{"id":11220,"date":"2020-09-20T13:23:31","date_gmt":"2020-09-20T13:23:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/?post_type=articles&#038;p=11220"},"modified":"2021-02-27T15:14:30","modified_gmt":"2021-02-27T15:14:30","slug":"kurani-zgjerimi-i-universit-big-bengu-vrima-e-zeze-vrima-e-bardhe","status":"publish","type":"articles","link":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/kurani-zgjerimi-i-universit-big-bengu-vrima-e-zeze-vrima-e-bardhe\/","title":{"rendered":"Kurani dhe kozmologjia Pj.1 \u2014 Zgjerimi i universit, Big Bangu, Vrima e Zez\u00eb, Vrima e bardh\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><em>(N\u00eb vijim ju sjellim nj\u00eb nga kapitujt e librit fenomenal t\u00eb Hazret Mirza Tahir Ahmedit, Kalifit t\u00eb Kat\u00ebrt t\u00eb Xhematit Musliman Ahmedia, t\u00eb titulluar <strong>\u201cRevelation, Rationality, Knowledge &amp; Truth\u201d<\/strong> (Zbulesa, arsyeja, dija dhe e v\u00ebrteta), t\u00eb botuar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb <strong>n\u00eb vitin 1998<\/strong>.)<\/em><\/p>\n<p>N\u00eb koh\u00ebn kur u shpall Kurani i Shenjt\u00eb, bot\u00ebkuptimi i njer\u00ebzve p\u00ebr kozmosin, p\u00ebr natyr\u00ebn dhe p\u00ebr l\u00ebvizjet ose mosl\u00ebvizjet e trupave qiellor\u00eb ishte tep\u00ebr primitiv dhe i mang\u00ebt. Sot nuk \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjta gjendje, pasi n\u00eb epok\u00ebn ton\u00eb dija e njeriut p\u00ebr universin \u00ebsht\u00eb avancuar dhe zgjeruar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb konsiderueshme.<\/p>\n<h2>Big Bengu dhe koncepti i zgjerimit t\u00eb universit<\/h2>\n<p>Disa nga teorit\u00eb n\u00eb lidhje me krijimin e universit, tanim\u00eb jan\u00eb verifikuar si fakte, nd\u00ebrsa disa t\u00eb tjera ende jan\u00eb duke u eksploruar. Koncepti se universi \u00ebsht\u00eb duke u zgjeruar, i p\u00ebrket kategoris\u00eb s\u00eb par\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb pranuar bot\u00ebrisht nga komuniteti shkencor si \u2018fakt\u2019. P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb ky zbulim u b\u00eb nga Edvin Hubble n\u00eb vitet 1920. Megjithat\u00eb, rreth tremb\u00ebdhjet\u00eb shekuj para k\u00ebsaj, kjo p\u00ebrmendej qartazi n\u00eb Kuran:<\/p>\n<blockquote><p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-11223\" src=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/big-bangu-vrima-e-zeze-kurani-1.png\" alt=\"big bangu vrima e zeze kurani\" width=\"394\" height=\"64\" srcset=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/big-bangu-vrima-e-zeze-kurani-1.png 394w, https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/big-bangu-vrima-e-zeze-kurani-1-300x49.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 394px) 100vw, 394px\" \/><strong>Dhe qiellin e krijuam Ne me fuqin\u00eb Ton\u00eb [<em>ejdin<\/em>] dhe Ne vazhdimisht e zgjerojm\u00eb at\u00eb.<\/strong>[1]<\/p><\/blockquote>\n<p>Duhet mbajtur parasysh se koncepti i zgjerimit t\u00eb vazhduesh\u00ebm t\u00eb universit \u00ebsht\u00eb ekskluziv i Kuranit. Asnj\u00eb shkrim i Shenjt\u00eb Hyjnor nuk e ka p\u00ebrmendur at\u00eb, qoft\u00eb t\u00ebrthorazi ose me shenj\u00eb. Zbulimi se gjith\u00ebsia vazhdimisht po zgjerohet \u00ebsht\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb madhe p\u00ebr shkenc\u00ebtar\u00ebt, sepse ndihmon p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb kuptim m\u00eb t\u00eb sakt\u00eb se si universi u krijua fillimisht. Gjithashu, shpjegon qartazi procesin faz\u00eb pas faze t\u00eb krijimit, n\u00eb at\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb p\u00ebrputhet me konceptin e Big Bengut. Kurani shkon m\u00eb tej dhe p\u00ebrshkruan gjith\u00eb ciklin e fillimit dhe t\u00eb fundit t\u00eb universit, madje edhe t\u00eb rikthimit t\u00eb tij p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb nj\u00eb fillim t\u00eb ngjash\u00ebm si m\u00eb par\u00eb. Hapi i par\u00eb i krijimit si\u00e7 p\u00ebrmendet n\u00eb Kuran, \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht ai q\u00eb quhet Big Beng. Kurani i Shenjt\u00eb pohon:<\/p>\n<blockquote><p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-11224\" src=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/big-bangu-vrima-e-zeze-kurani-2.png\" alt=\"big bangu vrima e zeze kurani\" width=\"398\" height=\"175\" srcset=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/big-bangu-vrima-e-zeze-kurani-2.png 398w, https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/big-bangu-vrima-e-zeze-kurani-2-300x132.