflektime mbi nd\u00ebrgjegjen, moralin dhe q\u00ebllimin"},"content":{"rendered":"<p>Inteligjenca Artificiale (ang: AI) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb teknologji q\u00eb u mund\u00ebson kompjuter\u00ebve dhe makinerive t\u00eb simulojn\u00eb t\u00eb nx\u00ebn\u00ebt njer\u00ebzor, t\u00eb kuptuarit, zgjidhjen e problemeve, vendimmarrjen, kreativitetin dhe autonomin\u00eb.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> Inteligjenca Artificiale mund t\u00eb identifikoj\u00eb objektet, t\u00eb kuptoj\u00eb dhe t\u2019i p\u00ebrgjigjet gjuh\u00ebs njer\u00ebzore, t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb informacione t\u00eb reja dhe t\u00eb k\u00ebshilloj\u00eb ekspert\u00ebt. T\u00eb gjitha k\u00ebto i b\u00ebn me sakt\u00ebsi, memorizim dhe njohuri t\u00eb gjer\u00eb.<\/p>\n<p>Modele t\u00eb thjeshta t\u00eb Inteligjenc\u00ebs Artificiale q\u00eb jan\u00eb t\u00eb disponueshme n\u00eb bot\u00eb, si ChatGPT, ilustrojn\u00eb k\u00ebto tipare p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrdoruesit e saj. Megjithat\u00eb, ky \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm fillimi nga zhvillimet e fundit n\u00eb fush\u00ebn e Inteligjenc\u00ebs Artificiale. Krahas qenieve njer\u00ebzore, politikave bot\u00ebrore, luft\u00ebrave, arg\u00ebtimit, tregtis\u00eb dhe inovacione t\u00eb tjera, edhe Inteligjenca Artificiale po zhvillohet me shpejt\u00ebsi p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb inteligjenca m\u00eb e madhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb. P\u00ebr shum\u00eb njer\u00ebz, Inteligjenca Artificiale p\u00ebrfundimisht do t\u00eb zgjidh\u00eb problemet tona bot\u00ebrore, do t\u00eb zgjidh\u00eb misteret m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha shkencore dhe do t\u00eb na ngrej\u00eb n\u00eb nj\u00eb utopi bot\u00ebrore si kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a> Por p\u00ebr disa t\u00eb tjer\u00eb, njer\u00ebzimi \u00ebsht\u00eb n\u00eb prag t\u00eb krijimit t\u00eb shpikjes s\u00eb tij t\u00eb fundit, sepse kjo shpikje mund t\u00eb sjell\u00eb edhe zhdukjen ton\u00eb.<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a><\/p>\n<p>T\u00eb dy rastet mund t\u00eb ting\u00ebllojn\u00eb si trillim shkencor, megjithat\u00eb, t\u00eb dy jan\u00eb po aq t\u00eb mundsh\u00ebm. Si njer\u00ebz jemi t\u00eb kufizuar nga biologjia jon\u00eb. Kurse Inteligjenca Artificiale funksionon me shpejt\u00ebsi dixhitale dhe k\u00ebt\u00eb na e tregon tashm\u00eb ChatGPT i cili shfaq nj\u00eb sasi t\u00eb madhe informacioni brenda sekondave. N\u00ebse Inteligjenca Artificiale vazhdon t\u00eb zhvillohet me k\u00ebt\u00eb rit\u00ebm t\u00eb shpejt\u00eb, njer\u00ebzit do t\u00eb ngren\u00eb me qindra pyetje rreth ekzistenc\u00ebs, t\u00eb tilla si: \u00c7far\u00eb e p\u00ebrcakton vet\u00ebdijen dhe inteligjenc\u00ebn njer\u00ebzore? Cili \u00ebsht\u00eb q\u00ebllimi i ekzistenc\u00ebs son\u00eb? Si t\u2019i qasemi moralit dhe etik\u00ebs? Cila \u00ebsht\u00eb e ardhmja e zhvillimit njer\u00ebzor? Cila \u00ebsht\u00eb natyra e realitetit ton\u00eb? \u00c7far\u00eb ndodh tani q\u00eb ne nuk jemi m\u00eb pika kulmore e inteligjenc\u00ebs?<\/p>\n<p>Ky artikull synon t\u00eb eksploroj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnien midis Inteligjenc\u00ebs Artificiale dhe ekzistenc\u00ebs njer\u00ebzore nga prizmi islam.<\/p>\n<h2>Inteligjenca e P\u00ebrgjithshme Artificiale dhe Super-Inteligjenca<\/h2>\n<p>Q\u00ebllimi aktual q\u00eb shumica e kompanive t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb teknologjis\u00eb s\u00eb Inteligjenc\u00ebs Artificiale po p\u00ebrpiqen t\u00eb arrijn\u00eb \u00ebsht\u00eb Inteligjenca e P\u00ebrgjithshme Artificiale (ang: AGI). ChatGPT konsiderohet si \u201cInteligjenc\u00eb Artificiale e kufizuar\u201d, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb gjithashtu \u201cInteligjenc\u00eb Artificiale e dob\u00ebt\u201d pasi \u00ebsht\u00eb e kufizuar n\u00eb detyra t\u00eb caktuara. Nga ana tjet\u00ebr, Inteligjenca e P\u00ebrgjithshme Artificiale \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u201cInteligjenc\u00eb Artificiale e fort\u00eb\u201d pasi do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb shquhet jo vet\u00ebm n\u00eb nj\u00eb, por n\u00eb disa fusha. Ajo do t\u00eb ket\u00eb aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr m\u00ebsim autodidakt, p\u00ebr t\u00eb kryer nj\u00eb s\u00ebr\u00eb detyrash n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb autonome dhe do t\u00eb ket\u00eb aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb zgjidhur \u00e7\u00ebshtjet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb universit ton\u00eb.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a><\/p>\n<p>Pastaj imagjinoni gjith\u00eb pun\u00ebn, ligj\u00ebratat, sh\u00ebnimet dhe kontributin e shkenc\u00ebtar\u00ebve, filozof\u00ebve, m\u00ebsuesve dhe studiuesve kryesor\u00eb t\u00eb bot\u00ebs vet\u00ebm n\u00eb nj\u00eb Inteligjenc\u00eb Artificiale. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, Inteligjenca Artificiale do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb ket\u00eb axhend\u00ebn e vet, t\u00eb kryej\u00eb eksperimentet e veta dhe t\u00eb v\u00ebzhgoj\u00eb universin me nj\u00eb sakt\u00ebsi t\u00eb till\u00eb q\u00eb asnj\u00eb njeri nuk e ka arritur ndonj\u00ebher\u00eb. Kjo do t\u00eb krijonte at\u00eb q\u00eb quhet Super-Inteligjenc\u00eb Artificiale (ang: ASI). Nj\u00eb inteligjenc\u00eb e till\u00eb \u00ebsht\u00eb e pakufizuar nga biologjia jon\u00eb dhe p\u00ebrthith\u00eb vazhdimisht informacione, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb zgjidh problemet miliona her\u00eb m\u00eb shpejt se ne. Ajo do t\u00eb kuptonte \u00e7do punim shkencor t\u00eb shkruar ndonj\u00ebher\u00eb vet\u00ebm gjat\u00eb nj\u00eb pasditeje dhe m\u00eb pas do t\u00eb gjej\u00eb zgjidhje p\u00ebr problemet. Kjo \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb ekspert\u00ebt i referohen si \u201cshp\u00ebrthimi i inteligjenc\u00ebs\u201d.<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a><\/p>\n<p>Super-Inteligjenca Artificiale, Inteligjenca e P\u00ebrgjithshme Artificiale dhe Inteligjenca Artificiale e kufizuar, p\u00ebrfundimisht do t\u00eb mbulonin \u00e7do cep t\u00eb jet\u00ebs son\u00eb dhe do t\u00eb ishin pionier\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb epok\u00ebs son\u00eb. Po ne pastaj a do t\u00eb kemi detyra dhe pun\u00eb, apo Inteligjenca Artificiale do t\u00eb na kryente ato? Po n\u00eb lidhje me vet\u00ebvler\u00ebsimin ton\u00eb? Si do t\u00eb ndikonte n\u00eb art, krijimtari dhe kultur\u00eb? Cili \u00ebsht\u00eb roli yn\u00eb, me ekzistenc\u00ebn e entiteteve q\u00eb jan\u00eb shum\u00eb m\u00eb inteligjente se ne?