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 398px) 100vw, 398px\" \/><strong>Ata q\u00eb mohuan a nuk kan\u00eb par\u00eb se qiejt dhe toka kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb mbyllura (<em>retkan<\/em>) dhe Ne i hap\u00ebm ato (<em>fetakna<\/em>) dhe \u00e7do gj\u00eb t\u00eb gjall\u00eb krijuam p\u00ebrmes ujit?! A nuk besojn\u00eb?!<\/strong>[2]<\/p><\/blockquote>\n<p>\u00cbsht\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse q\u00eb ky ajet u drejtohet ve\u00e7an\u00ebrisht jobesimtar\u00ebve, ndoshta duke n\u00ebnkuptuar, se zbulimi i sekretit t\u00eb p\u00ebrmendur n\u00eb k\u00ebt\u00eb ajet do t\u00eb b\u00ebhej nga ata, duke u siguruar k\u00ebshtu nj\u00eb shenj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kuranit.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb ajet fjal\u00ebt <em>retkan<\/em> (mas\u00eb e mbyllur) dhe <em>fetakna<\/em> (Ne hap\u00ebm), mbajn\u00eb mesazhin qendror t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb ajetit. Fjalor\u00ebt autentik\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebs arabe[3] japin dy kuptime t\u00eb fjal\u00ebs <em>retkan<\/em>, q\u00eb kan\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb madhe p\u00ebr tem\u00ebn n\u00eb diskutim. Nj\u00eb kuptim i saj \u00ebsht\u00eb \u201ct\u00eb mbledhurit e di\u00e7kaje dhe infuzioni pasues n\u00eb nj\u00eb entitet t\u00eb vet\u00ebm\u201d dhe kuptimi i dyt\u00eb \u00ebsht\u00eb \u201cerr\u00ebsir\u00eb totale\u201d. T\u00eb dyja k\u00ebto kuptime jan\u00eb t\u00eb zbatueshme dhe japin dometh\u00ebnie thelb\u00ebsore. T\u00eb marra s\u00eb bashku, ato tregojn\u00eb pamje t\u00eb sakt\u00eb t\u00eb ve\u00e7oris\u00eb s\u00eb nj\u00eb vrime t\u00eb zez\u00eb.<\/p>\n<h2>Vrima e Zez\u00eb<\/h2>\n<p>VRIMA E ZEZ\u00cb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mas\u00eb me madh\u00ebsi kolosale, e shembur p\u00ebr shkak t\u00eb gravitetit. Ajo fillon me shembjen e yjeve masive q\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb 15 her\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha se dielli, ose edhe m\u00eb shum\u00eb. P\u00ebrmasa gjigante e t\u00ebrheqjes s\u00eb gravitacionale t\u00eb saj me drejtim nga brenda, b\u00ebn q\u00eb yjet t\u00eb shemben n\u00eb madh\u00ebsi shum\u00eb t\u00eb vogla. T\u00ebrheqja gravitacionale me drejtim nga brenda p\u00ebrqendrohet m\u00eb tej duke rezultuar shembjen e m\u00ebtejshme t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb l\u00ebnd\u00ebs n\u00eb nj\u00eb <em>supernova<\/em>. N\u00eb k\u00ebt\u00eb faz\u00eb, tullat themelore t\u00eb materies, si\u00e7 jan\u00eb molekulat, atomet etj., fillojn\u00eb t\u00eb shtypen n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb t\u00eb pap\u00ebrshkrueshme t\u00eb energjis\u00eb. K\u00ebshtu krijohet ai moment n\u00eb koh\u00eb-hap\u00ebsir\u00eb, i cili quhet <em>horizont kufi<\/em> (ang. event horizon). T\u00ebrheqja gravitacionale e vrim\u00ebs s\u00eb zez\u00eb b\u00ebhet aq e fuqishme, saq\u00eb t\u00ebrheq t\u00eb gjitha format e rrezatimit, duke mos l\u00ebn\u00eb as drit\u00ebn t\u00eb shp\u00ebtoj\u00eb. Ajo q\u00eb pason \u00ebsht\u00eb nj\u00eb err\u00ebsir\u00eb \u200b\u200btotale, e cila i jep asaj emrin <em>vrim\u00eb e zez<\/em><em>\u00eb<\/em>. Kjo na kujton nj\u00ebrin prej kuptimeve t\u00eb fjal\u00ebs <em>retkan<\/em> q\u00eb ka p\u00ebrdorura Kurani q\u00eb \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht \u201cerr\u00ebsir\u00eb totale\u201d. Ky quhet singularitet, i cila q\u00ebndron p\u00ebrtej horizont kufirit.