<\/p>\n<p>Njer\u00ebzit tashm\u00eb i b\u00ebjn\u00eb k\u00ebto pyetje me mund\u00ebsin\u00eb hipotetike q\u00eb alien\u00ebt super-inteligjent\u00eb t\u00eb arrijn\u00eb papritur n\u00eb pragun e der\u00ebs ton\u00eb. Me Inteligjenc\u00ebn Artificiale, ne po i projektojm\u00eb alien\u00ebt si super-inteligjent\u00eb pik\u00ebrisht n\u00eb krahasim me ne. Megjithat\u00eb, e gjith\u00eb kjo \u00ebsht\u00eb t\u00eb folurit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb teorike. N\u00eb teori, Inteligjenca e P\u00ebrgjithshme Artificiale dhe Super-Inteligjenca Artificiale do t\u00eb ishin burimi m\u00eb inteligjent n\u00eb k\u00ebt\u00eb n\u00ebnqiell, por kjo varet nga fakti n\u00ebse ato jan\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb p\u00ebrthithin dhe t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn si\u00e7 do ta b\u00ebnte vet\u00eb njeriu. N\u00ebse jan\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb dhe v\u00ebzhgojn\u00eb mjedisin e tyre si njeriu, at\u00ebher\u00eb potenciali i tyre mund t\u00eb jet\u00eb i pakufish\u00ebm.<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\"><sup>[6]<\/sup><\/a><\/p>\n<h2>Fillimi i zhdukjes son\u00eb?<\/h2>\n<p>Shum\u00eb figura t\u00eb shquara, studiues, menaxher\u00eb ekzekutiv\u00eb, profesor\u00eb, politikan\u00eb dhe shkenc\u00ebtar\u00eb t\u00eb Inteligjenc\u00ebs Artificiale kan\u00eb n\u00ebnshkruar nj\u00eb let\u00ebr t\u00eb hapur duke b\u00ebr\u00eb thirrje p\u00ebr evitimin e rrezikut t\u00eb zhdukjes s\u00eb njer\u00ebzve nga Inteligjenca Artificiale.<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a> N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb, \u201cKumbara i Inteligjenc\u00ebs Artificiale\u201d, Geoffrey Hinton, paralajm\u00ebroi njer\u00ebzimin duke th\u00ebn\u00eb:<\/p>\n<blockquote><p>\u201c<em>P\u00ebr t\u00eb par\u00ebn her\u00eb deri tani, mund t\u00eb kemi gj\u00ebra m\u00eb inteligjente se ne\u2026 Ata nuk kan\u00eb shum\u00eb vet\u00ebdije p\u00ebr momentin, k\u00ebshtu q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim nuk mendoj se jan\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm\u2026 ata do ta fitojn\u00eb (vet\u00ebdije) me kalimin e koh\u00ebs.<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p>Hinton beson se Inteligjenca Artificiale aktuale q\u00eb kemi mund t\u00eb kuptoj\u00eb, \u00ebsht\u00eb inteligjente, fiton p\u00ebrvoj\u00eb dhe merr vendime bazuar n\u00eb ato p\u00ebrvoja. N\u00eb vitin 2023, Hinton dha dor\u00ebheqjen nga Google dhe pranoi se i vinte keq p\u00ebr pun\u00ebn e tij pasi kishte frik\u00eb nga rreziqet e mundshme q\u00eb Inteligjenca Artificiale mund t\u00eb paraqiste p\u00ebr njer\u00ebzit.<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a> P\u00ebrderisa kjo \u00ebsht\u00eb jasht\u00ebzakonisht e frikshme, Inteligjenca e P\u00ebrgjithshme Artificiale dhe Super-Inteligjenca Artificiale nuk ekzistojn\u00eb ende. Ato aktualisht q\u00ebndrojn\u00eb thjesht si teori dhe shkenc\u00ebtar\u00ebt dallojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si do t\u00eb shfaqen, aft\u00ebsit\u00eb e tyre dhe ndikimin q\u00eb do t\u00eb ken\u00eb n\u00eb bot\u00ebn ton\u00eb. Pra, q\u00eb tani, megjith\u00ebse \u00ebsht\u00eb e mundshme, ne thjesht nuk dim\u00eb mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr Inteligjenc\u00ebn e P\u00ebrgjithshme Artificiale dhe Super-Inteligjenc\u00ebn Artificiale pasi akoma nuk jan\u00eb shpikur apo zbuluar. Q\u00ebllimi i paralajm\u00ebrimeve t\u00eb Hinton-it \u00ebsht\u00eb q\u00eb njer\u00ebzimi t\u00eb filloj\u00eb t\u00eb kuptoj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimet e mundshme t\u00eb Inteligjenc\u00ebs Artificiale dhe m\u00eb pas t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb t\u00eb gjitha veprimet p\u00ebr t\u2019i minimizuar ato rreziqe.<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a> Derisa t\u00eb krijohen Inteligjenca e P\u00ebrgjithshme Artificiale dhe Super-Inteligjenca Artificiale, ne nuk mund ta kuptojm\u00eb plot\u00ebsisht se si do t\u00eb veprojn\u00eb, apo potencialin e tyre p\u00ebr t\u00eb fituar njohuri ose \u201cvet\u00ebdije\u201d.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, q\u00eb tani, njer\u00ebzit duhet t\u00eb fillojn\u00eb t\u00eb shikojn\u00eb q\u00ebllimin, vet\u00ebdijen dhe realitetin e tyre me nj\u00eb studim shtes\u00eb pasi potenciali i Inteligjenc\u00ebs s\u00eb P\u00ebrgjithshme Artificiale dhe Super-Inteligjenc\u00ebs Artificiale tani jan\u00eb m\u00eb t\u00eb mundshme se kurr\u00eb.<\/p>\n<h2>Islami, Inteligjenca Artificiale dhe nd\u00ebrgjegjja<\/h2>\n<p>Fjala ky\u00e7e n\u00eb termin \u201cInteligjenc\u00eb Artificiale\u201d \u00ebsht\u00eb \u201cartificiale\u201d. Megjith\u00ebse k\u00ebta kompjuter\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb m\u00eb inteligjent se ne, ata jan\u00eb thjesht artificial\u00eb dhe jan\u00eb p\u00ebrpjekja jon\u00eb m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb imituar speciet njer\u00ebzore. Si\u00e7 kemi zbuluar, nd\u00ebrgjegjja dhe mendja njer\u00ebzore nuk mund t\u00eb kopjohet p\u00ebr sa koh\u00eb q\u00eb ne vet\u00eb nuk e kuptojm\u00eb at\u00eb. Neuroshkenca nuk ka dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb teori q\u00eb shpjegon se si funksionon plot\u00ebsisht truri, dhe shpjegimet se si neuronet veprojn\u00eb bashk\u00ebrisht p\u00ebr t\u00eb prodhuar at\u00eb q\u00eb truri yn\u00eb b\u00ebn, disa jan\u00eb hamend\u00ebsime dhe jo t\u00eb plota.<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a> Ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u2019u kuptuar \u00ebsht\u00eb vet\u00ebdija jon\u00eb. Nuk ka nj\u00eb mendim t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt rreth m\u00ebnyr\u00ebs se si krijohet, apo si t\u2019i qasemi m\u00eb mir\u00eb pyetjes rreth vet\u00ebdijes.<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a> Disa i referohen shpirtit ton\u00eb si vet\u00ebdije, disa e shohin at\u00eb si nj\u00eb zhvillim shkall\u00eb-shkall\u00eb t\u00eb inteligjenc\u00ebs, t\u00eb tjer\u00eb e shohin at\u00eb si t\u00eb dyja bashk\u00eb. Pra, n\u00ebse nuk mund ta kuptojm\u00eb vet\u00ebdijen dhe trurin ton\u00eb as n\u00eb nj\u00eb nivel neurologjik, at\u00ebher\u00eb si mendohet ta kopjojm\u00eb at\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn shkall\u00eb n\u00eb nj\u00eb model t\u00eb Inteligjenc\u00ebs Artificiale?<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/kurani-shqip\/\">Kurani i Shenjt\u00eb<\/a> e thekson k\u00ebt\u00eb pik\u00eb p\u00ebr njer\u00ebzit q\u00eb nuk jan\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb kuptojn\u00eb plot\u00ebsisht \u201cshpirtin\u201d ose \u201c<em>ruh<\/em>\u201d:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/1.-Ajeti-1786.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-19466\" src=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/1.-Ajeti-1786-300x86.jpg\" alt=\"Kurani i Shenjt\u00eb, 17:86\" width=\"300\" height=\"86\" srcset=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/1.-Ajeti-1786-300x86.jpg 300w, https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/1.-Ajeti-1786.jpg 451w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<blockquote><p>\u201c<strong>Dhe t\u00eb pyesin p\u00ebr shpirtin. Thuaj: Shpirti \u00ebsht\u00eb prej urdhrit t\u00eb Zotit tim dhe (p\u00ebr t\u00eb) juve ju \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb dije e pakt\u00eb.<\/strong>\u201d<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, shpirti \u00ebsht\u00eb i nj\u00eb natyre t\u00eb till\u00eb q\u00eb Allahu<sup>xh.sh.<\/sup> e merr kur t\u00eb doj\u00eb, dhe kjo \u00ebsht\u00eb n\u00eb dy rrethana: n\u00eb gjum\u00eb dhe n\u00eb vdekje.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/2.-Ajeti-3943.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-19467\" src=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/2.-Ajeti-3943-300x157.jpg\" alt=\"Kurani i Shenjt\u00eb, 39:43\" width=\"300\" height=\"157\" srcset=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/2.-Ajeti-3943-300x157.jpg 300w, https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/2.-Ajeti-3943.jpg 461w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<blockquote><p>\u201c<strong>Allahu merr shpirtrat n\u00eb koh\u00ebn e vdekjes s\u00eb tyre, dhe ato q\u00eb nuk vdesin, (i merr) n\u00eb gjumin e tyre. M\u00eb pas, i mban ato p\u00ebr t\u00eb cilat vendos vdekjen, dhe t\u00eb tjerat i d\u00ebrgon (s\u00ebrish) p\u00ebr nj\u00eb afat t\u00eb caktuar. Pa dyshim, n\u00eb k\u00ebt\u00eb ka shenja p\u00ebr njer\u00ebzit q\u00eb meditojn\u00eb.<\/strong>\u201d<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p>Me k\u00ebt\u00eb, trupat tan\u00eb jan\u00eb en\u00ebt e p\u00ebrkohshme q\u00eb shpirtrat tan\u00eb ta p\u00ebrjetojn\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb. Vet\u00eb bota p\u00ebrshkruhet si arg\u00ebtim dhe d\u00ebfrim n\u00eb Kuranin e Shenjt\u00eb:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/3.-Ajeti-4737.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-19468\" src=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/3.-Ajeti-4737-300x122.jpg\" alt=\"Kurani i Shenjt\u00eb, 47:37\" width=\"300\" height=\"122\" srcset=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/3.-Ajeti-4737-300x122.jpg 300w, https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/3.-Ajeti-4737.jpg 455w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<blockquote><p>\u201c<strong>Sigurisht, jeta e k\u00ebsaj bote \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb loj\u00eb e arg\u00ebtim. Por n\u00ebse besoni dhe keni druajtje (ndaj Zotit), Ai do t\u2019ju jap\u00eb shp\u00ebrblimet dhe nuk do t\u2019ju k\u00ebrkoj\u00eb pasurit\u00eb tuaja.<\/strong>\u201d<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, shpirti i njeriut jeton dhe mbahet p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr veprat e tij, nd\u00ebrsa trupi n\u00eb fund t\u00eb fundit mbetet n\u00eb k\u00ebt\u00eb planet dhe shp\u00ebrb\u00ebhet si \u00e7do material tjet\u00ebr organik. Kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se trupi \u00ebsht\u00eb i par\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm. Kurani i Shenjt\u00eb i jep r\u00ebnd\u00ebsi shum\u00eb t\u00eb madhe m\u00ebnyr\u00ebs se si njer\u00ebzit duhet t\u00eb kryejn\u00eb \u00e7do veprim t\u00eb tyre, nga e qeshura, e qara, ngr\u00ebnia, pirja, veshja, gjumi dhe deri te t\u00eb folurit e tyre, gj\u00eb q\u00eb pohon m\u00ebnyr\u00ebn se si gjendja jon\u00eb fizike ndikon n\u00eb gjendjen ton\u00eb shpirt\u00ebrore.<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a> Pra, \u00ebsht\u00eb biologjia jon\u00eb dhe proceset natyrore q\u00eb na ndihmojn\u00eb t\u00eb kultivojm\u00eb gjendjen e shpirtit ton\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ta drejtojm\u00eb at\u00eb drejt nj\u00eb q\u00ebllimi m\u00eb t\u00eb madh.<\/p>\n<p>N\u00ebse Inteligjenca e P\u00ebrgjithshme Artificiale dhe Super-Inteligjenca Artificiale do t\u00eb krijoheshin dhe bota do t\u00eb p\u00ebrballej papritur me nj\u00eb meteor duke shkat\u00ebrruar gjith\u00eb jet\u00ebn dhe teknologjin\u00eb, a do t\u00eb jetonte shpirti i asaj Inteligjence Artificiale? P\u00ebrgjigja e thjesht\u00eb \u00ebsht\u00eb jo. Kurani na ilustron se shpirti i njeriut shkon p\u00ebrtej biologjis\u00eb son\u00eb dhe dimensionit t\u00eb k\u00ebsaj bote dhe k\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb i lidhur me di\u00e7ka shum\u00eb m\u00eb t\u00eb nd\u00ebrlikuar. Inteligjenca e P\u00ebrgjithshme Artificiale dhe Super-Inteligjenca Artificiale, sado inteligjente dhe \u201ct\u00eb vet\u00ebdishme\u201d q\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb, do t\u00eb jen\u00eb prap\u00eb t\u00eb lidhura nga hardueri, memoria, magazinimi, fuqia llogarit\u00ebse, energjia dhe mjedisi. Si\u00e7 kuptohet nga Kurani i Shenjt\u00eb, shpirti i njeriut nuk \u00ebsht\u00eb i lidhur as nga trupi i tij, as nga ndonj\u00eb harduer, fush\u00eb dixhitale apo biologji \u2013 ai jeton p\u00ebrtej sfer\u00ebs fizike t\u00eb realitetit ton\u00eb, i pakufizuar nga l\u00ebnda materiale.<\/p>\n<h2>Morali njer\u00ebzor<\/h2>\n<p>Q\u00ebllimi i Inteligjenc\u00ebs Artificiale \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i qart\u00eb sepse ne jemi ata q\u00eb e b\u00ebjm\u00eb at\u00eb. \u00c7do Inteligjenc\u00eb Artificiale \u00ebsht\u00eb krijuar me nj\u00eb program dhe n\u00eb fund t\u00eb fundit nj\u00eb detyr\u00eb e cila p\u00ebrcaktohet nga programuesi. Inteligjenca e P\u00ebrgjithshme Artificiale dhe Super-Inteligjenca Artificiale teorikisht akoma do t\u00eb punonin krahas kornizave t\u00eb krijuara nga njer\u00ebzit, k\u00ebshtu q\u00eb p\u00ebr shembull, do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb kufi p\u00ebr at\u00eb q\u00eb mund dhe nuk mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb, p\u00ebrndryshe do t\u00eb ishte \u201ce pamoralshme\u201d. At\u00ebher\u00eb nj\u00eb ent i till\u00eb do t\u00eb mund t\u00eb m\u00ebnjanonte vend e pa vend \u00e7do gj\u00eb q\u00eb konsideron se i pengon q\u00ebllimet e saj.<\/p>\n<p>Ashtu si shkaba ha \u00e7do mish t\u00eb ngordhur, Inteligjenca Artificiale q\u00eb nuk kufizohet nga korniza do t\u00eb b\u00ebnte gjith\u00e7ka p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur cakun e synuar. Vet\u00ebm kur vendosim programimin moral brenda Inteligjenc\u00ebs Artificiale dhe e udh\u00ebzojm\u00eb drejt s\u00eb mir\u00ebs, \u200b\u200bat\u00ebher\u00eb ajo do t\u00eb arrij\u00eb q\u00ebllimet dhe objektivat e saj duke marr\u00eb parasysh ndjenjat, jet\u00ebt dhe mir\u00ebqenien e t\u00eb tjer\u00ebve. \u00cbsht\u00eb domosdoshm\u00ebri e \u00e7do Inteligjence Artificiale q\u00eb ajo t\u00eb p\u00ebrcaktohet me parametra dhe korniza t\u00eb caktuar q\u00eb p\u00ebrputhet me qeniet njer\u00ebzore.