<\/p>\n<p>Nj\u00eb vrim\u00eb e zez\u00eb kur krijohet, rritet me shpejt\u00ebsi sepse fillon t\u2019i t\u00ebrheq\u00eb edhe yjet e larg\u00ebta me p\u00ebrqendrimin progresiv t\u00eb energjis\u00eb gravitacionale t\u00eb saj. \u00cbsht\u00eb llogaritur se masa e nj\u00eb vrime t\u00eb zez\u00eb mund t\u00eb rritet deri n\u00eb nj\u00ebqind milion\u00eb her\u00eb m\u00eb shum\u00eb se masa e diellit. Nd\u00ebrsa fusha e saj e gravitetit zgjerohet, m\u00eb shum\u00eb l\u00ebnd\u00eb nga hap\u00ebsira t\u00ebrhiqet drejt saj me nj\u00eb shpejt\u00ebsi t\u00eb af\u00ebrt me at\u00eb t\u00eb drit\u00ebs. N\u00eb vitin 1997 nj\u00eb prov\u00eb v\u00ebzhguar sugjeronte se n\u00eb galaktik\u00ebn ton\u00eb ekziston nj\u00eb vrim\u00eb e zez\u00eb prej 2.000.000 masa diellore. Por llogaritjet e tjera tregojn\u00eb se n\u00eb universin ton\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb shum\u00eb vrima t\u00eb zeza me madh\u00ebsi deri n\u00eb 3.000.000.000 masa diellore.[4] N\u00eb nj\u00eb p\u00ebrqendrim kaq t\u00eb fuqish\u00ebm t\u00eb t\u00ebrheqjes gravitacionale edhe yjet e larg\u00ebta l\u00ebkunden dhe humbin ankorimin e tyre p\u00ebr t\u2019u gllab\u00ebruar nga nj\u00eb gryk\u00ebs i nj\u00eb magnitude t\u00eb till\u00eb. K\u00ebshtu procesi i kuptimit <em>retkan<\/em> p\u00ebrfundon duke rezultuar n\u00eb sigularitetin q\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe i mbyllur plot\u00ebsisht, dhe q\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe err\u00ebsir\u00eb totale.<\/p>\n<h2>Vrima e bardh\u00eb<\/h2>\n<p>N\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb pyetjes se si universi u krijua fillimisht, dy teorit\u00eb m\u00eb t\u00eb fundit jan\u00eb dy teori t\u00eb ndryshme p\u00ebr Big Bengun. Ato pretendojn\u00eb se universi ishte nisur nga nj\u00eb singularitet, i cili papritmas shp\u00ebrtheu duke \u00e7liruar mas\u00ebn e bllokuar, duke shkaktuar p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb krijimin e nj\u00eb universi t\u00eb ri nga horizont kufiri. Ky agim drite q\u00eb mbin nga horizont kufiri, quhet <em>vrim\u00eb e bardh\u00eb<\/em>.[5]<sup>,[6].<\/sup> Nj\u00eb nga dy teorit\u00eb n\u00eb lidhje me zgjerimin e universit parashikon q\u00eb universi i krijuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb form\u00eb do t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb zgjerohet p\u00ebrgjithmon\u00eb. Kurse tjetra pretendon se zgjerimi i universit, n\u00eb nj\u00eb pik\u00eb t\u00eb caktuar kohe, do t\u00eb p\u00ebrmbyset sepse t\u00ebrheqja gravitacionale e brendshme do t\u00eb mbizot\u00ebroj\u00eb. P\u00ebrfundimisht, e gjith\u00eb l\u00ebnda do t\u00eb t\u00ebrhiqet p\u00ebrs\u00ebri p\u00ebr t\u00eb formuar ndoshta nj\u00eb vrim\u00eb t\u00eb zez\u00eb gjigante. Me sa duket, Kurani mb\u00ebshtet pik\u00ebpamjen e dyt\u00eb.<\/p>\n<p>Duke folur p\u00ebr krijimin e par\u00eb t\u00eb universit, Kurani p\u00ebrshkruan qart\u00eb p\u00ebrfundimin e tij n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr vrim\u00eb t\u00eb zez\u00eb, duke lidhur fundin me fillimin dhe duke kompletuar k\u00ebshtu gjith\u00eb ciklin e historis\u00eb s\u00eb kozmosit. Kurani deklaron:<\/p>\n<blockquote><p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-11221\" src=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/big-bangu-vrima-e-zeze-kurani-3.png\" alt=\"big bangu vrima e zeze kurani\" width=\"393\" height=\"63\" srcset=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/big-bangu-vrima-e-zeze-kurani-3.png 393w, https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/big-bangu-vrima-e-zeze-kurani-3-300x48.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 393px) 100vw, 393px\" \/><strong>Dit\u00ebn kur Ne do ta palosim qiellin, si\u00e7 dor\u00ebshkrimet palosen rrotull (boshtit).