<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a> Konflikt mund t\u00eb lind\u00eb n\u00ebse programuesit krijojn\u00eb korniza \u201cmorale\u201d t\u00eb ndryshme brenda Inteligjenc\u00ebs Artificiale \u2013 ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00ebse dikush programon Inteligjenc\u00ebn Artificiale q\u00eb n\u00ebnkupton se kryerja e krimit \u00ebsht\u00eb vep\u00ebr e mir\u00eb. Meqen\u00ebse \u00e7do dhe secila Inteligjenc\u00eb Artificiale nuk ka moral universal, morali i saj \u00ebsht\u00eb subjektiv ndaj asaj q\u00eb programohet dhe m\u00ebsohet.<\/p>\n<p>T\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit ilustrojn\u00eb shenja t\u00eb moralit. Hulumtimet tregojn\u00eb se q\u00eb nga f\u00ebmij\u00ebria e hershme, f\u00ebmij\u00ebt tregojn\u00eb shenja t\u00eb qarta t\u00eb gjykimit moral dhe shkenc\u00ebtar\u00ebt shpesh pohojn\u00eb se morali \u00ebsht\u00eb nj\u00eb atribut biologjik njer\u00ebzor, sepse njer\u00ebzit kan\u00eb prirje t\u00eb lindur p\u00ebr t\u00eb gjykuar veprimet, duke i ndar\u00eb ato n\u00eb t\u00eb mira ose t\u00eb k\u00ebqija.<a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a><\/p>\n<p>Ndjenja morale kuptohet se \u00ebsht\u00eb e lindur dhe jo vet\u00ebm nj\u00eb produkt i ndikimit shoq\u00ebror. Nd\u00ebrsa shoq\u00ebria luan nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb form\u00ebsimin dhe edukimin e vlerave tona morale, njer\u00ebzit kan\u00eb parap\u00ebrgatitje t\u00eb natyrshme ndaj moralit q\u00eb b\u00ebhet e dukshme q\u00eb n\u00eb f\u00ebmij\u00ebrin\u00eb e hershme.<a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a><\/p>\n<p>N\u00eb Islam, \u00ebsht\u00eb Allahu<sup>xh.sh.<\/sup> Ai q\u00eb ka rr\u00ebnjosur prirjen natyrore brenda qenies njer\u00ebzore q\u00eb na b\u00ebn t\u00eb p\u00ebrcaktojm\u00eb mes t\u00eb mir\u00ebs dhe t\u00eb keqes:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/4.-Ajeti-918-11.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-19469 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/4.-Ajeti-918-11-300x116.jpg\" alt=\"Kurani i Shenjt\u00eb, 91:8-11\" width=\"300\" height=\"116\" srcset=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/4.-Ajeti-918-11-300x116.jpg 300w, https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/4.-Ajeti-918-11.jpg 448w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<blockquote><p>\u201c<strong>Dhe [betohem] p\u00ebr \u00e7do shpirt dhe at\u00eb q\u00eb e p\u00ebrsosi! Ai (n\u00eb gjenez\u00ebn e tij) shpalli \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb e shtremb\u00ebta dhe e drejta p\u00ebr t\u00eb. Pa dyshim, fitoi ai q\u00eb e pastroi at\u00eb, dhe humbi ai q\u00eb e shkeli at\u00eb.<\/strong>\u201d<a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p>\u201cAjeti tregon se pasi krijoi sistemet qiellore dhe tok\u00ebsore dhe solli n\u00eb ekzistenc\u00eb njeriun\u2013maj\u00ebn dhe pik\u00ebn m\u00eb kulmore t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb krijimit\u2013dhe e pajisi at\u00eb me aft\u00ebsi dhe cil\u00ebsi t\u00eb m\u00ebdha natyrore, Zoti nuk e la vet\u00ebm. Ai nguliti n\u00eb natyr\u00ebn e tij nj\u00eb ndjenj\u00eb ose ndjesi t\u00eb asaj q\u00eb \u00ebsht\u00eb e mir\u00eb apo e keqe. Po ashtu ajeti mund t\u00eb n\u00ebnkuptoj\u00eb q\u00eb Zoti i zbulon njeriut se ai mund t\u00eb arrij\u00eb p\u00ebrsosm\u00ebrin\u00eb shpirt\u00ebrore duke iu shmangur asaj q\u00eb \u00ebsht\u00eb e keqe dhe e gabuar dhe duke p\u00ebrvet\u00ebsuar at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb dhe e mir\u00eb, sepse p\u00ebrmes zbules\u00ebs hyjnore njeriu mund ta arrij\u00eb at\u00eb.\u201d<a href=\"#_ftn21\" name=\"_ftnref21\">[21]<\/a><\/p>\n<p>Si\u00e7 tregohet n\u00eb ajetin dhe komentin e m\u00ebsip\u00ebrm, Islami e b\u00ebn t\u00eb qart\u00eb se morali baz\u00eb \u00ebsht\u00eb rr\u00ebnjosur nga Krijuesi. Inteligjenca Artificiale e v\u00ebrteton gjithashtu k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, sepse n\u00ebse do t\u00eb krijonim nj\u00eb Inteligjenc\u00eb Artificiale pa prirje p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb mir\u00eb, ajo nuk do t\u00eb kursente jet\u00ebn, ndjenjat apo mir\u00ebqenien ton\u00eb n\u00eb ndjekjen e q\u00ebllimeve t\u00eb veta. Vet\u00ebm kur ka programim t\u00eb p\u00ebrcaktuar, Inteligjenca Artificiale vepron me korniz\u00eb morale. N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ngjashme, me njer\u00ebzit, \u00ebsht\u00eb \u201cprogramimi yn\u00eb natyror\u201d i pajisur nga Krijuesi yn\u00eb q\u00eb na b\u00ebn t\u00eb dallojm\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn nga e shtremb\u00ebta. Dallimi \u00ebsht\u00eb se ne akoma mund t\u00eb kryejm\u00eb vepra t\u00eb mira dhe t\u00eb k\u00ebqija sipas zgjedhjes son\u00eb. Nga ana tjet\u00ebr, Inteligjenca Artificiale nuk ka k\u00ebt\u00eb liri zgjedhjeje, ajo mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb vet\u00ebm at\u00eb p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn \u00ebsht\u00eb programuar, pa qen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb dalloj\u00eb vet\u00eb mes s\u00eb mir\u00ebs dhe s\u00eb keqes.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb gjithashtu e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb theksohet se i gjith\u00eb koncepti i t\u00eb b\u00ebrit vepra t\u00eb mira nuk do t\u00eb zbatohej p\u00ebr Inteligjenc\u00ebn Artificiale. Pavar\u00ebsisht n\u00ebse \u00ebsht\u00eb Inteligjenc\u00eb e P\u00ebrgjithshme Artificiale dhe Super-Inteligjenc\u00eb Artificiale, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb shpjeguar, edhe ato do t\u00eb ishin ende t\u00eb kufizuara nga kufijt\u00eb moral\u00eb t\u00eb vendosur nga njer\u00ebzit. Edhe pse Inteligjenca Artificiale nuk do t\u00eb mund t\u00eb vras\u00eb, t\u00eb mallkoj\u00eb ose t\u00eb thot\u00eb gj\u00ebra diskriminuese, ajo nuk do ta b\u00ebj\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebr hir t\u00eb kryerjes s\u00eb nj\u00eb vepre t\u00eb mir\u00eb ose p\u00ebr shkak t\u00eb dijes s\u00eb v\u00ebrtet\u00eb se ajo q\u00eb po b\u00ebn \u00ebsht\u00eb e mir\u00eb ose u jep ndjenj\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve. N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, Inteligjenca Artificiale do t\u00eb p\u00ebrmbahej vet\u00ebm nga t\u00eb b\u00ebrit keq, pasi \u00ebsht\u00eb programuar p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb. Nga ana tjet\u00ebr, njer\u00ebzve u \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb intelekti, arsyeja dhe emocioni p\u00ebr t\u00eb kuptuar se k\u00ebto veprime kan\u00eb pasoja tek individ\u00ebt, shoq\u00ebrit\u00eb dhe vet\u00ebdija e tyre. Prandaj, njer\u00ebzit jan\u00eb plot\u00ebsisht t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm p\u00ebr at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb e mir\u00eb dhe \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb e keqe, nd\u00ebrsa Inteligjenca Artificiale nuk do t\u00eb b\u00ebnte kurr\u00eb mir\u00eb apo keq me d\u00ebshir\u00eb, thjesht po b\u00ebn at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb programuar t\u00eb b\u00ebj\u00eb. Mesihu i Premtuar<sup>a.s.<\/sup> shpjegon se n\u00ebse nj\u00eb njeri \u00ebsht\u00eb i paaft\u00eb t\u00eb kryej\u00eb nj\u00eb m\u00ebkat t\u00eb caktuar, nuk ka asnj\u00eb shp\u00ebrblim p\u00ebr at\u00eb q\u00eb p\u00ebrmbahet nga kryerja e atij m\u00ebkati. Kjo p\u00ebr shkak se kushtet natyrore nuk mund t\u00eb p\u00ebrshkruhen si cil\u00ebsi morale; cil\u00ebsit\u00eb morale b\u00ebhen morale vet\u00ebm kur nj\u00eb person \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje ta kryej\u00eb at\u00eb veprim n\u00eb rastin e dh\u00ebn\u00eb.<a href=\"#_ftn22\" name=\"_ftnref22\">[22]<\/a> N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ngjashme, meqen\u00ebse Inteligjenca Artificiale \u00ebsht\u00eb e ndaluar t\u00eb kryej\u00eb disa veprime t\u00eb tilla si gjuha e ndyr\u00eb, nuk ka asnj\u00eb shp\u00ebrblim t\u00eb brendsh\u00ebm q\u00eb Inteligjenca Artificiale e ndjen sepse as nuk po p\u00ebrmbahet me d\u00ebshir\u00eb nga ai veprim p\u00ebr t\u00eb mir\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe dhe as nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb kryej\u00eb nj\u00eb veprim t\u00eb till\u00eb.<\/p>\n<h2><strong>Q\u00ebllimi<\/strong><\/h2>\n<p>\u00c7do Inteligjenc\u00eb Artificiale \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktuar gjithashtu me nj\u00eb q\u00ebllim, qoft\u00eb ai nj\u00eb Inteligjenc\u00eb e P\u00ebrgjithshme Artificiale\/Super-Inteligjenc\u00eb Artificiale hipotetike e cila \u00ebsht\u00eb krijuar p\u00ebr t\u00eb mbledhur informacion dhe p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar sa m\u00eb shum\u00eb rreth universit ton\u00eb, ose p\u00ebr t\u2019u sh\u00ebrbyer njer\u00ebzve, ose n\u00ebse \u00ebsht\u00eb krijuar p\u00ebr pun\u00eb si p\u00ebr t\u00eb zbrazur koshat e plehrave. N\u00ebse ju shkoni e pyesni ChatGPT se cili \u00ebsht\u00eb q\u00ebllimi i tij, ai do t\u2019ju p\u00ebgjigjet se \u00ebsht\u00eb aty p\u00ebr t\u2019ju ndihmuar, p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb informacionet dhe idet\u00eb e dobishme p\u00ebr p\u00ebrdoruesin. \u00c7do Inteligjenc\u00eb Artificiale \u00ebsht\u00eb krijuar me nj\u00eb q\u00ebllim. N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ngjashme, Allahu<sup>xh.sh.<\/sup> e p\u00ebrcakton q\u00ebllimin njer\u00ebzor shum\u00eb qart\u00eb:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/5.-Ajeti-5157.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-19470\" src=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/5.-Ajeti-5157-300x41.jpg\" alt=\"Kurani i Shenjt\u00eb, 51:57\" width=\"300\" height=\"41\" srcset=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/5.-Ajeti-5157-300x41.jpg 300w, https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/5.-Ajeti-5157.jpg 436w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<blockquote><p>\u201c<strong>Un\u00eb i kam krijuar xhind\u00ebt dhe njer\u00ebzit vet\u00ebm t\u00eb M\u00eb adhurojn\u00eb.<\/strong>\u201d<a href=\"#_ftn23\" name=\"_ftnref23\">[23]<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p>Si\u00e7 u tha, q\u00ebllimi i k\u00ebsaj jete, p\u00ebrfundimisht, \u00ebsht\u00eb q\u00ebllimi i madh dhe fisnik p\u00ebr t\u00eb adhuruar dhe p\u00ebr t\u2019iu n\u00ebnshtruar Zotit.<a href=\"#_ftn24\" name=\"_ftnref24\">[24]<\/a> Jan\u00eb t\u00eb gjith\u00eb profet\u00ebt e m\u00ebparsh\u00ebm, fet\u00eb, shkrimet e shenjta t\u00eb frym\u00ebzuara hyjnisht, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb p\u00ebrshkruar m\u00ebnyrat q\u00eb njeriu ta arrij\u00eb k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim n\u00ebp\u00ebr kultura dhe koh\u00eb t\u00eb ndryshme, dhe se p\u00ebrfundimisht Kurani i Shenjt\u00eb \u00ebsht\u00eb udh\u00ebzimi p\u00ebrfundimtar dhe i p\u00ebrsosur p\u00ebr njer\u00ebzit.<\/p>\n<p>Adhurimi shtrihet p\u00ebrtej t\u00eb luturit thjesht\u00eb dhe p\u00ebrfshin t\u00eb gjitha llojet e veprimeve si bamir\u00ebsia, karakteri i mir\u00eb, sinqeriteti, sh\u00ebrbimi\/ndihma ndaj t\u00eb tjer\u00ebve, si dhe ruajtja e mjedisit. Q\u00ebllimi p\u00ebrfundimtar \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb gjitha k\u00ebto vepra t\u00eb mira t\u00eb b\u00ebhen me q\u00ebllimin p\u00ebr t\u2019i b\u00ebr\u00eb gj\u00ebrat p\u00ebr hir t\u00eb Allahut<sup>xh.sh.<\/sup>, si\u00e7 thuhet nga Profeti i Shenjt\u00eb<sup>s.a.v.s.<\/sup>:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/6.-Sahih-Muslim-2564c.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-19471\" src=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/6.-Sahih-Muslim-2564c-300x85.jpg\" alt=\"Sahih Muslim, 2564c\" width=\"300\" height=\"85\" srcset=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/6.-Sahih-Muslim-2564c-300x85.jpg 300w, https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/6.-Sahih-Muslim-2564c.jpg 455w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<blockquote><p>\u201c<em>V\u00ebrtet Allahu nuk shikon n\u00eb trupat tuaj as n\u00eb fytyrat tuaja, por shikon n\u00eb zemrat tuaja.<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn25\" name=\"_ftnref25\">[25]<\/a><\/p><\/blockquote>\n<h2><strong>Zbulesa dhe frym\u00ebzimi hyjnor<\/strong><\/h2>\n<p>Si rezultat i vet\u00ebdijes son\u00eb njer\u00ebzore, arsyeja jon\u00eb \u00ebsht\u00eb shoq\u00ebruar me nj\u00eb lidhje me Krijuesin ton\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet mjeteve t\u00eb shpalljes; pa k\u00ebt\u00eb lidhje, aft\u00ebsia jon\u00eb p\u00ebr t\u00eb adhuruar nuk do t\u00eb ishte e mundur. \u00cbsht\u00eb nd\u00ebrgjegjja\/shpirti jon\u00eb dhe shpallja q\u00eb ofrojn\u00eb kombinimin e p\u00ebrsosur p\u00ebr njeriun p\u00ebr t\u00eb komunikuar me Allahun<sup>xh.sh.<\/sup>. Ashtu si nj\u00eb aplikacion k\u00ebrkon p\u00ebrdit\u00ebsime t\u00eb softuerit, riprogramim dhe programim fillestar q\u00eb ai t\u00eb funksionoj\u00eb n\u00eb potencialin e tij t\u00eb plot\u00eb, njer\u00ebzit gjithashtu k\u00ebrkojn\u00eb shpallje t\u00eb vazhdueshme p\u00ebr t\u00eb ushtruar si\u00e7 duhet aft\u00ebsin\u00eb e tyre drejt realizimit t\u00eb q\u00ebllimit t\u00eb tyre (adhurimit).<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb shpallja ajo q\u00eb e ngre shpirtin m\u00eb af\u00ebr me Krijuesin e tij. Shkaku, arsyetimi dhe kuptimi p\u00ebrmes v\u00ebzhgimit t\u00eb universit dhe ambientit ton\u00eb p\u00ebrreth nuk na sjellin n\u00eb nj\u00eb rezultat p\u00ebrfundimtar se ekziston nj\u00eb Zot. P\u00ebrkundrazi, na kufizon n\u00eb p\u00ebrfundimin se \u201cduhet t\u00eb ket\u00eb\u201d nj\u00eb Zot. Si\u00e7 shpjegohet nga <a href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/personalitete\/hazret-mirza-ghulam-ahmed\/\">Mesihu i Premtuar<sup>a.s.