<\/strong>[7]<\/p><\/blockquote>\n<p>Mesazhi i qart\u00eb i k\u00ebtij ajeti \u00ebsht\u00eb se universi nuk \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrjetsh\u00ebm. Ai flet p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb ardhme kur qiejt do t\u00eb palosen, n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ngjashme si\u00e7 papiruset palosen rrotull boshtit. P\u00ebrshkrimet shkencore q\u00eb ilustrojn\u00eb krijimin e nj\u00eb vrime t\u00eb zez\u00eb, ngjajn\u00eb shum\u00eb me at\u00eb q\u00eb Kurani paraqet n\u00eb ajetin e m\u00ebsip\u00ebrm. (Shihni fig. 1).<\/p>\n<div id=\"attachment_11225\" style=\"width: 456px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-11225\" class=\"wp-image-11225 size-full\" src=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/Vrima-e-zeze.jpg\" alt=\"vrima e zeze\" width=\"446\" height=\"602\" srcset=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/Vrima-e-zeze.jpg 446w, https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/Vrima-e-zeze-222x300.jpg 222w\" sizes=\"auto, (max-width: 446px) 100vw, 446px\" \/><p id=\"caption-attachment-11225\" class=\"wp-caption-text\"><strong>UNIVERSI DUKE U FUNDOSUR<\/strong><br \/>\u06cc\u064e\u0648\u06e1\u0645\u064e \u0646\u064e\u0637\u06e1\u0648\u0650\u06cc \u0627\u0644\u0633\u064e\u0651\u0645\u064e\u0622\u0621\u064e \u06a9\u064e\u0637\u064e\u06cc\u0650\u0651 \u0627\u0644\u0633\u0650\u0651\u062c\u0650\u0644\u0650\u0651 \u0644\u0650\u0644\u06e1\u06a9\u064f\u062a\u064f\u0628\u0650 <br \/><em>Dit\u00ebn kur Ne do ta palosim qiellin, si\u00e7 dor\u00ebshkrimet palosen rrotull (boshtit).<\/em> (Kurani i Shenjt\u00eb 21:105)<br \/>Vrima e zez\u00eb p\u00ebrfundimtare &#8211; Ilustrim grafik<br \/>Imazhi n\u00eb k\u00ebt\u00eb faqe ilustron pik\u00ebpamjen shkencore se si vrima e zez\u00eb p\u00ebrfundimtare mund t\u00eb gllab\u00ebroj\u00eb gjith\u00e7ka q\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb mbetur n\u00eb univers. L\u00ebnda e mbetur nga \u00e7do an\u00eb, si\u00e7 i afrohet horizont kufirit, ngjeshet n\u00eb nj\u00eb form\u00eb shiriti, ku, p\u00ebrpara se t\u00eb zhytet n\u00eb grop\u00eb, rrotullohet rreth saj, sepse rrotullohet edhe vet\u00eb gropa. Kjo ju krijon n\u00eb mendje pamjen e personit q\u00eb rrotullon papirusin ose pergamen\u00eb rreth boshtit, si\u00e7 p\u00ebrmendet n\u00eb ajetin e cituar.<\/p><\/div>\n<p>Sa m\u00eb shum\u00eb q\u00eb l\u00ebnda nga hap\u00ebsira bie n\u00eb nj\u00eb vrim\u00eb t\u00eb zez\u00eb, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrshkruar m\u00eb sip\u00ebr, ajo shtypet p\u00ebr t\u2019u kthyer n\u00eb nj\u00eb form\u00eb \u00e7ar\u00e7afi, n\u00ebn presionin e madh q\u00eb krijohet nga forcat gravitacionale dhe elektromagnetike. Ngaq\u00eb epiqendra e vrim\u00ebs s\u00eb zez\u00eb rrotullohet vazhdimisht rreth vetes, edhe \u00e7ar\u00e7afi i l\u00ebnd\u00ebs masive, sapo t\u2019i afrohet, fillon t\u00eb mb\u00ebshtillet rreth saj, para se t\u00eb zhduket p\u00ebrfundimisht n\u00eb sfer\u00ebn e s\u00eb panjohur\u00ebs.<\/p>\n<p>I nj\u00ebjti ajet i Kuranit vazhdon:<\/p>\n<blockquote><p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-11222\" src=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/big-bangu-vrima-e-zeze-kurani-4.png\" alt=\"big bangu vrima e zeze kurani\" width=\"398\" height=\"118\" srcset=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/big-bangu-vrima-e-zeze-kurani-4.png 398w, https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/big-bangu-vrima-e-zeze-kurani-4-300x89.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 398px) 100vw, 398px\" \/><strong>&#8230; Ashtu si\u00e7 e nis\u00ebm krijimin e par\u00eb, Ne do ta p\u00ebrs\u00ebrisim at\u00eb. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb premtim q\u00eb kemi marr\u00eb p\u00ebrsip\u00ebr. Ne patjet\u00ebr do ta b\u00ebjm\u00eb k\u00ebt\u00eb.<\/strong>[8]<\/p><\/blockquote>\n<p>Pas shembjes p\u00ebrfundimtare t\u00eb universit n\u00eb nj\u00eb vrim\u00eb t\u00eb zez\u00eb, ajeti i m\u00ebsip\u00ebrm sjell premtimin e nj\u00eb fillimi t\u00eb ri. Zoti do t\u00eb rikrijoj\u00eb universin, si\u00e7 Ai e ka b\u00ebr\u00eb m\u00eb par\u00eb. Universi i shembur do t\u00eb dal\u00eb n\u00eb drit\u00eb s\u00ebrish nga err\u00ebsira e vet dhe i gjith\u00eb procesi i krijimit do t\u00eb filloj\u00eb p\u00ebrs\u00ebri (shih fig. 2). Kjo palosje dhe shpalosje e universit duket t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb fenomen i vazhduesh\u00ebm, sipas Kuranit t\u00eb Shenjt\u00eb.<\/p>\n<div id=\"attachment_11226\" style=\"width: 452px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-11226\" class=\"wp-image-11226 size-full\" src=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/Vrima-e-bardhe.jpg\" alt=\"vrima e bardhe big bangu\" width=\"442\" height=\"644\" srcset=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/Vrima-e-bardhe.jpg 442w, https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/Vrima-e-bardhe-206x300.jpg 206w\" sizes=\"auto, (max-width: 442px) 100vw, 442px\" \/><p id=\"caption-attachment-11226\" class=\"wp-caption-text\"><strong>UNIVERSI DUKE RILINDUR<\/strong><br \/>\u06a9\u064e\u0645\u064e\u0627 \u0628\u064e\u062f\u064e\u0627\u06e1\u0646\u064e\u0627\u06e4 \u0627\u064e\u0648\u064e\u0651\u0644\u064e \u062e\u064e\u0644\u06e1\u0642\u064d \u0646\u064f\u0651\u0639\u0650\u06cc\u06e1\u062f\u064f\u06c1\u0657 \u0615 \u0648\u064e\u0639\u06e1\u062f\u064b\u0627 \u0639\u064e\u0644\u064e\u06cc\u06e1\u0646\u064e\u0627 \u0615 \u0627\u0650\u0646\u064e\u0651\u0627 \u06a9\u064f\u0646\u064e\u0651\u0627 \u0641\u0670\u0639\u0650\u0644\u0650\u06cc\u06e1\u0646\u064e\u00a0<br \/><em>&#8230; Ashtu si\u00e7 e nis\u00ebm krijimin e par\u00eb, Ne do ta p\u00ebrs\u00ebrisim at\u00eb. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb premtim q\u00eb kemi marr\u00eb p\u00ebrsip\u00ebr. Ne patjet\u00ebr do ta b\u00ebjm\u00eb k\u00ebt\u00eb.<\/em><br \/>(Kurani i Shenjt\u00eb 21:105)<br \/>N\u00eb pjes\u00ebn e mbetur t\u00eb ajetit t\u00eb cituar m\u00eb sip\u00ebr, Zoti shpall q\u00eb universi q\u00eb u zhyt n\u00eb vrim\u00ebn e zez\u00eb patjet\u00ebr do t\u00eb rilind\u00eb. Imazhi n\u00eb k\u00ebt\u00eb faqe tenton t\u00eb jap\u00eb nj\u00eb pamje se si universi do t\u00eb rilind\u00eb p\u00ebrmes nj\u00eb vrime t\u00eb bardh\u00eb, duke shp\u00ebrthyer n\u00eb nj\u00eb dit\u00eb t\u00eb re. Vrima e bardh\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb term shkencor q\u00eb aplikohet pik\u00ebrisht p\u00ebr nj\u00eb ndodhi t\u00eb till\u00eb. (RONAN, C.A :, (1991) Historia Natyrore e Universit. Transworld Publishers Ltd., Lond\u00ebr.)<br \/>Prezantimi mund t\u00eb mos jet\u00eb aq i sakt\u00eb nga ana shkencore, por kemi dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb pamje piktoreske p\u00ebr t\u00eb krijuar iden\u00eb e nj\u00eb universi duke rilindur.<\/p><\/div>\n<p>Koncepti Kuranor i fillimit dhe i fundit t\u00eb krijimit, pa dyshim, \u00ebsht\u00eb i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm. Nuk do t\u00eb ishte m\u00eb pak e habitshme n\u00ebse kjo zbules\u00eb do t\u2019i shpallej nj\u00eb personi shum\u00eb t\u00eb arsimuar t\u00eb epok\u00ebs son\u00eb bashk\u00ebkohore, por do t\u00eb habiteni nga fakti se kjo dije shkencore kaq e avancuar, n\u00eb lidhje me fenomenin e p\u00ebrs\u00ebritur t\u00eb krijimit, iu zbulua nj\u00eb njeriu t\u00eb pashkolluar n\u00eb shkret\u00ebtir\u00ebn arabe, m\u00eb shum\u00eb se kat\u00ebrmb\u00ebdhjet\u00eb shekuj m\u00eb par\u00eb nga sot.<\/p>\n<p>&#8230;<\/p>\n<p>DIKU TJET\u00cbR N\u00cb K\u00cbT\u00cb KAPITULL, kemi folur p\u00ebr mund\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb vrime t\u00eb zez\u00eb gjigande gjith\u00ebgllab\u00ebruese, e cila arrin t\u00eb t\u00ebrheq\u00eb gjith\u00eb l\u00ebnd\u00ebn e universit n\u00eb singularetitin e saj.