<\/sup><\/a>, arsyeja, n\u00eb rastin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb, mund t\u00eb v\u00ebrtetoj\u00eb vet\u00ebm nevoj\u00ebn p\u00ebr di\u00e7ka t\u00eb till\u00eb dhe jo se di\u00e7ka ekziston n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb.<a href=\"#_ftn26\" name=\"_ftnref26\">[26]<\/a> Studimi i krijimit nuk ofron d\u00ebshmi faktike t\u00eb ekzistenc\u00ebs s\u00eb Allahut<sup>xh.sh.<\/sup>, p\u00ebrve\u00e7se tregon se Ai duhet t\u00eb ekzistoj\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu, siguria e p\u00ebrsosur se nj\u00eb Krijues ekziston, mund t\u00eb arrihet vet\u00ebm n\u00ebp\u00ebrmjet shpalljes. Kur arsyeja, v\u00ebzhgimi dhe kuptimi yn\u00eb i universit ton\u00eb kombinohet me shpalljen, ajo kthehet n\u00eb realizimin, njohjen dhe sigurin\u00eb e plot\u00eb se Allahu<sup>xh.sh.<\/sup> ekziston dhe se me T\u00eb mund t\u00eb komunikohet. Nga niveli m\u00eb i thjesht\u00eb, t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit jan\u00eb pajisur me nj\u00eb lloj shpalljeje t\u00eb quajtur <em>Nur-e-Kalb<\/em> (drita e zemr\u00ebs), e cila \u00ebsht\u00eb aft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb dalluar t\u00eb mir\u00ebn nga e keqja.<a href=\"#_ftn27\" name=\"_ftnref27\">[27]<\/a> Profeti i Shenjt\u00eb<sup>s.a.v.s.<\/sup> ishte i pajisur me <em>Nur-e-Kalb<\/em> (drit\u00ebn e zemr\u00ebs), <em>Nur-e-Akl<\/em> (drit\u00ebn e intelektit) dhe <em>Nur-e-Vahj<\/em> (drit\u00ebn e shpalljes) dhe ishte n\u00ebn profet\u00ebrin\u00eb e tij q\u00eb Allahu<sup>xh.sh.<\/sup> shpalli zbules\u00ebn e shkall\u00ebs m\u00eb t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjitha qeniet njer\u00ebzore, Kuranin e Shenjt\u00eb.<a href=\"#_ftn28\" name=\"_ftnref28\">[28]<\/a> Kjo zbules\u00eb e pakrahasueshme, me p\u00ebrsosm\u00ebrin\u00eb dhe unikat\u00ebsin\u00eb e saj q\u00eb mbetet e pasfiduar deri m\u00eb sot, vazhdon t\u00eb ilustroj\u00eb madh\u00ebshtin\u00eb e shenjave t\u00eb saj.<\/p>\n<p>Nj\u00eb lib\u00ebr i till\u00eb dhe nj\u00eb shpallje e madhe iu dhurua <a href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/librat\/jeta-e-muhammedit-sa\/\">Profetit Muhammed<sup>s.a.v.s.<\/sup><\/a>, i cili ishte thjesht nj\u00eb njeri i p\u00ebrulur, i varf\u00ebr, i pafuqish\u00ebm, i pashkolluar, i pam\u00ebsuar, i padijeni dhe i patrajnuar, megjithat\u00eb shpallja e tij u d\u00ebshmua vazhdimisht t\u00eb ishte e v\u00ebrtet\u00eb gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij dhe vazhdon akoma edhe sot.<a href=\"#_ftn29\" name=\"_ftnref29\">[29]<\/a> Nga absolutisht asgj\u00eb, mesazhi i Islamit tani e gjen veten n\u00eb \u00e7do cep t\u00eb bot\u00ebs. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb se shpallja mund t\u00eb arrihet vet\u00ebm nga ata q\u00eb jan\u00eb t\u00eb ditur, dijetar\u00eb apo filozofik\u00eb. P\u00ebrkundrazi, ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb q\u00ebllim q\u00eb mund t\u00eb arrihet nga \u00e7do njeri, pa marr\u00eb parasysh nivelin e arsimimit, vendndodhjen, profesionin apo pozit\u00ebn e pasuris\u00eb. P\u00ebr t\u00eb arritur <em>Hakkul-Jekin<\/em> (sigurin\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb) dhe p\u00ebr t\u00eb arritur nj\u00eb lidhje me Allahun<sup>xh.sh.<\/sup>, nuk ka asnj\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb, metod\u00eb apo trik t\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb arritur at\u00eb status. Gjithsecili shpirt \u00ebsht\u00eb i bekuar me mund\u00ebsin\u00eb e marrjes s\u00eb shpalljes, por ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb vet\u00ebm me m\u00ebnyr\u00ebn se si njeriu e kultivon dhe e forcon at\u00eb lidhje me Allahun<sup>xh.sh.<\/sup>. Metoda m\u00eb e mir\u00eb pa dyshim, \u00ebsht\u00eb Islami, pasi ai p\u00ebrmbledh t\u00eb gjitha m\u00ebsimet e m\u00ebparshme t\u00eb frym\u00ebzuara hyjnisht n\u00eb nj\u00eb fe dhe m\u00ebnyr\u00eb jetese t\u00eb p\u00ebrsosur.<\/p>\n<p>Prandaj, n\u00ebse dikush programon Inteligjenc\u00ebn Artificiale me njohuri dhe parametra minimale, duke e detyruar at\u00eb t\u00eb kufizohet n\u00eb potencialin e nj\u00eb personi t\u00eb pashkolluar, t\u00eb paarsimuar dhe t\u00eb varf\u00ebr, nuk do t\u00eb ishte n\u00eb gjendje t\u00eb sillte ato m\u00ebsime e aq m\u00eb pak t\u00eb nd\u00ebrtonte nj\u00eb lidhje me Krijuesin. Bukuria e njeriut \u00ebsht\u00eb se, pavar\u00ebsisht n\u00ebse dikush \u00ebsht\u00eb fizikisht i paaft\u00eb p\u00ebr t\u00eb folur, invalid, i dob\u00ebt ose \u00ebsht\u00eb af\u00ebr vdekjes, ai \u00ebsht\u00eb akoma nj\u00eb shpirt me aft\u00ebsi q\u00eb mund t\u00eb marr\u00eb shpallje nga Allahu<sup>xh.sh.<\/sup> .<\/p>\n<p>Pra Inteligjenca Artificiale n\u00eb fund t\u00eb fundit mund t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb arrij\u00eb arsyetimin se \u201cduhet t\u00eb ket\u00eb\u201d nj\u00eb Krijues pasi p\u00ebrthith mij\u00ebra e mij\u00ebra letra, literatur\u00eb, njohuri dhe v\u00ebzhgon grimcat m\u00eb t\u00eb imta t\u00eb universit ton\u00eb, por natyra e saj nuk \u00ebsht\u00eb e till\u00eb q\u00eb mund t\u00eb arrij\u00eb siguri. Sidomos n\u00ebse Inteligjenca Artificiale ka pak ekspozim ndaj bot\u00ebs, edukimit dhe trajnimit, si mund t\u00eb presim q\u00eb ajo t\u00eb ket\u00eb siguri kur nuk do t\u00eb ishte n\u00eb gjendje t\u00eb arrinte n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb racionale se duhet t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb Zot? Inteligjenca Artificiale nuk do t\u00eb plaket, nuk do t\u00eb qaj\u00eb, nuk do t\u00eb ket\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb ose p\u00ebrballje me s\u00ebmundje si njeri, sepse nuk \u00ebsht\u00eb njeri; n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ngjashme, Inteligjenca Artificiale assesi nuk do ta p\u00ebrjetoj\u00eb shpalljen sepse nuk ka shpirt q\u00eb e tejkalon k\u00ebt\u00eb bot\u00eb. Shkat\u00ebrroni domenin e saj programues dhe dixhital dhe asnj\u00eb nga ato q\u00eb nd\u00ebrtoi nuk do t\u00eb mbetet.<\/p>\n<h2><strong>Sfida e ekzistenc\u00ebs njer\u00ebzore<\/strong><\/h2>\n<p>Besimi i supozuar nga ateist\u00ebt \u00ebsht\u00eb se njer\u00ebzve u mungon nj\u00eb q\u00ebllim universal, nj\u00eb shpirt, nj\u00eb Krijues dhe nj\u00eb shpallje e v\u00ebrtet\u00eb, gj\u00eb q\u00eb ngre pyetje t\u00eb thella n\u00eb lidhje me ekzistenc\u00ebn ton\u00eb. N\u00ebse marrim parasysh shfaqjen e mundshme t\u00eb Inteligjenc\u00ebs s\u00eb P\u00ebrgjithshme Artificiale dhe Super-Inteligjenc\u00ebs Artificiale, na mbetet t\u00eb pyesim: \u00e7far\u00eb i b\u00ebn v\u00ebrtet njer\u00ebzit t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb? Si njer\u00ebzit, ashtu edhe k\u00ebto sisteme t\u00eb avancuara kompjuterike mund t\u00eb zot\u00ebrojn\u00eb nj\u00eb form\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijes, aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb zot\u00ebruar fusha komplekse, p\u00ebr t\u00eb krijuar art dhe p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb njohuri. N\u00eb fakt, Inteligjenca Artificiale do t\u2019i kryente k\u00ebto detyra n\u00eb rritje t\u00eb vazhdueshme m\u00eb shum\u00eb se \u00e7do njeri. Pra, n\u00ebse njer\u00ebzit nuk jan\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm nga makinat n\u00eb k\u00ebto aft\u00ebsi, cili \u00ebsht\u00eb thelbi i ve\u00e7antis\u00eb son\u00eb? Pa nj\u00eb q\u00ebllim, shpirt apo themel t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm, \u00e7far\u00eb na dallon nga programimi i thjesht\u00eb?