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu q\u00eb, kemi konkluduar se sipas Kuranit \u00e7\u00ebshtja e universit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje q\u00eb hapet e mbyllet. N\u00eb momentin e Big Bengut gjith\u00ebsia filloi t\u00eb zgjerohej pothuajse me shpejt\u00ebsin\u00eb e drit\u00ebs. N\u00eb fund, ajo p\u00ebrs\u00ebri do t\u00eb t\u00ebrhiqet n\u00eb nj\u00eb grop\u00eb, t\u00eb cil\u00ebn e quajm\u00eb vrim\u00eb t\u00eb zez\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr sa i p\u00ebrket konceptit t\u00eb nj\u00eb vrime t\u00eb zez\u00eb t\u00eb fundit universale, ai bazohet n\u00eb teorin\u00eb e Big Bengut, q\u00eb mb\u00ebshtetet plot\u00ebsisht edhe nga Kurani. Sidoqoft\u00eb, disa shkenc\u00ebtar\u00eb propozojn\u00eb rastin e nj\u00eb universi t\u00eb hapur. Ata besojn\u00eb se universi do t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb zgjerohet pafund\u00ebsisht, derisa l\u00ebnda hap\u00ebsinore t\u00eb b\u00ebhet e holl\u00eb, e rrall\u00eb dhe t\u00eb largohet aq shum\u00eb, saq\u00eb do t\u00eb kap\u00ebrcej\u00eb fush\u00ebn gravitacionale t\u00eb qendr\u00ebs s\u00eb universit. Ky skenar nuk l\u00eb hap\u00ebsir\u00eb \u200b\u200bq\u00eb universi t\u00eb rikrijohet dhe t\u00eb rib\u00ebhet. Kurani e refuzon kategorikisht k\u00ebt\u00eb koncept dhe pohon fuqish\u00ebm se universi shp\u00ebrtheu nga nj\u00eb singularitet, dhe po n\u00eb nj\u00eb singularitet tjet\u00ebr, ai do t\u00eb fundoset p\u00ebrs\u00ebri. Uniteti i Zotit dhe shp\u00ebrthimi i gjith\u00eb krijimit dhe kthimi i krijimit p\u00ebrs\u00ebri tek Uniteti i Zotit, nuk mund t\u00eb shprehej m\u00eb bukur sa vijon:<\/p>\n<blockquote><p><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-11228\" src=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/big-bangu-vrima-e-zeze-kurani-5.png\" alt=\"big bangu vrima e zeze kurani\" width=\"232\" height=\"48\" \/>Inn\u0101 lil-l\u0101hi ve inn\u0101 ilejhi r\u0101xhi&#8217;\u016bn<br \/>\n<\/em><strong>Sigurisht, jemi t\u00eb Allahut dhe tek Ai do t\u00eb kthehemi.<\/strong> [9]<\/p><\/blockquote>\n<h2>LEXONI N\u00cb VAZHDIM<\/h2>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/levizja-rrotullimi-i-tokes-e-permendur-ne-kuran\/\" rel=\"\"><strong>Kurani dhe Kozmologjia pj. 2 (L\u00ebvizja dhe rrotullimi i Tok\u00ebs e p\u00ebrmendur n\u00eb Kuran)<\/strong><\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/kurani-zbuloi-levizja-e-diellit-levizja-e-henes-levizja-e-trupave-qiellore\/\"><strong>Kurani dhe Kozmologjia pj. 3 (Kurani zbuloi l\u00ebvizjen e diellit dhe t\u00eb gjith\u00eb trupave qiellor\u00eb)<\/strong><\/a><\/li>\n<li><strong><a href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/jashtetoksoret-alienet-jeta-jashtetokesore-a-ekziston\/\">Kurani dhe jeta jasht\u00ebtok\u00ebsore<\/a><\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<h2>Referencat<\/h2>\n<p>[1] Kurani i Shenjt\u00eb 51:48.<br \/>\n[2] Kurani i Shenjt\u00eb 21:31.<br \/>\n[3] LANE, E.W. (1984) Arabic\u2014English Lexicon. Islamic Text Society, William &amp; Norgate, Cambridge.<br \/>\n[4] Space Telescope Science Institute. (1997) Press release no. STScI-PR97-01, Baltimore, Maryland, USA.<br \/>\n[5] RONAN, C. A. (1991) The Natural History of the Universe. Transworld Publishers Ltd., London.<br \/>\n[6] Reader&#8217;s Digest Universal Dictionary. (1987) The Reader&#8217;s Digest Association Limited. London.<br \/>\n[7] Kurani i Shenjt\u00eb 21:105.<br \/>\n[8] Kurani i Shenjt\u00eb 21:105.<br \/>\n[9] Kurani i Shenjt\u00eb 2:157.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">(P\u00ebrktheu nga anglishtja: <a href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/profilet\/samad-ghori\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Samad Ahmed Ghori<\/a>)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Universi po zgjerohet, k\u00ebt\u00eb e zbuloi Edvin Hubble n\u00eb vitet 1920. Pastaj u krijuan konceptet krijimi nga Big Bangu, Vrima e Zez\u00eb, Vrima e Bardh\u00eb. Kurani i p\u00ebrmendi t\u00eb gjitha k\u00ebto 14 shekuj m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":11227,"template":"","tags":[634],"authors":[457],"content_source":[581],"class_list":["post-11220","articles","type-articles","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-revelation-rationality","topics-astronomia","topics-kurani-dhe-shkenca","authors-hazret-mirza-tahir-ahmedi","content_source-alislam"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v21.1 (Yoast SEO v27.4) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Kurani \u2014 Zgjerimi i Universit, Big Bengu, Vrima e Zez\u00eb, Vrima e bardh\u00eb<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Universi po zgjerohet, k\u00ebt\u00eb e zbuloi Edvin Hubble n\u00eb vitet 1920. Pastaj u krijuan konceptet krijimi nga Big Bangu, Vrima e Zez\u00eb, Vrima e Bardh\u00eb. Kurani i p\u00ebrmendi t\u00eb gjitha k\u00ebto 14 shekuj m\u00eb par\u00eb\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/kurani-zgjerimi-i-universit-big-bengu-vrima-e-zeze-vrima-e-bardhe\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kurani dhe kozmologjia Pj.1 \u2014 Zgjerimi i universit, Big Bangu, Vrima e Zez\u00eb, Vrima e bardh\u00eb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Universi po zgjerohet, k\u00ebt\u00eb e zbuloi Edvin Hubble n\u00eb vitet 1920. Pastaj u krijuan konceptet krijimi nga Big Bangu, Vrima e Zez\u00eb, Vrima e Bardh\u00eb. Kurani i p\u00ebrmendi t\u00eb gjitha k\u00ebto 14 shekuj m\u00eb par\u00eb\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/kurani-zgjerimi-i-universit-big-bengu-vrima-e-zeze-vrima-e-bardhe\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Xhemati Musliman Ahmedia\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-02-27T15:14:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/universi-ne-zgjerim-big-bang.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"700\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"11 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/kurani-zgjerimi-i-universit-big-bengu-vrima-e-zeze-vrima-e-bardhe\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/kurani-zgjerimi-i-universit-big-bengu-vrima-e-zeze-vrima-e-bardhe\\\/\",\"name\":\"Kurani \u2014 Zgjerimi i Universit, Big Bengu, Vrima e Zez\u00eb, Vrima e bardh\u00eb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/kurani-zgjerimi-i-universit-big-bengu-vrima-e-zeze-vrima-e-bardhe\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/kurani-zgjerimi-i-universit-big-bengu-vrima-e-zeze-vrima-e-bardhe\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2020\\\/09\\\/universi-ne-zgjerim-big-bang.jpg\",\"datePublished\":\"2020-09-20T13:23:31+00:00\",\"dateModified\":\"2021-02-27T15:14:30+00:00\",\"description\":\"Universi po zgjerohet, k\u00ebt\u00eb e zbuloi Edvin Hubble n\u00eb vitet 1920. Pastaj u krijuan konceptet krijimi nga Big Bangu, Vrima e Zez\u00eb, Vrima e Bardh\u00eb. Kurani i p\u00ebrmendi t\u00eb gjitha k\u00ebto 14 shekuj m\u00eb par\u00eb\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/kurani-zgjerimi-i-universit-big-bengu-vrima-e-zeze-vrima-e-bardhe\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/kurani-zgjerimi-i-universit-big-bengu-vrima-e-zeze-vrima-e-bardhe\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/kurani-zgjerimi-i-universit-big-bengu-vrima-e-zeze-vrima-e-bardhe\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2020\\\/09\\\/universi-ne-zgjerim-big-bang.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2020\\\/09\\\/universi-ne-zgjerim-big-bang.jpg\",\"width\":1200,\"height\":700,\"caption\":\"universi ne zgjerim big bangu vrima e zeze\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/kurani-zgjerimi-i-universit-big-bengu-vrima-e-zeze-vrima-e-bardhe\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Artikujt\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/artikuj\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Kurani dhe kozmologjia Pj.1 \u2014 Zgjerimi i universit, Big Bangu, Vrima e Zez\u00eb, Vrima e bardh\u00eb\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/\",\"name\":\"Xhemati Musliman Ahmedia\",\"description\":\"Albania\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ahmadiyya-islam.org\\\/al\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kurani \u2014 Zgjerimi i Universit, Big Bengu, Vrima e Zez\u00eb, Vrima e bardh\u00eb","description":"Universi po zgjerohet, k\u00ebt\u00eb e zbuloi Edvin Hubble n\u00eb