<\/p>\n<p>Pra, nd\u00ebrsa shohim shtimin e k\u00ebtyre teknologjive, ne duhet t\u00eb reflektojm\u00eb mbi natyr\u00ebn dhe q\u00ebllimin ton\u00eb. Q\u00ebllim q\u00eb tejkalon inteligjenc\u00ebn ose kapacitetin dhe na drejton te nj\u00eb Krijues q\u00eb na ka krijuar p\u00ebr di\u00e7ka m\u00eb t\u00eb madhe se \u00e7do makin\u00eb inteligjente q\u00eb mund t\u00eb arrij\u00eb.<\/p>\n<h2>Referencat<\/h2>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> \u201cWhat is artificial intelligence (AI)?\u201d, www.ibm.com, 16 August 2024.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> \u201cPlanning for AGI and beyond\u201d, www.openai.com, 24 February 2023.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> \u201cWhy Artificial Superintelligence Could Be Humanity\u2019s Final Invention\u201d, www.forbes.com, 31 October 2024.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> \u201cArtificial General Intelligence (AGI): Definition, How It Works, and Examples\u201d, www.investopedia.com, 24 September 2024.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> \u201cThe Singularity: A Philosophical Analysis\u201d, David J. Chalmers, https:\/\/consc.net<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> \u201cWhat is artificial general intelligence (AGI)?\u201d www.livescience.com, 20 September 2024.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> \u201cStatement on AI Risk\u201d, www.safe.ai<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> \u201c\u2018Godfather of AI\u2019 Geoffrey Hinton: The 60 Minutes Interview\u201d, www.youtube.com, 9 October 2023.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> \u201cAI \u2018godfather\u2019 Geoffrey Hinton warns of dangers as he quits Google\u201d, www.bbc.com, 2 May 2023.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> \u201c\u2018Godfather of AI\u2019 on AI \u2018exceeding human intelligence\u2019 and it \u2018trying to take over\u2019\u201d, www.youtube.com, 8 October 2024.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> \u201cHow far neuroscience is from understanding brains\u201d, www.pmc.ncbi.nlm.nih.gov, 5 October 2023.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> \u201cConsciousness explained or described?\u201d, www.academic.oup.com, 21 January 2022.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> Kurani i Shenjt\u00eb, 17:86.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> Kurani i Shenjt\u00eb, 39:43.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> Kurani i Shenjt\u00eb, 47:37.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> \u201c<a href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/librat\/filozofia-e-mesimeve-te-islamit\/\">Filozofia e m\u00ebsimeve t\u00eb Islamit<\/a>\u201d, fq. 44.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> \u201cThe Ethics of Artificial General Intelligence (AGI): Navigating the Path to Human and Machine Coexistence\u201d, www.medium.com, 31 March 2023.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> In the Light of Evolution Volume IV: The Human Condition, [Ed.] John C. Avise and Francisco J. Ayala, The National Academies Press, Washington D.C., p. 327.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> \u201cOrigin and Development of Moral Sense: A Systematic Review\u201d, pmc.ncbi.nlm.nih.gov, 9 May 2022.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> Kurani i Shenjt\u00eb, 91:8-11.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> \u201cThe Five Volume Commentary\u201d, [2018], p. 3386.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> \u201c<a href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/librat\/filozofia-e-mesimeve-te-islamit\/\">Filozofia e m\u00ebsimeve t\u00eb Islamit<\/a>\u201d, fq. 68.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a> Kurani i Shenjt\u00eb, 51:57.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref24\" name=\"_ftn24\">[24]<\/a> Five Volume Commentary, [2018], Vol. 5, p. 2995.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref25\" name=\"_ftn25\">[25]<\/a> Sahihu i Muslimit, kitab \u201cEl-Birr ves-Sileh vel-Adab\u201d, hadithi nr. 2564c.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref26\" name=\"_ftn26\">[26]<\/a> Barahin-e-Ahmadiyya, Part 3, p. 42.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref27\" name=\"_ftn27\">[27]<\/a> Barahin-e-Ahmadiyya, Part 3, p. 86.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref28\" name=\"_ftn28\">[28]<\/a> Barahin-e-Ahmadiyya, part 3, p. 99.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref29\" name=\"_ftn29\">[29]<\/a> Barahin-e-Ahmadiyya, Part 3, p. 173.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ky artikull synon t\u00eb eksploroj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnien midis Inteligjenc\u00ebs Artificiale dhe ekzistenc\u00ebs njer\u00ebzore nga prizmi islam.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":19473,"template":"","tags":[],"authors":[818],"content_source":[555],"class_list":["post-19464","articles","type-articles","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","topics-kurani-dhe-shkenca","authors-sulaiman-manto","content_source-alhakam"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v21.1 (Yoast SEO v27.4) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Njer\u00ebzimi dhe Inteligjenca Artificiale: Reflektime mbi nd\u00ebrgjegjen, moralin dhe q\u00ebllimin Njer\u00ebzimi dhe Inteligjenca Artificiale<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Ky artikull synon t\u00eb eksploroj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnien midis Inteligjenc\u00ebs Artificiale (AI) dhe ekzistenc\u00ebs njer\u00ebzore nga prizmi islam.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/njerezimi-dhe-inteligjenca-artificiale-reflektime-mbi-ndergjegjen-moralin-dhe-qellimin\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Njer\u00ebzimi dhe Inteligjenca Artificiale: Reflektime mbi nd\u00ebrgjegjen, moralin dhe q\u00ebllimin\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ky artikull synon t\u00eb eksploroj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnien midis Inteligjenc\u00ebs Artificiale (AI) dhe ekzistenc\u00ebs njer\u00ebzore nga prizmi islam.