vitet 1920. Pastaj u krijuan konceptet krijimi nga Big Bangu, Vrima e Zez\u00eb, Vrima e Bardh\u00eb. Kurani i p\u00ebrmendi t\u00eb gjitha k\u00ebto 14 shekuj m\u00eb par\u00eb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/kurani-zgjerimi-i-universit-big-bengu-vrima-e-zeze-vrima-e-bardhe\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Kurani dhe kozmologjia Pj.1 \u2014 Zgjerimi i universit, Big Bangu, Vrima e Zez\u00eb, Vrima e bardh\u00eb","og_description":"Universi po zgjerohet, k\u00ebt\u00eb e zbuloi Edvin Hubble n\u00eb vitet 1920. Pastaj u krijuan konceptet krijimi nga Big Bangu, Vrima e Zez\u00eb, Vrima e Bardh\u00eb. Kurani i p\u00ebrmendi t\u00eb gjitha k\u00ebto 14 shekuj m\u00eb par\u00eb","og_url":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/kurani-zgjerimi-i-universit-big-bengu-vrima-e-zeze-vrima-e-bardhe\/","og_site_name":"Xhemati Musliman Ahmedia","article_modified_time":"2021-02-27T15:14:30+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":700,"url":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/universi-ne-zgjerim-big-bang.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"11 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/kurani-zgjerimi-i-universit-big-bengu-vrima-e-zeze-vrima-e-bardhe\/","url":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/kurani-zgjerimi-i-universit-big-bengu-vrima-e-zeze-vrima-e-bardhe\/","name":"Kurani \u2014 Zgjerimi i Universit, Big Bengu, Vrima e Zez\u00eb, Vrima e bardh\u00eb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/kurani-zgjerimi-i-universit-big-bengu-vrima-e-zeze-vrima-e-bardhe\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/kurani-zgjerimi-i-universit-big-bengu-vrima-e-zeze-vrima-e-bardhe\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/universi-ne-zgjerim-big-bang.jpg","datePublished":"2020-09-20T13:23:31+00:00","dateModified":"2021-02-27T15:14:30+00:00","description":"Universi po zgjerohet, k\u00ebt\u00eb e zbuloi Edvin Hubble n\u00eb vitet 1920. Pastaj u krijuan konceptet krijimi nga Big Bangu, Vrima e Zez\u00eb, Vrima e Bardh\u00eb. Kurani i p\u00ebrmendi t\u00eb gjitha k\u00ebto 14 shekuj m\u00eb par\u00eb","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/kurani-zgjerimi-i-universit-big-bengu-vrima-e-zeze-vrima-e-bardhe\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/kurani-zgjerimi-i-universit-big-bengu-vrima-e-zeze-vrima-e-bardhe\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/kurani-zgjerimi-i-universit-big-bengu-vrima-e-zeze-vrima-e-bardhe\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/universi-ne-zgjerim-big-bang.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/universi-ne-zgjerim-big-bang.jpg","width":1200,"height":700,"caption":"universi ne zgjerim big bangu vrima e zeze"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/kurani-zgjerimi-i-universit-big-bengu-vrima-e-zeze-vrima-e-bardhe\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Artikujt","item":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/artikuj\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Kurani dhe kozmologjia Pj.1 \u2014 Zgjerimi i universit, Big Bangu, Vrima e Zez\u00eb, Vrima e bardh\u00eb"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/#website","url":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/","name":"Xhemati Musliman Ahmedia","description":"Albania","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sq-AL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/articles\/11220","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/articles"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/articles"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11227"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11220"},{"taxonomy":"authors","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/authors?post=11220"},{"taxonomy":"content_source","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ahmadiyya-islam.org\/al\/wp-json\/wp\/v2\/content_source?post=11220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}