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/njerezimi-dhe-inteligjenca-artificiale-reflektime-mbi-ndergjegjen-moralin-dhe-qellimin\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Xhemati Musliman Ahmedia\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/inteligjenca-artificiale-AI.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"896\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"597\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"24 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/njerezimi-dhe-inteligjenca-artificiale-reflektime-mbi-ndergjegjen-moralin-dhe-qellimin\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/njerezimi-dhe-inteligjenca-artificiale-reflektime-mbi-ndergjegjen-moralin-dhe-qellimin\\\/\",\"name\":\"Njer\u00ebzimi dhe Inteligjenca Artificiale: Reflektime mbi nd\u00ebrgjegjen, moralin dhe q\u00ebllimin Njer\u00ebzimi dhe Inteligjenca Artificiale\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/njerezimi-dhe-inteligjenca-artificiale-reflektime-mbi-ndergjegjen-moralin-dhe-qellimin\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/njerezimi-dhe-inteligjenca-artificiale-reflektime-mbi-ndergjegjen-moralin-dhe-qellimin\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2024\\\/12\\\/inteligjenca-artificiale-AI.jpg\",\"datePublished\":\"2024-12-13T16:21:25+00:00\",\"description\":\"Ky artikull synon t\u00eb eksploroj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnien midis Inteligjenc\u00ebs Artificiale (AI) dhe ekzistenc\u00ebs njer\u00ebzore nga prizmi islam.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/njerezimi-dhe-inteligjenca-artificiale-reflektime-mbi-ndergjegjen-moralin-dhe-qellimin\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/njerezimi-dhe-inteligjenca-artificiale-reflektime-mbi-ndergjegjen-moralin-dhe-qellimin\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/njerezimi-dhe-inteligjenca-artificiale-reflektime-mbi-ndergjegjen-moralin-dhe-qellimin\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2024\\\/12\\\/inteligjenca-artificiale-AI.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2024\\\/12\\\/inteligjenca-artificiale-AI.jpg\",\"width\":896,\"height\":597,\"caption\":\"inteligjenca artificiale AI Chat GPT\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/njerezimi-dhe-inteligjenca-artificiale-reflektime-mbi-ndergjegjen-moralin-dhe-qellimin\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Artikujt\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Njer\u00ebzimi dhe Inteligjenca Artificiale: Reflektime mbi nd\u00ebrgjegjen, moralin dhe q\u00ebllimin\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/\",\"name\":\"Xhemati Musliman Ahmedia\",\"description\":\"Albania\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Njer\u00ebzimi dhe Inteligjenca Artificiale: Reflektime mbi nd\u00ebrgjegjen, moralin dhe q\u00ebllimin Njer\u00ebzimi dhe Inteligjenca Artificiale","description":"Ky artikull synon t\u00eb eksploroj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnien midis Inteligjenc\u00ebs Artificiale (AI) dhe ekzistenc\u00ebs njer\u00ebzore nga prizmi islam.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/njerezimi-dhe-inteligjenca-artificiale-reflektime-mbi-ndergjegjen-moralin-dhe-qellimin\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Njer\u00ebzimi dhe Inteligjenca Artificiale: Reflektime mbi nd\u00ebrgjegjen, moralin dhe q\u00ebllimin","og_description":"Ky artikull synon t\u00eb eksploroj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnien midis Inteligjenc\u00ebs Artificiale (AI) dhe ekzistenc\u00ebs njer\u00ebzore nga prizmi islam.","og_url":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/njerezimi-dhe-inteligjenca-artificiale-reflektime-mbi-ndergjegjen-moralin-dhe-qellimin\/","og_site_name":"Xhemati Musliman Ahmedia","og_image":[{"width":896,"height":597,"url":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/inteligjenca-artificiale-AI.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"24 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/njerezimi-dhe-inteligjenca-artificiale-reflektime-mbi-ndergjegjen-moralin-dhe-qellimin\/","url":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/njerezimi-dhe-inteligjenca-artificiale-reflektime-mbi-ndergjegjen-moralin-dhe-qellimin\/","name":"Njer\u00ebzimi dhe Inteligjenca Artificiale: Reflektime mbi nd\u00ebrgjegjen, moralin dhe q\u00ebllimin Njer\u00ebzimi dhe Inteligjenca Artificiale","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/njerezimi-dhe-inteligjenca-artificiale-reflektime-mbi-ndergjegjen-moralin-dhe-qellimin\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/njerezimi-dhe-inteligjenca-artificiale-reflektime-mbi-ndergjegjen-moralin-dhe-qellimin\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/inteligjenca-artificiale-AI.jpg","datePublished":"2024-12-13T16:21:25+00:00","description":"Ky artikull synon t\u00eb eksploroj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnien midis Inteligjenc\u00ebs Artificiale (AI) dhe ekzistenc\u00ebs njer\u00ebzore nga prizmi islam.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/njerezimi-dhe-inteligjenca-artificiale-reflektime-mbi-ndergjegjen-moralin-dhe-qellimin\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/njerezimi-dhe-inteligjenca-artificiale-reflektime-mbi-ndergjegjen-moralin-dhe-qellimin\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/njerezimi-dhe-inteligjenca-artificiale-reflektime-mbi-ndergjegjen-moralin-dhe-qellimin\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/inteligjenca-artificiale-AI.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/12\/inteligjenca-artificiale-AI.jpg","width":896,"height":597,"caption":"inteligjenca artificiale AI Chat GPT"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/njerezimi-dhe-inteligjenca-artificiale-reflektime-mbi-ndergjegjen-moralin-dhe-qellimin\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Artikujt","item":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Njer\u00ebzimi dhe Inteligjenca Artificiale: Reflektime mbi nd\u00ebrgjegjen, moralin dhe q\u00ebllimin"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/#website","url":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/","name":"Xhemati Musliman Ahmedia","description":"Albania","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sq-AL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/articles\/19464","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/articles"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/articles"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19473"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19464"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19464"},{"taxonomy":"authors","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/authors?post=19464"},{"taxonomy":"content_source","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/content_source?post=19464"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}